Аьлимтурал мажлис – Лакку билаятрай

Аьлимтурал мажлис – Лакку билаятрай

Аьлимтурал мажлис – Лакку билаятрай

Жула республикалий аьдат дур гьарца зуруй цания-ца шагьрулий ягу райондалий республикалул даражалийсса диндалул аьлимтурал мажлис бувайсса. Июнь зурул цалчинмур кьини мукунсса бази бивну бия Лакрал райондалийн. Му куццуй, Гъази-Гъумук хьунни Дагъусттаннал аьлимтурал ярглийсса мажлис. Му бувангу хIукму бувуна паркраву, цанчирча, укунсса кIанттурдайн тамансса халкь батIай, цинявннан мизитраву кIану биял къахьуншиву чIалай бия.

 

 

 

 

Мажлис бачин бувуна Лакрал райондалул имамтурал каялувчи МухIаммад Майрановлул. БувкIминнахь барчаллагьгу увкуну, Кьуръандалул аятру буккин махъ буллуна Йеменнавасса дурккучу, щалва Кьуръан дакIних кIулсса хIафиз Ибрагьим АхIмад Зубаджинахьхьун.

ДакI хIайран дансса чIуний бувккусса аятирттах вичIи дирхьуну махъ вяъза-насихIат буван увккуна Муфтиятрал Зунттал округрайсса вакил АьлиасхIаб Разакьов. Ванал бувсуна бусурманнал дянив цашиврул, уссушиврул агьамшивруя: «Кьуръандалуву увкуну бур: «Циняв муъминтал уссурвалли». Жунма Заннал буллусса яла бюхттулмур неъмат – жува бусурманталну ляхъан бавур. Мунийн мудан щукрулий бикIан аьркинссару. Аьлимтурал луттирдаву чивчуну бур диндалувусса уссушиврул даража лавайсса бикIайссар тIий оьттуйнусса уссушиврулмунияр куну. Мугу циванни учирча, оьттуйнусса уссушиву жуйнна дияйссар нитти-буттая, диндалувусса уссушиву тIурча, му жунна дуллуссар Аллагьу Тааьланал. Оьттуйнусса уссушиву дуссар так ва дунияллий, диндалулмур уссушиву личIайссар дунияллийгу, ахиратравугу. МухIаммад Идавсилгу ﷺ увкуну бур: «На зул чIарав – кулпатраву бутта кунассара».

Махъсса ппурттуву дурккусса диндалул аьлимтурахсса хIурмат чан хъанай бур. Жува мюрщиний муаьлимтурахсса, хъуниминнахсса, аьлимтурахсса хIурмат цукун лахъсса даражалий бикIайва?! Аллагьу Тааьланал аьлимтал хъун бувну бур тамансса аятирттаву ва Идавсил ﷺ хIадисирттаву кIицI лавгун. Имам АхIмадлул увкуссар: «Аьлимтурал дикI загьруссар. Ганийн ссунтI увкума къашавай хьунтIиссар, дуркума ивчIантIиссар». Вай мукъурттил мяънагу: аьлимтурая ххуй бакъасса пикри буллан ягу оьккину гъалгъа тIун къабучIиссар. Ибну Мубараклул увкуну бур: «Аьлимтал сан къабайма ахиратрацIа хьуссар, хIакимтал сан къабайма ва дунияллуцIа хьуссар, диндалул уссурвал сан къабайма – яхI-намусрацIа хьуссар»».

 

 

 

 

Новостройрайсса Чараваллал шяраваллил имам Маллаев Камиллул бувсуна жула диндалуву элму лахьхьаврия увкумур: «Кьуръандалуву бувсун бур иман дирхьуми ва элму лахьлахьими Аллагьу Тааьланал лавайсса даражарттайн гьаз бувантIишиву. ИдавсичIан ﷺ ликкан бувсса цалчинмур аятгу бур: «Ккалакку!» тIисса. Ца аятраву жуйнма амру бувну бур, гьарзасса элму дула тIий Заннайн лабизлази куну. Мукунма, хIадисравугу баян бувну бур элму лахьхьаву гьарца бусурмансса инсаннал бурж бушиву. Элму лахьлай айивхьуманан Алжаннавунсса ххуллу бигьа шайссар, ганал хьхьичI малаиктурал цала хъару тIитIа дакьин дувайссар. Элму лахьлай оьрму бувтсса, мутааьлимну ивкIусса инсан гьаз увайсса ур идавстурал ва шагьидтурал даражалийн. Имам Шафиънал увкуну бур: «Дунияллул хъус-хазина ччиманан элму лахьлан аьркинссар, ахиратрал неъматру ччиманангу элму лахьлан аьркинссар».

