Идавстурал касмурду

Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.

 

ХIалалсса касму ва пиша бушиву хъинну уздансса ишри. Аллагьу Тааьланал Цалва гьан бувсса идавстурангу цания-ца касму дуллуссар. Му куццуй, идавстурал халкь тIайласса ххуллийн кIункIу баву бакъа, гайннал цала каних давугу дувайсса диркIссар, цайминнахьгу дувара учайсса бивкIссар.

Халкьунная укра зад диявринсса тамахI бишаву ва цадакьа чIа тIутIаву – диндалуву ххуйчулий ккаккан бувну бакъар.

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Цала каних даву дурну ляркъумунияр хъинсса дукия щилчIав къадуркуссар. Аллагьнал ﷻ идавс Давудлулгу цала каних ляркъумур дукайсса диркIссар» (Бухари, ибн Мажагь).

 

Бусанну цаппара идавстурал касмурдая:

Адам идавс Алжаннава аьрщарайн уккан увайхту, Жабраил малаикнал ганан лахьхьин бувссар хъузалашиврул давуртту ва къалмуя иникIма даву.

Идрис идавс дунияллий цалчин дарзишиву дурсса инсанни. Ганал арцух янна дуруххайсса диркIссар. Идрислулли халкьуннан лахьхьин бувсса кьаламрах чичлан. Мукунма, ганалли бивзсса астрономиялул ва арифметикалул гьанурду.

НухI идавс ивкIун ур магьирсса тIаннул усттар. Аллагьнал ﷻ гьан бувсса циняв Луттирдаву бувсун бивкIссар НухIлул жами бувсса куц.

Давуд идавс муххал усттар ивкIун ур. Ганал дунияллий хьхьичIра-хьхьичI муххал хIурни дурссар тIар.

Ибрагим идавс ивкIун ур машачи-савдажар. Ганал маша байсса бивкIун бур щарщусса янна дахлай.

Исмяил идавсин авчишиву кIулну диркIун дур.

Муса идавс хIухчуну зий ивкIун ур. Кьуръандалуву бувсун бур Муса хIухчушиву дуллай Шуаьйб идавсил ятту канаки буллай ивкIшиву.

Ильяс идавсил пиша бивкIун бур янна щащаву.

Закария идавсил тIаннул усттаршиву дайсса диркIун дур.

МухIаммад Идавс ﷺ жагьилний яттичIан лагайсса ивкIун ур. Чансса хъуна хьувкун, дахху-ласулухун агьну зун ивкIун ур.

Жунмагу лайкьссар идавстурал оьрмурдая эбрат ларсун курчIил къахъанай, цукун захIматсса даву духьурчагу га багьайкун щаллу дуллай, хIалалну ччатI лякъаву. Аллагьнал ﷻ кабакьиннав!

 

Кьурбан Аьлиев

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...