Неъматрал кьимат

Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.

 

Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур ккаккайхту: ттеркьукьив, арцу-муси, ляълу-жавгьарду, зумрут-якьутру. Гайннущал бивхьуну бивкIун бур чичрурду дусса хIайвандалул бурчугу.

Шяравучунан лявкъусса ххазиналул хавар анаварсса мутталий циняв чIахху-чIарахнан бавну бур. Циняв лагма лавгун махIатталну буруглан бивкIун бур. Оьвкуну бур хьхьичIазаманнул чичрурду дуккин кIулсса инсаннайн. Чичру дусса бурчу тIитIин бувну ккалан ивкIун ур:

«На ва билаятрал паччахIра. Ва чичру ттула хъирив бучIантIисса халкьуннан насихIатран кьадитлай ура. Ттул билаятрайсса аьрщи дия тIутIайх дирчусса, буллугъсса, тIабиаьт гъараллу гьарзасса. Ттул савдажартал кIани-кIанттайх буклай, хъус, кьай дахлай маша буллай бия. Чил хIукуматирттая муси, ттеркьукьив, ляълу-жавгьарду лавсун бучIайссия. Жу буссияв аьрщарайва бунува алжаннавун бувх-сса кунма, дунияллул заллухъру кунма ялапар хъанай.

Ца чIумал гъараллу кьадагьуна. Ссаврунная хъавтсса кIунтI къабагьну тамансса хIал хьуна. Аьрщи кьаркьун, ххиттуйн кIура даруна. Махънин бивхьусса къама, бакIлахъия духларгуна, халкьуннан дуканмур дакъая. Жямат ттучIан бувкIуна миннатру буллай, дукансса бакIлахъия тIалав дуллай.

На ттула вазиртурайн оьвкуну, мусил бувцIусса кисригу буллуну тIайла бувкссия бакIлахъия машан ласияра увкуну. Цаппара гьантрава гай бачIва зана бивкIуна. Баян бувуна чувчIав машан ласунсса зад къаляркъушиву.

Ттула циняв хазнарду тIивтIуну, кIилчингу нукартал гьан бувссия арцу-мусил бувцIусса дарвагирттащал, ссан дацIарчагу дуки-хIачIия ласияра куну. Амма гай лавгсса куццуй зана бивкIуна, лагмасса хIукуматирттайгу къурагъшиву хьуну, чувчIав бакIлахъия лякъин бюхълай бакъая.

Кьянатшиву мукун гуж хьунахха, ттула къатлул агьлувагу дукан банмур щаллу дан бюхълай бакъая. Духларгуна щингу, мякь лиххан бансса хху лякъин бюхълай бакъая. Нукартал ва къуллугъчитал лавгуна ттун хIачIансса щин ххал дуван. Ца увкIуна чарилу ляркъусса оьлуркъусса, чапалсса щин ларсун. На гай щин хIарчIукун къашавай хьунав. Утти ивчIавай ура.

Бюрунттул бурчуй ва хавар чичин бувну, арцу-мусил бувцIусса буттукьраву дишин амру бувссия, ялун нанисса никирттан насихIат хьуншиврул. КIулну бикIияра, жула супралийсса дукиягу, хIачIиягу так Заннал цIимилийнур, Аллагьнал ﷻ жунма Цалва рахIмулийну Цала неъматру къабулурча, жущава бан шайсса цичIав бакъассар.

Зул канихь щала дунияллул хъус ва муси духьурчагу, Аллагьнан ﷻ ччан къабикIарча, аьрщарава цавагу чIали буккан бан зуща къахьунтIиссар. Мунияту зула зумув бихьлахьисса гьарца лукьмалийн щукрулий бикIияра».

 

Муслим Аьбдуллаев

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...