Жува Аллагьу Тааьланал ва диндалийну гьаз бувсса умматру, ванивур дусса жула лахъшивугу, бюхттулшивугу, аваданшивугу, талихIгу, ахир-хайргу, Аллагь ﷻ рязи шавугу. Диндалуву дакъа, цайми ссаву-дунугу хъуншиврухгу, талихIрахгу лугларча, Заннал жува кьюкьин бувну гьан бантIиссару» - увкуна имамнал.

Хъирив махъ лахъан увккуна Муфтиятрал просвещениялул отделданул зузала МухIаммадрасул Гьимбатов: «Дин-чак къадувайманахь дуллалу учайхту, гайннал кIива журасса жаваб дулай – цавайннал учай: жу дакIниву вихну буру; гайминнал учай: хъунив шайхту байбишинну куну. Кьуръандалуву имандалия, Аллагьнайн ﷻ вихшивруя бусласисса аятирттаву гиккува кIицI лавгун бур хъинсса аьмаллу баймигу. ДакIниву иман душиву дархIуну дур чурххал аьмал баврицIун. Мунияту, вихманал вихшиву ганал тIуллайну, давурттайну ашкара шайссар.

Ца аятраву увкуну бур: «Гайннавасса цания цанначIан бивкIу бувкIукун, гайннал учинтIиссар: я Рабби, жу зана бити (дунияллийн), къадурну лирчIсса хъинсса давуртту хъирив лахъан даншиврул». Вана укун учинтIиссар инсаннал, амма дакIниву вих шаву гьассар тIиманан цукунсса жаваб дулунссар?! Махъунмайсса ххуллу бакъассар, дахьва дакIниву вихшивугу къагьассар. Мунияту, жува гьарца кьини ахиратрава Заннал зана бивтсса кунма, махъра-махъсса кьини дуркIсса кунма оьрму бутлан аьркинссару. Имам Гъазалил увкуссар: «ХIарачат къабувну Алжаннавун уххансса умуд бума – ссанчIав акъасса хиялчири». Инсан вихну ушиву къагьассар, вихшиврущал архIал Аллагьнайн ﷻ мютIигу хьун аьркинссар.

Хъунив шайхту дин-чак дулланну учайми ласунну: та дучIайссар му хъунав шаву, цумурди му аьш, ганияр тихунай инсан угьараману ккалли увайсса? Дуссарив мукунсса дазу, ганийн ивсса гьарца инсан чакру буллай айишайсса? Мигу щяйтIаннул макрурдур.

Увкуну бур, дужжагьраву чIявуми бикIантIиссар хъинсса аьмаллу махъун бичлачими куну. Мукунсса инсантурал хIатталлу дурцIуну дур. Ттунна 60-70 шин хьунни, утти чIалли учавугу къатIайлассар, мукун учайма щяйтIаннул хъяврин уллалиссар. Мухаммад Идавсил ﷺ заманнай Ислам кьамул дурсса хъунив хьусса асхIабтурал мукун къаувкуссар.

Исламраву думур щаллуну дакIнилгу кьамул дурну, биттур дуллан аьркинссар. Жуйвасса буржирдавату яла агьаммургу – чак баву хъанай бур, Кьиямасса кьини цалчинсса цIуххавугу чаклиятур дувантIисса. Чак – аслу-гьану хъанахъиссар. Суждалуву Заннайн икрам буван дакI хъун дуллалимагу чара бакъа ссайн-унугу мютIину, икрамрай уссар. Аллагьная ﷻ нигь дума ссаятучIав нигьа къаусайссар, Аллагьная ﷻ нигь дакъама гьарзадрая нигьа услан икIайссар».

 

 

 

 

 

 

