Миллатрал мажлис

Миллатрал мажлис

Миллатрал мажлис

МахIачкъалалул ва Каспийскаллал дянив буллалисса РувхIанийсса ценртдануву МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн увксса Рабиул-аввал зуруй гьарца кьини ца-ца миллатрал, ца-ца райондалул мавлудру дувай. Мукунсса лакрал миллатралмур мавлуд хьунни октябрьданул 15-нний. Дарщусса дунияллух, лачIлачIисса гъаралунних къабурувгун, шадлугърайн бавтIуна 2000-нния ливчусса инсантал – арамтал, хъами, оьрчIру.

Дайдихьу дуруна ЦIусса-ккуллал имам ЩейхахIмад Мажидовлул исвагьисса чIуний Кьуръандалул аятру буккаврия.

Мажлис бачин бувуна Дарбантливсса мизитрал имам МухIаммад Майрановлул. Ванал бувсуна Аллагь ﷻ кIицI лаглагисса, Идавсия ﷺ бусласисса диндалул мажлисирттай барачат бишайшиву, мукунсса кIанттавун малаиктал бучIайшиву. ДакIнин бувтуна жува мудан щукрулий бикIан аьркиншиву Аллагь Тааьланал буллусса неъматирттайн, мукун щукру бувайманан Заннал неъматру чIяву хьунтIишиву.

Хъирив махъ буллуна Лакрал райондалул имам Саламов МухIаммадлухьхьун: «Ва зурул ляличIишиву, хъуншиву – МухIаммад Идавс ﷻ дунияллийн уккавур. Мугу увкIссар Аллагьнал ﷻ цайва бивхьумур халкьунначIан биян буван. Мугу – так Аллагьнайн икрам баву, чак баву, зума дугьаву, закат бичаву, нитти-буттаха хIурмат-аякьа баву, маччашиву дуруччаву, чIаххуращал ххуйну бикIаву, щялмахъ къабусаву – вайри жула хьхьичIунсса масаларду.

Укунсса мавлудрал мажлисирттайн къалавгун цукунчIав къабучIиссар. Хъунасса дурккучу, диндалул аьлимчу Жалалуддин СуютIил луттираву чивчуну бур: «Ца шагьрулий, ца шяраву, ца махIлалий, ца къатлуву Идавс ﷺ хъун уллай, му ххирашиву ккаккан буллай дуккирча мавлуд, Аллагьнал ﷻ му кIану буруччинтIиссар балардая, апатIирттая, питнардая, цIарая, цурклия, къурагъшивруя, инсантурал дакIурдива душманшиву дуккан дувантIиссар му мажлисрал хIурматрайну». Му бакъарив жунма хIакьину яла аьркинмур!

Цама аьлимчунал увкуну бур: «Мавлудрайн нанисса инсан – Алжаннул багъирдавун нанимари. Ганахь цIувххуну бур: «Ина му ча ласав, чув буссар мукун чивчуну?» Аьлимчунал укунсса жаваб дуллуну дур: «Мавлудрайн нанима Идавс ﷺ ххиранутIий наниссар, акъахьурча Идавсия ﷺ бусласисса кIанайн къагьантIиссия. ХIадисраву увкуну буссар: «На ххира хьума ттул чIарав Алжаннаву икIантIиссар». Мукунсса ххуллу бувгьуну бачирча, муниву бикIантIиссар жунмасса дунияллулгу, ахиратралгу талихI. Му ххирашиврухлуну жувагу Аллагьнал Алжаннавун буххан баннав!», - увкуна имамнал.

Лакрал райондалул бакIчи Юсуп МахIаммадовлул барча бувуна лакрал жамят мавлудрал шадлугъращал, оьвчаву дуруна укун халкь цачIун буллалиминнал чIарав бацIияра, кумаг бувара куну. Бувсуна цува Дагъусттаннал Муфтий АхIмад-афандинащал хьуна авкьушиву ва Муфтийнал лакрал жамятрахь хъунмасса ссалам бувсшиву. Мавлудирттал барачат щалва миллатрайн бияннав куну чIа увкуна Юсуп ХIамидовичлул.

МахIачкъалалул 49-мур школалул директор, панкратиондалул дунияллул чемпион Аьбдулкарим Айгуновлул къулагъас дуруна оьрчIру лайкьну тарбия баврих ва Украиннавун тIайла бувксса жулва жагьилтал цIуллуну-сагъну зана бикIаннав куну дуаь дуруна.

Гъази-Гъумучиял имам Ансар Сулеймановлул дакIнин бувтуна лакрал миллатрал тарихрая: «1300-хъул шинал хьхьичI жула миллатрачIан бувкIссар марцIсса дин машгьур дуллалисса аьлимтал, мугьажиртал. Мукун куртIсса диндалул тарих буссар жула. Жула гъазитал бивкIссар диндалул ххуллий жанну дуллай. Му заманнай лакрал цIа, сий лахъну диркIссар. ХIакьинугу диндалул ххуллийх къабачирча, жулва миллат гьаз къахьунтIиссар» – тIий ия имам.

Ккуллал райондалул имам МухIаммад-маннар Бариевлул бувсуна МухIаммад Идавсил ﷺ уммат яла узданмур уммат куну кIицI лавгун бушиву. «Жува ва умматрава хьун бувнутIий щукрулий бикIан аьркинссару. Му бакъассагу имам оьвчаву дуллай ия нитти-буттаха хIурмат баврил ялув бацIи тIий.

ЦIуссалакрал райондалул имам Мансур Хаваевлул вяъза-насихIат хас бувуна элму дуккаврил агьамшиврун: «Жулва миллат Аллагьнал ﷻ элмулийну хъун бувссар. Идавсил ﷺ увкуссар: «РяхцIалла шинай дурсса эбадатнияр ца ссятрай элму лахьхьаву хъинссар». Цанчирча, элмулул инсан аьйкьин къаивтун яувайссар. Элмулулли оьрчIая адимина увайсса! Мунияту, жунма багьлай бур жагьилтал, оьрчIру диндалул элму дуккин мадрасарттавун, Исламрал институтирдавун гьан буллан. Кьуръандалуву увкуну бур инсантал ххуймур чулинмай баххана хъанан хIарачат буллай бакъахьурча, гайннайн Аллагьнал ﷻ кабакьаву къадияйшиву», – увкуна М. Хаваевлул.

Мавлудрайн бувкIсса мюрщи оьрчIал дянив бувуна диндалул суаллу буллалисса конкурс. Аьраб ва лакку мазрай нашидру ва мавлудру ккалай бия ХIусман Буттаев, ХIасан Мирзаев, МухIаммадхIабиб Къандалаев ва группа «Кавсар».

ЧIивимур ХIаж (оьмра) бувансса путевка дурххуна Хъусращатусса Написатлул.

Циняв ххарину, рязину ливчIуна бувсса мажлисрая.

И. Оьмаров

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...