Рамазан зурул ххирашиву
Рамазан зурул ххирашиву
Рамазан зурул хьхьичIра хьхьичIсса хьхьу дуркIукун Алжаннул хьулурду тIитIайссар. Му гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лакьайссар, му гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантру байщун бувайссар. Иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххариссар, уттавамий рахIатссар. Оьшивуртту къачичайссар, хъиншивуртту ацIлийну чичайссар. Буцири бунагьирттал аьфву бувайссар. Аьзаврая ххассал бувайссар. Барачатсса барзри.
Му зуруй бувсса ца фаризалул чири цамур зуруй бувсса арулцIалуннилуксса чири буссар. Мунивусса фазилартту чIяруссар, хъиншивуртту, хъуншивуртту гьарзассар: дуаьлухьхьун жаваб дулайссар, цадакьа кьамул бувайссар, тIааьтру ххирассар, эбадат кьамулссар, ливтIумий неъматравуссар. ХIатта мунивусса гьарца ссятраву цIаран хIакь хьусса ряхттуршазарва бакI тархъан битайссар. Му хIисаврай зуруй тархъан бивтссаксса ца лайлатул кьадрилул хьхьуну тархъан битайссар. Мий цинявннувуксса ца эдрал (байрандалул) кьинигу тархъан битайссар. Махъра-махъсса хьхьуну ссаврду, лухччив, малаиктал аьтIун бикIайссар ххирасса умматиннан мюнпат бусса барз лагаврий.
Мунил аввал цIимири, дянивалу аьфву бавур, ахир цIарая тархъан битавур. ХIасил, му рамазан барз шинал дакIри. Му саламат бувну мунил хIурматгу бурувччуну Аллагь I кIицI лагавугу тIааьтэбадатгу чIярусса дурну, жамят-чаклийгу ялув авцIуну, Кьуръангу чIявуну буклай мизитраву иътикаф щяикIавугу чIяруну дурну, хIарамсса, оьккисса задругу къабувну бусурманчувнал аьркиншиву барт диргьуну, дуаьрттугу чIярусса дурну цадакьарттугу чIявусса бувну, ххуйну тIайла буккарча, щалла шингу саламат шайссар. Му шинаву бувцири бунагьругу багъишла битайссар. Ялагу му зурул ххирашиву къияматсса кьини му барз ххуйсса суратрай бувкIун Аллагьнал хьхьичIун, ххуйну суждалийн багьну Аллагьнахь чIа учинтIиссар цилва хIурмат бурувччумий. Аллагьналгу буца вилва хIакь бурувччумий учинтIиссар. Яла, мунил му рамазан зуруй зума дугьлай, мунил хIурмат буручлай бивкIми кару дургьуну Аллагьнал хьихьичIун бувцуну Вайннай хъуншиврул таж биша куну Аллагьнахь чIа куну бишинтIиссар.
Ялагу, Аллагь Тааьланал ца малаик ляхъан увну уссар мукьра лажин дусса. Ца лажимирая ца лажимирайн мукьазарда шинал ххуллу бусса. Миннул ца лажин Аллагьнайн суждалийн дагьна дуссар, ца лажин аьрщул рахIманнайн дурургун дуаь дуллай дуссар Рамазан зуруй зума дугьлай бивкIсса МухIаммад идавсил e уммат багъишла бити, рахIму бува тIий. Цагу Алжаннавун дурургун дуссар мивун увхманансса хъинмала тIий. Цагу дуржагьравун дурургун дуссар мивун увхманансса аьзаб, оьбала тIий. ХIасил мунивусса хъинбаларттугу, барачатшивугу кIулссания халкьуннан щаллара шин му барзну дусса хьурдай тIунссия.
