ЖЯМАТ

ЖЯМАТ

Лакку мазрайсса диктант

Декабрь зурул 18-нний Ма¬хIачкъалалив «Россия – моя история» тIисса тарихийсса паркравун бавтIун бия чIявусса лак, лакку мазрайсса хъун диктант чичин. Шикку цинугу 300-ннийн бивсса инсантал бия.

Диктантрал текст чичингу язи бувгьуну бия хъунасса чичу ва аьлимчу Абачара ХIусайнаевлул «Арамтурал кIунттил ярагъ бувгьуна» тIисса кьиссалувасса парча. Диктант чичлай байбишиннин хьхьичI махъру лавхъуна лавгсса тарихийсса комплексрал хъунаманал хъиривчу, тарихрал элмурдал доктор АхIмад Кьурбановлул, дакIнин бувтуна 2019-ку шинал лакрал агьалинал оьрмулул тарихраву цалчинсса тотальный диктант чирчуну диркIшиву ца шинал хьхьичI аьпалухьхьун лавгсса, тамансса ххуйххуйсса давуртту дурсса Амучи Амуттиновлул сипталийну. Ванал уссил, Ростехнадзорданул Ккавкказуллалмур управлениялул хъунама, Артур Амуттиновлул барчаллагь увкуна уссил хъиндайдихьу дурсса даву дачин дуван бакIрайнласу бувминнахь ва бавтIцириннахь.

Республикалул Муфтиятрал вакил МухIаммад Ссаламовлул дакIнин бувтуна дин цIакьну дугьарча мазгу ябуван бюхъантIишиву: «Цалчин жунма аьркинссар дуруччин жула дин. Хъиривмур – маз ябаву, жула жагьилтуравун духlин дучlаву, яхl-намус бучlаву – ми Аллагьнал цала дишинтиссар», – увкуна аьлимчунал. Гихунмай махъру лахъан сахIналийн бувккуна Дагъусттаннал халкьуннал артист Аслан МахIаммадов, Качар ХIусайнаева, Дагъусттаннал БакIчинал Бугьараминнал советрал президиумрал член Рапи Абакаров, лакку мазрал учительтурал ассоциациялул хъунмур ПатIимат Аьлиевал, «Дараччи» фондрал хъунмур Гульшан Хасаева. Диктант дуккин тапшур бувна ЦIуссалакрал Шушиннал школалий дарс дихьлахьисса Умамат Багъирчаевайн.

Оьмра бувххунни

Гьарца хххуллун кьини Новостройрайсса ЦIуссалакрал шяраваллил мизитраву дувай дин-исламрая бусласисса дарсру, лекциярду. Шикку имамтурал ва аьлимтурал вяъзанасихIатру бусай, суаллахьхьун жавабру дулай.

ЦIусса шинал цалчинмур кьини хьусса мукунсса мажлисрал дия ца ляличIишиву. Шикку кIуну бувккун духхан бюхълай бия оьмралийн (чIивимур хIаж) гьансса путевка. Мубараксса аьрщарайн иянсса сертификат бувххунни ЦIуссалакрал шяраватусса чIава жагьил МахIаммадов Заурдул. Новостройрал имам Хаваев Мансурдул баян бувунни укунсса мажлисру ччя-ччяни буллантIишиву.

Букки кказит “Ас-салам”

Хъуннар хьунни дуниял
гьарцаннал аьмаллая,
Ци рахlат битарчагу,
къарязий шай Занная!
Уква бивтсса баргъ къаччар,
чаннашиву цан къагьар,
Оьлукъин дай ялагу
пакьиртурал барчаман.
Амма ххуймунил ттарцlну,
гьарзатирал хъинмурну,
Тlайлашиврул кlулану
кказит «Ас-салам» най бур,
Жула имамтуращал щала Аьрасатнавух
ас-ламус лавсун най бур.
Тарбия цlакь дуваврих,
тlайлашиву гьаз шаврих
Дяркъу-гъелишиврувух,
цала ужагъ кьабивтун,
Цанма рахlат къабувну
имамтал занайнма бур.
Инсантал бявкьуххуллийх
къагьан хlарачат буллай,
Лавгма зана хьун уллай,
инсан цlулаган уллай,
Гьарнал пикри ххуй буван
цlакьну хlарачат буллай. 
Вайннал буллалимунин
зугу кабакьияра,
Буккияра ва кказит,
ххуймур шива гьаз бара.
Жула дин цlакь дувара,
ас-ламус хьхьичlун лавсун,
Кказит бакъар – дагьанир,
букки, инсан, ва лавсун.
Ялар рахlатсса оьрму
жучlанма бучlантlисса,
Гьарманал дакlру тlутlайх
ялари дичинтlисса!

ЗАРЕТА МАХIАММАДОВА

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...