Сулейман-Стальский райондалул имам Шамил Оьмаровлул дакIнин бувтуна лакрал муданмагу Исламрал ххуллий хъунмасса захIмат байсса бивкIшиву ва тарихраву хъунмасса кIану бувгьуну бивкIшиву. Хъирив бувсуна Заннал тIайла бувксса циняв идавстурал диндалул аслу ххюра ттурцIай бавцIуну бивкIшиву: инсаннал дин дуруччаву, оьрму ва цIуллушиву дуруччаву, хъус дуруччаву, ас-намус буруччаву ва аькьлу буруччаву: «Махъсса ппурттуву гьарза хьуну дур вай аслурду лиян бувайсса аьдатру: къалиян учаву, хIан хIачIаву, наркотикру ишла баву ва м.ц. Ми цирдагу цаппараннал хIакьину адиминашиврул лишан кунна чIалачIи дурну дур. Вайннува къалиян учаву яла бигьамурну кунна чIаларчагу, мунил кIай ххюрагу ттарцI хIуркку дувайссар. Дин ласурча, къалиян учаврил инсан диндалия, мизитрая, салихIсса инсантурая арх увай. ЦIуллу-сагъшивруя тIурча, жунма цукунчIавсса щак бакъар къалиян учаврил инсаннал чурххан зарал байшиву. Ласунну хъуслилмур масала: къалиян учайманал цала хъус ссанчIав дакъа гьаваллавун итадакьай. Ас-намусрая тIурча, Аллагьу Тааьланал марцIсса дакI дуллуну ляхъан увсса инсан къалиян тIий айишай кьюлтIну, щинчIав ххал къахьунну. Яла чан-чанну тIий дустурал хьхьичI тIун икIай, яла шяравуминнал хьхьичIун уккай, яла гъан-маччаминнаясса нач духлагай, ахиргу нитти-буттал хьхьичI къалиян тIунгума бикIай. Му ххуйсса тIул диркIссания, бакIрайва буттал хьхьичI циван къаучайсса бивкIссар?! Къалияндалул инсан чан-чанну яхI-ламусрацIа увайссар. Бухьунссар къалиян учайминнавух духIин дусса инсанталгу, амма къаучайссания, гай хъиннува хъунисса даражарттайн биянссия. Къалиян учаву, хIан хIачIаву ягу цанма ччи-ччимурду буллалаву адиминашиврул лишан дакъар. Юх, миннуву ашкара хъанай дур адимина куна кьянкьану ацIан, бан аьркинмур буван, къабучIимур къабуван къабюхъайманал лишан.

МахIачкъалаливсса Имам Шамиллул цIанийсса мизитрал имам МухIаммад Сулаймановлул бувсуна цIана куннасса захIматсса чIунну мудан диркIшиву, хаснува Идавсил ﷺ ва асхIабтурал заманнаву. «Идавсил 10 шинал мутталий ﷺ Маккалив Исламрая бусласисса чIумал, га хъуннасса нигьливу яхъанай ивкIссар. Исламрал чул бувгьуминнал утту бишайнигу канища турду ита къадакьайсса диркIссар. ЧIун ларгун махъ Аллагьнал ﷻ нигьачIийшиврун кIанай паракьатшиву, рахIатшиву дуллуссар. Жунма хIакьинугу ганиха лавхьхьусса замана ялун най чIалай бур. Кьуръандалуву Заннал баян бувну бур имангу дирхьуну, хъинсса, тIайласса давуртту дуллалиминнан иминшиву, рахIатшиву дулунтIишиву, дунияллий Цува рязисса дин дацIан даншиву, хIакьну вихгу хьуну, хъинсса тIуллу дуллалими аьрщарай Цалва халифталну бацIангу буваншиву. Му дулаврил сававгу – дакIнихгу чурхахгу хъинсса тIуллу дуллалавур. ДакIнил дувайсса хъинсса даву цумурди учирча – ссавур ва щукру бавур. Ми кIира задрах чири буссар. Циняв жула лагмасса неъматру Аллагьная ﷻ бушиву кIулну, щукрулий икIавур хIакьсса бусурманчунал хасият. Инава уздансса, ххуйсса, каши дусса унутIий къабуллуссарча, так Цала Заннал цIимилийнур учин аьркинссар. Виятува цания ца неъмат яла́ гьарча, му Аллагьнал ﷻ чичрулийну хьусса иш бушиву бакIравун лавсун, тавба дуван аьркинссар. Тавба дуршиврул лишангу – цанма буллусса неъмат тIайла бакъа́ ишла буллай ва мунищалва архIал щукругу бакъа́ ивкIшиву кIул шаву, бувчIавур.

Абубакрдул цала душ Аьишат Идавсин ﷺ щар буллусса чIумал, мунафикьтурал (ламмамтурал) хавар буккан бувссар ганил зуна бувссар тIисса. Гай духIин дакъасса хаварду бусласиминнавух ивкIссар Абубакрдул ссурахъу МистахI. МистахIлун арцуйну кумаг буллай ивкIсса Абубакрдул ганияр махъ кумаг кьукьин бувссар, амма Аллагьу Тааьланал аят гьан бувну, ганахь цала ссурахъу багъишла ити увкуссар. Пикри бувара, цала душния гукунсса хаварду буслалисса инсан багъишлагу ивтун, цIунилгу кумаг буллалу увкуну бур Абубакрдухь: «Аллагьнал ﷻ инава багъишла ивтун ччарча, инагу МистIахI багъишла ити», - увкуну. Му иширая махъ Абубакрдул ﷻ рувхIанийсса даража хъиннува лахъ хьуссар. Ганан ххуйну бувчIуссар ссурахъил цанма буллалисса заралгу Заннал изнулийну хьушиву. Мукунссар дикIайсса хIакьсса ссавур ва иман.

