Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат – МухIаммад Идавсил цалчинсса ва цуппа дунияллия гьаннин ца бакъа бакъасса кулпатри. Миннал Заннаясса нигь душиврул гьанурдай цIакь хьусса ччаву диркIссар. Цуппа щар хьуну буссаксса хIаллай, Хадижатлул цалагу МухIаммадлул чулиннай хIурмат бакъашиву ккаккан къадурссар.

 

Хадижат бивкIссар чурххал лахъсса, бурчу кIяласса, авурсса, аькьлу бусса, тIайлашиву ччисса, бажар бусса хъамитайпа. Кьурайшитурал дянив яла цIа-кьини думур ва хIурмат бумур бивкIссар цуппагу. ДакI тIиртIусса, сахаватсса, мюхтажминнан, цилва мачча-гъаннан мудан кумаг бувайсса бивкIссар, хъатIи буван каши дакъасса жагьилминнангу кумаг бувайсса бивкIссар. Хадижат ххаллилсса хасиятрал заллу бивкIссар. Машлухун багьну бивкIссар, машагу бувайсса бивкIссар тIайлану, чумартну ва узданну. Багьлух инсантал бувгьуну тIайла буккайсса бивкIссар даххансса хъуслищал Шамлив. МухIаммадлун ﷺ 25 шин хьусса чIумал, вагу лавгссар Хадижатлул миннат бувну Шамлив (Сириянавун) ванил чарвансарайлущал.

МухIаммадлул ﷺ яла цанма щарну бувцуссар. Ва Идавсил ‎ﷺ чIарав бавцIуссар, МухIаммадлул ‎ﷺ ХIираъ нуххуву хьхьичIра-хьхьичI Занная идавсшиву лирксса чIумал. Ва къазразанну шавай зана хьуну, Хадижатлухь бувсъссар хьумур. Нигьа увсун ивкIссар, хьувивав цащава идавсшиврул кIусса хъар ларсун ачин тIий, бувсъссар Хадижатлухь ташвишну ушиву. Хадижатлул ва паракьат увссар: «На барча уллай бура ина бюхттулсса ххаришиврущал. Аллагьнайн хъарашав, Аллагьнал ина тачIав кьюкьин къаувантIиссара, ина мачча-гъанминнащал хIала-гьурттушиву дусса, мудан тIайламур учайсса ва заэвминнал чIарав ацIайсса унутIий».

Хадижатлул Идавсин ﷺ кIия арс увссар, ми мюрщинийва ливтIуссар. Мукьва душгу бувссар. Идавсил ﷺ нясав наниссар МухIаммадлул ﷺ ва Хадижатлул душнияту ФатIимая, хаснува ванил арсурваврая ХIасаннуя ва ХIусайннуя. Вайннал наслулуву бивкIссар хъунисса имамтал, валийтал, тIарикьатрал щейхтал ва цаймигу цIанихсса инсантал. Вайннал наслулия бивзми хIакьинусса кьинигу буссар.

Имам АхIмадлул бувсмунийн бувну, Идавсил ﷺ Аллагьнал цIанийну хъа бувссар, Аллагьнал цанна Хадижатлуяр ххуйсса щарсса къадуллушиврий. Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар, инсантал цайнма вих къавхьуний, ванил вихшала дирхьуна, инсантурал цува думуницIа увсса чIумал, ванил цан хъус дуллуна, вайми хъаннил оьрчIругу къабувна, ванил бакъа куну.

Ванил оьрмулул тарихрава жунма чIалачIисса куццуй, Хадижат бивкIун бур хIакьсса савдажар. Ва машлухун багьну, даву дюрхъуну дачин дурну бивкIун бур. Аьрабнавусса авадансса хъаннивасса ца бивкIун бур. Маккаллал иш-бажаранчитурал дянив ванил сий диркIун дур ва хIурматрай ванийн «аль-Кубра» – «хъунмур, бюхттулмур» учайсса бивкIун бур. Исламрал тарихраву Хадижатлул хъунмасса кIану бувгьуссар. Ва бивкIссар цалчин Ислам кьамул дурмургу, Идавсищал ﷺ архIал цалчин чак бувсса инсангу. Исламрал ххуллий ванил азаллийсса динарду дарчIуссар, Идавсин ﷺ яла цIакьмур чул бищай ттарцIнугу бивкIссар.

Хадижатлул Аллагьнал Илчинащал ﷺ ташулуву бавкьуну, нахIуну оьрму бувтссар ва 65 шинал оьрмулуву Маккалив ахиратравун лавгссар. Ванил бивкIу хъинну кьувтIуссар МухIаммад Идавсил ﷺ дакIнивун.

 

Камал ХIасанов

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...