Оьрмулуву яла агьаммур

Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.

 

Миннахь цIуххирча, оьрмулуву яла агьаммур хъанай бур цукунчIавсса захIматшивуртту къаккарккун, тяхъану, мискиншиву дакъа ва дунияллийсса гьантри ва шинну гьан даву.

Амма мукунми чIалан бикIай Аллагь ﷻ цурив къакIулсса ягу кIулну бунува пикрибакъашиву дуллалисса кунма. Ттула оьрмулул мурад цукунссар тIисса суал цахьхьунма цала къабулайсса инсан ччай уссар ва дунияллий шайкун кайп буллай оьрму бутлан, гьунттий-сарану бучIантIимунил ялув ургъил бакъа. Миннан хъама битан къабучIиссар Кьуръандалуву бушиву укунсса Аллагьнал ﷻ махъру (мяъна): «На жиндри ва инсантал ляхъан бував так Ттуйнма мютIину бикIаншиврул» Ва аятрава бувчIлай бур, дунияллий хъус-маэшат баву бакъасса, Аллагьнайнгу ﷻ эбадат дуллан аьркиншиву – мунивури бусса жула оьрмулул кьастгу, мурадгу. Ва аятрал ялув пикри бувукун бувчIлан бикIай цаппара Аллагьнал ﷻ лагътал бушиву Заннал ﷻ цайва бивхьусса буржругу биттур буллай, яламур чIун цала дунияллул маэшатран харж дуллалисса.

Буссар цамур халкьуннал журагу, цамур аятрал тIимур бувчIусса (мяъна): «Аллагьнал кIура баян бувайссар оьрму бивкIулийн, зувату хъинбалартту бавриву яла хьхьичIунма цума урив ххал буваншиврул». Ва аятраву тIимур вив лавсъсса бусурмантал бикIайссар бястлий кунма хъинбалартту буллай, цивппа ляхъан бувсса ЗанначIан ﷻ гъан хьуншиврул.

Ва куццуй, циняв халкь личIи буван бучIир шанма журалийх: цавай – диндакъулт, цайми – иман дусса, амма так диндалул тIалавшиннарду дуллай ягу дурагу къадуллай яхъанахъисса, шамулчинмигу – Аллагь ﷻ мяйжаннугу цурив кIул хьуну, цаятува рязи уванмур баврин щала оьрму хас бувну, хъинсса аьмаллу бавриву бяст буллалимий.

Инсан вих хьуну ухьурча Аллагьнайн ﷻ, гьан бувсса луттирдайн, ва мукунма иман думиннан Алжан, дакъаминнан Дуржагь бушиврин, мукунсса инсаннан, му аькьилсса ухьурча, цала оьрмулул гьануну бувчIин аьркинни цанма хайр бумур.

Аькьлукартурал учай: «Аькьлу буманал ва оьрмулува так хъинмур ласайссар, ахIмакьнал гьарзад ласайссар», – куну. Вай мукъурттиву хъинну куртIсса мяъна дуссар.

 

МухIаммадрасул ХIажиев

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...