Зумалул ххирашиврул баян
Зума дугьаву имандалул мукьва бутIул ца бутIар, ссабурданул дачIир, эбадатрал кIулар, тIааьтирттал гьанур, АллагьначIан гъан шаврил ххуллури. Мунивусса фазилартту чIявуссар. ХIатта зума дургьусса инсаннал зуматусса кьанкь АллагьначIа мискирал кьанкьнияр нахIуссар. Цайми тIааьтирттал аьмаллу халкьуннан ккаккайссар, чIалачIиссар, кIул шайссар. Зума Аллагьнан дакъа къачIалачIиссар, кIул къашайссар. БатIийнийсса аьмалли. Занная нигьа увсманал дакъа къадугьайссар. Занналгу цаллагу дянивсса эбадатри. Мунийну чурххал шагьват гъагъайссар, дакIнил гьава лещайссар, Аллагь дакIнин агьайссар, щяйтIан-иблис арх шайссар, эбадатрайн гъира багьайссар. Къияматсса кьини дуркIун, халкь бизан бувукун Аллагь Тааьланал учинтIиссар Ризваннухь – Алжаннул ялув ацIухь; «На зума дугьлай бивкIсса халкь гьаттавату мякьну, ккашилну бизан бував, миннанмур алжаннава дучIан дува» – куну. Яла Ризваннул оьвкуну Алжаннул къуллугъчитурайн нурданул тIабакьру дурцIуну алжаннул ахъулсри, хIачIия ласияра куну, мий ларсун бувкIун хьхьичIун учинтIиссар зума дугьлай бивкIсса халкьуннахь. Мяъна: Дукияра ва хIачIияра зу дунияллий хъинсса аьмаллу буллай бивкIуну тIий – куну
«НасихIатуль-аьвам»
ЛирчIсса зума хъирив лахъан дувайсса куц
Рамазан зуруяту оьзру буну бикIу, бакъа бикIу зума кьариртсса адиминал му хъирив лахъан ялувссар.
Къашавай уну лирчIсса дикIу, сафарданий дикIу. ХIатта ният дуван хъама риртуну, тунну бувккун ливчIманал, муртад хьуну (чапурчу хьуну) ливчIманал, хIайз хьуну, оьрчI бувну лирчIмунил, цукун личIарчагу. Амма хъунав шаврийну кьариртманай ялув дакъассар хъирив лахъан, къабюхълай ухьурча. Мунал цаца зумалун кIихIама къалмул аькIлун булунссар. Кьасттирай щарссаничIа утту ивхьуну, шариаьт бувну зума кьариртманайрив аьчIа ялувссар. Му аьчIагу бюхъарча бакI тархъан битанссар, къабюхъарча кIива зуруй лув-ялув царагу зума кьакъариртун зума дугьанссар. Мугу къабюхъарча ряхцIала мискиннан дукансса дулунссар, ца-ца кIихIама ца-цаннан. Мугу къабюхъарча дарвачрах личIайссар. Цими кьини кьаритарчагу ца-ца кьинилун ца-ца аьчIа ялувссар. Лякьлуву оьрчI буну тIий, ягу ккуккулий буну тIий зума кьариртсса щарссанилгу хъирив лахъан ялувссар цилва чурххан зарал хъанай тIий кьариртхьурча. ОьрчIан зарал хъанай тIий кьариртхьурча хъиривгу лархъун ца-ца зумалун цаца кIихIама аькIлунгу булунссар. Мукунма, ца гьалак хьуну нанисса инсан, хIайван, ххассал уваншиврул кьариртманайгу хъиривгу лархъун мува кIихIамагу ялувссар аькIлун. Цамур сававрайну кьариртманайрив кьаритан ччай кьаритарчагу аьчIа ялув дакъассар шинал хъирив лахъаву дакъа.
Амма мувра шинал хъирив къалархъун тамур Рамазан барз бучIаннин личIарча, му лавгукун хъиривгу лархъун кьинилун ца-ца кIихIама аькIлунгу булунссар. КIилчинмур барз бучIаннингу къалархъун личIарча кIива кIихIамагу буллуну хъиривгу лахъанссар. Му куццуй шинах ца-ца булунссар лахъанцIа. Зума ялувсса инсан хъирив лахъан кьудрат хьуну дуна цалла курчIилшиву дурну къалархъун мура шинал ивчIарча мунахлу ччарча мунал гъанманал зума дугьанссар цу ухьурчагу, ягу ужра буллуну архманахь дугьан дувайссар. Ягу цалва васийят бувну бухьурча пуланнал дугьича куну, мунал дугьанссар. Ччарчагу мунал таракалияту кьинилун ца-ца кIихIама хIисаврай аьчIа дулунссар. Му кIихIамагу ссахI бичин дурусъсса бакIлахърулияту булунтIиссар. Цуппагу мискинтуран, пакьиртуран. Хъирив лахъан каши хьуннин ивчIарчарив, къашавайна ливчIун, ягу цамур оьзру буну хъирив лахъангу къаялувссар, аьчIагу къаялувссар, бунагьгу бакъассар. Ялун нанисса барз бучIаннин лахъан каши дуна, хъиривгу къалархъун, яла ивчIарчарив гьарца кьинилун кIива кIихIама булунссар мунал таракалияту, ца кIихIама кьаритаврин, ца мура шинал хъирив къалархъун махъун рутаврин.
«НасихIатуль-аьвам»
