ОЬРЧIАХЬ БУККИЯРА

ОЬРЧIАХЬ БУККИЯРА

ОЬРЧIАХЬ БУККИЯРА

Зулми оьрчIру ссаха зий бур?

Гьарца кьини мямма ва дада даврий буссаксса Салман личIайсса ивкIун ур нянящал. Гай бучIаннин ссавур духларгун ялугьлай икIайсса ивкIун ур, хIакьинувагу цахра къулагъас дуванссар, ххираххуй увну тIуркIу буванссар тIий. Амма бутта мудан увххун учIайсса ивкIун ур, ниттингу даврия махъгу отчетру хIадур дуллай, оьрчIах бургансса чIун къашайсса диркIун дур. Сайки бигьалагай кьинирдайгума ниттин даврийн гьан багьайсса бивкIун бур.

Салманнул яла агьаммур дялахъру диркIун дур компьютерданух щяикIаву, мультфильмру ххал даву ва телевондалуву соцсетирдавун уххаву. Лях-карах дустуращал кьатIувгу уккайсса ивкIун ур. Му куццуй, нитти-буттал оьрчIан цукунчIавсса тарбия дулунсса чIун къархьуну дур. «Вил дустал ца бур, ина миннащал ци дуллан икIара? Ина цукунсса мультфильмру ххал дуллай ура? Компьютердануву ци ххал дувара?» – укунсса суаллугу нянял тIачIав къабуллуну бур. Ахиргу Салман хъуна хьуну ур адав-хIурмат къакIулсса, рахIму-цIими бакъасса инсан.

ХIурмат бусса уссурвал ва ссурвал. Пикри буварча, хIакьинусса кьини чIявусса оьрчIру бур нитти-буттал къайгъулуцIа хьуну, цахунма цивппа бивчуну хъуни хъанай. Зу тарбия къабулларча, ми тарбия бувантIиссар кьатIаллил, телевизорданул, компьютерданул ва телефондалул. Мукунсса оьрчIая ца хьунтIиссарив зува пикри бувара! ХIакьину оьрчIал ялув къабавцIуминнан гьунтти кьурчIисса макь дутIлан багьантIиссар! Пикри бакъашиву мадувару…

Щялмахъ бувсманая вихшала кьукьайссар

Асият бивкIун бур хъюву аьтIий щябивкIун. Му чIумал шаппай бувкIсса ганил ниттилссу Марияннун пашмансса душ ккавккун, цIувххуну бур

– Циван аьтIий бура, къаччан бикIан щил буври? – Рашид ва Саида ттупгу лавсун кьатIув лавгунни тIурку тIун, на къабувцунна, – бувсун бур Асиятлул. Ниттилссил цIуххубусу бувну кIул бувну бур Асиятлул лахьхьу Рашид ва Саида хъяврин бувну бивкIшиву, мунияту хIакьину тайннал ва цащалва къабувцушиву. Марияннул цила уссил душнил чул къабувгьуну, бувчIин бувну бур щялмахъ бусаву ххуй дакъасса хасият душиву ва хъяврин буллан къабучIишиву.

– Щялмахъ бувсманайн щилчIав вихшала къадишайссар, яла тIайламур бусларчагу вих хъанан къабикIайссар. Мукунманаяту чанчанну тIий дусталгу арх хьунтIиссар, ахиргу цувалу личIантIиссар, – увкуну бур ниттилссил, – жула ххирасса МухIаммад Идавсил увкуссар: «Щялмахъ бусайма – ттул умматрава акъар». Идавсил ﷺ къадагъа дирхьуссар хъярчирайгума щялмахъ бусаврий. Ниттилсил насихIатру вив лавсун Асиятлул цищава хьусса хатIалул аьй бакIрайн ларсун, ххишала тачIав цучIав хъяврин къауванна, цукун кьурчIисса бухьурчагу так тIайламур бакъа къабусанна, куну махъ буллуну бур.

Бюрхттукку

ДиркIун дур гъелисса ссутнил кьини. КIива ссу Зайнаб ва Джамиля бавчуну бур вацIлувун ттуккулнисру датIин. Ссурвал кьатIув бачин хIадур хъанай бушиву хIисав хьусса чIивисса АхIмадгу аьтIун ивкIун ур цувагу уцияра тIий. Ниттин ччай къабивкIун бур чIивисса оьрчI вацIлувун ита акьин, так Зайнаблул аякьа дувансса икьралданий ита авкьуну ур. Му куццуй шамагу сайрданий лавгун бур. Оьрмулуву цалчин вацIлувун увкIсса АхIмадлун гьарца зад аьжаивну, махIатталну чIалай диркIун дур.

Ссурварахьхьун цаннил хъирив ца суаллу буллай ивкIун ур, цири-цукунни тIий. Ахттайн бизаннин ттуккулнисирттал чIапагу бувцIуну, ца мурхьиралу бигьалаган щябивкIсса кIанай ца къяртлуй бюрх-ттукку щуркIал хьуну бур. Уттинин АхIмадлун бюрхттукку дахьва суратирттай ва мультфильмраву ккавккун бивкIун бур. Миннат буллан ивкIун ур ссурварахь, бачи бюрхттукку бугьаннуча тIий. Джамилял бувчIин бувну бур жанавартран къаччан бикIан буллан къабучIишиву, амма АхIмад ялагу миннатру буллан ивкIун ур, хъинну ялув авцIуну аякьа дулланна, щинчIав ккаккангу къабуванна тIий. Ссавур духларгсса Зайнаблул цIувххуну бур уссихь:

– Вин цукун бикIанссия чил инсантурал инава увгьуну цана увцуссания?» – Къаччива! – увкуну бур чIивитIул. – Мукунма жанавартрангу къаччиссар цивппа бизар, инжит бувну. Дахьва утти бувчIуну бур АхIмадлун ссурвал тIайлашиву. Шаппай зана хьувкун, цанма ккавкмур дадахьгу бувсун, тачIав жанаварт, хIайвант инжит къабулланна увкуну бур.

ЛАЖИН ХIАДУР ДУРССАР АСИЯТ КЬУРБАНОВАЛ

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...