Чурххалгу, дакIнилгу багьайкунсса аьмал бувайминнал дакIурдива нигь дуккан дувантIиссар Аллагьнал ﷻ. Цукунсса ххаллилшиву, узданшиву духьурчагу, му жула биялану ккалли къабувну, Аллагьнал ﷻ цIимину ккалли булларча, жунна хIакьсса хъуншиву дулунтIиссар Заннал», – увкуна аьлимчунал.

 

 

 

 

Лакрал райондалул бакIчинал хъиривчу Явсупи ХIамзаевлул барчаллагь увкуна лакрал аьрщарай укун хъунмасса мажлис буван сиптачиталну хьусса Муфтиятрахь ва райондалул имамтурахь, ка-кумаг бувминнахь, чIарав бавцIуминнахь, насихIат бусан бувкIсса аьлимтурахь, тамаша буван бувкIминнахь. Ва мажлис Дагъусттаннал миллатру цачIун шаврил багьанану лякъиннав увкусса умуд кIицI лавгуна.

Хъирив Махъ лавхъуна Муфтийнал хъиривчу Аьбдуллагь Салимовлул: «Диндалул мажлисрайн вайксса жямат батIаврил чIалачIи буллай бур лакрал миллат дин-ислам ва хъамал ххирасса, уздансса буттахъал аьдатру дуручлачисса халкь бушиву. Жямат чIарав къабавцIуссания имамтураща цала даву хьхьичIуннай дачин дуван къахьунтIиссия. Шикку велосипед дурххусса оьрчI ттун чIалай ур жула республикалийсса циняв спортрал чемпионтураяр лахъну, ванал кунмасса гьунар бан гьарманаща къашайссар. Аллагьнайн ﷻ щукру буллали зула дянив укунсса оьрчIру бушиврийн.

Жула Муфтий АхIмад-афандинал чIявуну учай циняв дагъусттанлувтурал дакIурдиву имангу, хъинсса тIул-тIабиаьтгу дуссар, диндалуву заэвсса район царагу дакъассар, куну. Жунмагу укунсса мажлисирттай бавмур жула оьрмулул низамну хьун бувну, тIайлашиву, хъинсса хасият, инсаншиву, духIин дурурччуну оьрму бутлан аьркинссар.

ЦIана, гъинттул чIумал мизитирттаву оьрчIансса диндалул дарсру дачин дурну дур. Зула оьрчIру миккун занази бувара, зу пашман къахьунтIиссару, курчIил къавхьуну, бувцуну бухьхьияра. Жулва оьрчIру ххуйну тарбия бан, тIайла бацIан бан хIарачат буллан аьркинссар.

Шиккун увкIсса гьарца инсаннайн барачат бияннав. Зул райондалия ххарисса бакъа хавар къабаяннав».

Мизитравун кIюрххил чаклийн занай бивкIсса оьрчIан райондалул имамнал пишкаш дуруна кьиматсса бахшишру, хаснува лях личIан къабувну ряхцIалва кIюрххил чак мизитраву бувсса Сулайман Ибрагьимовлун дуллуна велосипед.

Мажлисрайн бувкIминнал дянив кIунтти бивчуну чIивимур ХIаж (Оьмра) бансса шанна путевка пишкаш дуруна.

Мажлисрал ахирданий цинявннал архIал дуаьгу дурну, хIадур бувсса дукралул цадакьа кьамул бувуна.

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Барча баву

  Ас-саламу аьлайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, ххирасса уссурвал ва ссурвал, хIурмат лавайсса жямат!   ДакIнихтунусса ххаришиврущал барча тIий ура жула ялун нанисса Рамазан барз – зума дугьаврил, Кьуръандалул, цIимилул ва ялтту бучIаврил барз. Ва Заннал Цала лагътуран буллусса ляличIисса...


Мюнпатсса дуаьрду

КIюрххил ва гьанттайнмай хъама мабитав буккин: – «Аятуль-Курси́» – Сура «Аль-Ихляс» (3-ва) – Сура «Аль-Фалякь» (3-ва) – Сура «Ан-Нас» (3-ва) – Дуаь   – Убайлул цIувххуну бур (жиндалухь): «Жу зуяту...