Са́рат – Ибра́гьим идавсил кулпат

Са́рат – Ибра́гьим идавсил кулпат

Са́рат – Ибра́гьим идавсил кулпат

Сарат бивкIун бур ХIарра́н тIисса цIа дусса паччахIнал душ, Ибрагьим идавсилгу ссурахъу. Ганил нитти-буттая ва гъан-маччаминная хIакьинусса кьини цичIав кIулну бакъар. КIулну бур так ганил Малька тIисса ссу бивкIшиву.

 

Заннайн вихсса, иман дусса Саратлун цила миллатраву ялапар хъанан захIматну бивкIун бур. Га Ибрагьим идавсин ﷺ щар шаврил ца сававгу хьуну дур цила дин дуруччин ччишиву. Гай цалчин хьуна бавкьуну бур Ибрагьим идавс Намрудлуя ххассал хьуншиврул цала уссил (ягу ссил) арснащал ЛутI идавсищал аьрххилийн увксса чIумал.

Сарат бивкIун бур ккаккан ххуйсса, Занная нигь дусса хъамитайпа. Адамлул кулпат ХIавал хъирив ганияр ккаккан ххуйсса хъамитайпа къабивкIссар куну бур. Сарат Заннайн щукрулийсса, ласнайн мютIисса, хIалимсса, вичIи дирхьусса бивкIун бур. Ташу бувну махъ га лавгссар Ибрагьимлущал архIал ссапарданийн.

Му куццуй най, гай бивну бур Мисрилив (Египетнавун). Гикку паччахIну ивкIун ур Синан тIисса фараон. Ганан бавну бур цала билаятрайн бакIралгу, хасиятралгу ляличIину ххуйсса хъамитайпа бувкIшиву. Ибрагьим идавс цачIана учIан увну, цIувххуну бур: «Вищалсса та цур?» - куну. «Ва ттул ссу бур», - увкуну бур Ибрагьимлул, диндалул ссу тIисса мяъналий, цанчирча, га цала кулпат бушиву бусарча, фараоннал ххуй дакъасса тIул даврия нигьа увсун ивкIун ур. Фараоннал амру бувну бур Сарат чIюлугу бувну цачIанма биян бува куну. Ибрагьим цала щарссаничIан зана ивкIун, бувсун бур паччахIнал бувсса амрулия. Миннат бувну бур цува идавс ушиву мабусара, цанчирча дунияллий цайми бусурман бакъассар, куну. Сарат ласнайн мютIину, хIадургу хьуну фараонначIан лавгун бур.

Цала ххирасса щарсса тIайла дуккайхту Ибрагьим гьалак увккун, Заннайн лаизлан ивкIун ур. Аллагьнал ﷻ кьудратрайну гайннал дянивсса пардавру гьаз хьуну, Ибрагьимлун чIалан бивкIун бур Саратлун хъанахъимур. Ганан ккавккун бур Аллагьнал ﷻ Сарат бурувччусса куц. Микку Ибрагьим паракьат хьуну ур.

Сарат паччахIначIан бувххукун, ганан ччан бивкIун бур ганийн ка лаян. Муссят ганал ка кьаркьуну, сукку дан къахъанай ливчIун ур. Нигьа увсъсса фараоннул миннат бувну бур Аллагьнахь ﷻ чIа уча цала ка хъин даву, ххишала зарал къабаннача, куну. Саратлул дуаь дайхту Синаннул ка хъин хьуну дур, амма буллусса махъ бугьан къавхьуну, ялагу ганийн ка щун ччан бивкIун бур. КIилчингу ганал ка кьаркьун дур. ЦIунилгу миннат буллан ивкIун ур, Заннахь чIа куну цува хъин ува тIий. Ва ххуллух Саратлул укунсса дуаь дурну дур: «Я Аллагь, ва инсан щялмахъ буслай акъахьурча, ванал канин цIуллушиву зана дува!» - куну. Микку паччахIнал ка хъин хьуну, ганалгу Сарат тархъан бувну, цала лагъсса хъамитайпа Гьажаргу ганин буллуну бур.

Цаппара хIаллава Ибрагьим цала кулпатращал Мисрилия лавгун ур. Ятту-гъаттаращал, лагътуращал, чIярусса хъуслищал гай бивну бур Кьудс шагьрулийн (Иерусалим).

Ибрагьим ﷺ ва Сарат хъунив хьуну бунугу, гайннал оьрчIру къабивкIун бур. МяйцIалла шинавун бивсса Саратлул оьрчI баврия хьул кьувкьуну бур. Амма цила лас варис акъа кьаитангу ччай къабивкIун бур. Мунияту, ганил Гьажар буллуну бур Ибрагьимлун, ганищал магьаргу бивхьуну, кулпат бувну, оьрчIру баншиврул.

Амма Аллагьу Тааьланал гайннан щаквагу бакъасса цамур ххаришиву нясив дурну диркIун дур. ГайнначIан бувкIун бур Заннал илчиталну гьан бувсса малаиктал. Ссаламгу буллуну, Ибрагьимлул хъамаллурал хьхьичI бюрчулил дикI дирхьуну дур, амма гайннал дукралийн ка къаларну дур. Идавснал дакIнивун аьжаивсса щак ва нигь дагьну дур. Малаиктуран му хIисав хьуну, увкуну бур: «Нигьа маусара! Жу ЛутI идавсил миллатрачIан гьан бувссару гай гьалак бан». Саратлул увкуну бур: «Вай ци аьжаивсса хъамалли, цанма буллалисса хIурмат кьамул къабайсса, дукралийн къепвагу къатIисса». Микку малаиктурал ганихь бувсун бур арс увантIишиву. Жабраил малаикнал увкуну бур: «ИсхIакь тIима арсная ххари хьу, ганал хъирив Якьублуя ххари хьу». Вай мукъурттил махIаттал бувсса Саратлул: «Лажиннича, ттун арс увантIиссарив?! На хъунмав хьуну бурахха, ттул ласгу хъунав хьуну ур. Мяйжаннугу му махIатталсса иш бур!» – увкуну бур. «Ина Аллагьнал ﷻ кьудратрай ва амрулий махIаттал хъанай бурав?!» - куну – «Зуйн Бюхттулсса Заннал цIими ва барачатшиву дияннав, Ибрагьимлул кулпат!» – куну, малаиктал лавгун бур.

Му куццуй, Исмяил идавс увну 13 шинава Саратлун арс увну ур, ганан цIагу малаиктурал увкусса куццуй ИсхIакь дирзун дур.

Сарат ва дунияллия лавгун бур 127 шинал оьрмулуву, Канъан тIисса шагьрулий (цIанасса Иракьнаву).

Га бивкIуну махъ Ибрагьимлул ялагу кIира щарсса дурцуну дур, гайнналгу ганан оьрчIру бувну бур.

 

Мадина Закаржаева

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...