Багьа бакъасса хъус
Багьа бакъасса хъус
Аллагьнал ﷻ буллусса оьрмулувусса чIун тIайлану ишла даву гьарцагу бусурманчунал буржри. Му иширах къулагъас дувайма цала мурадирттайнгу иянтIиссар, акъахьурча, тIайлабацIу къабикIантIиссар.
ХьхьичIа-заманнайсса салихIсса агьалинал хъинну ядувайсса диркIссар цалла чIун, мунил багьагу гайннан ххуйну кIулну бивкIссар. ХIасан аль-Басринал увкуссар: «Ттун ккавкссар цавай инсантал, гайннан цала чIун ххирая зун зула хъуслияр». Оьмар Ибн Абдулаьзизлул увкуссар: «Гьарца хьхьунил ва гьарца кьинилул вища ца-ца ххирасса зад ласласиссар, мунияту хьхьувайгу дяхттагу ацIаву дакъа зузу», – куну. Аьлимтурал учайсса бивкIссар: «ЧIун – турди: ина ганияр ххув къахьурча, га вияр ххув хьунтIиссар». Гайннал хIарачат бувайсса бивкIссар хIакьинусса кьини лахьхьунияр чIявусса хъинсса аьмаллу буван, гьунттий хIакьинунияр чIявусса аьмаллу буван. Гьарца минутIрай, гьарца ссятрай, гьарца лахIзалий хайр бусса элму лахьхьин, мюнпат бусса тIул дуван, цалва нафсраяр ххув хьун, щин-бунугу мюнпат биян буван, Кьиямасса кьини цалва захIматру бачIва хьуну къалякъиншиврул.
Цанма ягу лагмаминнан мюнпат бакъа гьан дурсса чIун Аллагьнайн ﷻ щукру бакъашивуну, адав дакъашивуну хIисав дувайсса диркIссар. Цалла элму гьарза къадурсса, иман цIакь къадурсса кьини дачIра ларгссаннун ккаллиссар. Ибну Масъоьдлул t увкуссар: «На ссаячIав хIайп тIий акъара, баргъ гьаннин ттулва аьмаллу цIакь буван къабювхъусса кьинилуя акъа» куну. Бусурманчунал цала чIун лайкьну ишла дуван аьркинссар, гьарца лахIза хайр биян баймунин хас бувну. Ца валийнал увкуссар: «Аллагьнал ﷻ рахIму чIа тIий ттула элму гьарза дуван къавхьусса кьини дучIарча, му кьини баргъ буккаврия ттун цукунчIавсса ххаришиву дакъар», – куну. Инсаннаща чIумун багьа бищун къашайссар, лахьхьусса кьинигу бивгьусса ссихIгу махъунмай зана къабикIантIиссар.
Аллагь Тааьланал аькьлугу кIулшигу дуллуманан лайкь бакъассар цалла чIун бунагьирттан, бачIвасса хавардан харж даву. Инсаннахун дахчилачисса яла хъунмур дахшишну хъанахъиссар – хIакьину дуван шаймур гьунттинин кьадитаву. ГьунчIукьатIатусса Кьурбанаьлил «НасихIатуль аьвам» тIисса луттираву увкуну бур: «ХIакъинумур гьунтти буван бивтун, гьунттимур та бави!», – куну. Ца валийнахь насихIат бува кусса чIумал, ганал увкуссар: «Гьунтти банна» тIисса махъ хъамабити», – куну. ХIакьину дургьуну, гьунтти бакIлахъру датIайссар, акъахьурча, тавбу дуллан багьантIиссар тавбалулгу кумаг къабайсса чIумал. Имам ХIасан аль-Басринал увкуссар: «Гьунттинин давуртту кьадитаврия мурахасну икIу, ина хIакьинура яхъанай усса. Гьунттинин личIан кьисмат бухьурча, гьунттисса кьинигу хIакьинумур кунна гьан дува, акъахьурча, хIакьину къабувну ливчIмуния хIайп тIун багьантIиссар». Халиф Оьмар Ибн Аьбдулаьзизлухь ца инсаннал увкуну бур: «Кьадити му даву гьунтти дуванссарча», – куну. «Ца кьини даймурдагу дуван къахьурча, кIива гьантлул даву цал архIал цукун дави!» – увкуссар халифнал.
ХIадисраву увкуну бур: «Кьиямасса кьини Аллагьнал ﷻ лагъ сукку къахьунтIиссар мукьра задрая жаваб къадуллуну: оьрмулуя, жагьилшивруя, хъуслия ва элмулуя». Цамур хIадисраву увкуну бур: «Ххюра зад ишла дува цайми ххюра дучIаннин: жагьилшиву – хъунав хьуннин, цIуллушиву – къашай хьуннин, аваданшиву – мискин хьуннин, чIун – машгъул хьуннин, оьрму – бивкIу бучIаннин». (ХIаким). Имам аль-Гъазалинал луттираву увкуну бур: «Кьинилул низам дакъама хIайван кунассар», – куну. ЧIун тачIав ссанчIав дакъа къалагайссар – ягу хайр бумунил ягу заралмунил дуцIайссар. Цалла чIун хъинсса аьмаллал дуцIин къадурманал оьрму чара бакъа бунагьирттал буцIинтIиссар.
РАСУЛ МАЛИКОВ
