Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат

Хувайлидлул душ Хадижат – МухIаммад Идавсил ﷺ цалчинсса ва цуппа дунияллия гьаннин ца бакъа бакъасса кулпатри. Миннал Заннаясса нигь душиврул гьанурдай цIакь хьусса ччаву диркIссар. Цуппа щар хьуну буссаксса хIаллай, Хадижатлул цалагу МухIаммадлул ﷺ чулиннай хIурмат бакъашиву ккаккан къадурссар.

 

Хадижат бивкIссар чурххал лахъсса, бурчу кIяласса, авурсса, аькьлу бусса, тIайлашиву ччисса, бажар бусса хъамитайпа. Кьурайшитурал дянив яла цIа-кьини думур ва хIурмат бумур бивкIссар цуппагу. ДакI тIиртIусса, сахаватсса, мюхтажминнан, цилва мачча-гъаннан мудан кумаг бувайсса бивкIссар, хъатIи буван каши дакъасса жагьилминнангу кумаг бувайсса бивкIссар. Хадижат ххаллилсса хасиятрал заллу бивкIссар. Машлухун багьну бивкIссар, машагу бувайсса бивкIссар тIайлану, чумартну ва узданну. Багьлух инсантал бувгьуну тIайла буккайсса бивкIссар даххансса хъуслищал Шамлив. МухIаммадлун ﷺ 25 шин хьусса чIумал, вагу лавгссар Хадижатлул миннат бувну Шамлив (Сириянавун) ванил чарвансарайлущал.

МухIаммадлул ﷺ яла цанма щарну бувцуссар. Ва Идавсил ‎ﷺ чIарав бавцIуссар, МухIаммадлул ‎ﷺ ХIираъ нуххуву хьхьичIра-хьхьичI Занная идавсшиву лирксса чIумал. Ва къазразанну шавай зана хьуну, Хадижатлухь бувсъссар хьумур. Нигьа увсун ивкIссар, хьувивав цащава идавсшиврул кIусса хъар ларсун ачин тIий, бувсъссар Хадижатлухь ташвишну ушиву. Хадижатлул ва паракьат увссар: «На барча уллай бура ина бюхттулсса ххаришиврущал. Аллагьнайн хъарашав, Аллагьнал ина тачIав кьюкьин къаувантIиссара, ина мачча-гъанминнащал хIала-гьурттушиву дусса, мудан тIайламур учайсса ва заэвминнал чIарав ацIайсса унутIий».

Хадижатлул Идавсин ﷺ кIия арс увссар, ми мюрщинийва ливтIуссар. Мукьва душгу бувссар. Идавсил ﷺ нясав наниссар МухIаммадлул ﷺ ва Хадижатлул душнияту ФатIимая, хаснува ванил арсурваврая ХIасаннуя ва ХIусайннуя. Вайннал наслулуву бивкIссар хъунисса имамтал, валийтал, тIарикьатрал щейхтал ва цаймигу цIанихсса инсантал. Вайннал наслулия бивзми хIакьинусса кьинигу буссар.

Имам АхIмадлул бувсмунийн бувну, Идавсил ﷺ Аллагьнал цIанийну хъа бувссар, Аллагьнал цанна Хадижатлуяр ххуйсса щарсса къадуллушиврий. Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар, инсантал цайнма вих къавхьуний, ванил вихшала дирхьуна, инсантурал цува думуницIа увсса чIумал, ванил цан хъус дуллуна, вайми хъаннил оьрчIругу къабувна, ванил бакъа куну.

Ванил оьрмулул тарихрава жунма чIалачIисса куццуй, Хадижат бивкIун бур хIакьсса савдажар. Ва машлухун багьну, даву дюрхъуну дачин дурну бивкIун бур. Аьрабнавусса авадансса хъаннивасса ца бивкIун бур. Маккаллал иш-бажаранчитурал дянив ванил сий диркIун дур ва хIурматрай ванийн «аль-Кубра» – «хъунмур, бюхттулмур» учайсса бивкIун бур. Исламрал тарихраву Хадижатлул хъунмасса кIану бувгьуссар. Ва бивкIссар цалчин Ислам кьамул дурмургу, Идавсищал ﷺ архIал цалчин чак бувсса инсангу. Исламрал ххуллий ванил азаллийсса динарду дарчIуссар, Идавсин ﷺ яла цIакьмур чул бищай ттарцIнугу бивкIссар.

Хадижатлул Аллагьнал Илчинащал ﷺ ташулуву бавкьуну, нахIуну оьрму бувтссар ва 65 шинал оьрмулуву Маккалив ахиратравун лавгссар. Ванил бивкIу хъинну кьувтIуссар МухIаммад Идавсил ﷺ дакIнивун.

 

Камал ХIасанов

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...