Оьбала цир?

Оьбала цир?

Оьбала цир?

Цал ца университетраву цува аькьлукарда тIисса профессорнал суал буллуну бур студентътурахьхьун. «Гьарца думур, Занналлив ляхъан дурсса?» Cтудентътуравасса цаннал сивсуну жаваб дуллуну дур: «Ди, Занналли дурсса». «Мукун бухьурча, туну Аллагьнал оьбалагу ляхъан бувсса хъанай бур, му оьбала дунияллий бунутIий. Жура дуллалимунил, жува ца буссарив ккаккан буллалиссар тIисса мукъуйн бувну, цува Аллагьгу оьбала хъанай ур».

 

Студентътал, мукунсса махъру бавну, пахъ багьну бур. Профессор цаява цува рязину пахру буллан ивкIун ур, цала ттигу цал Аллагь акъашиву исват бувшиврий дакI дарцIуну. Му ппурттуву ца студентнал, кагу гьаз дурну, увкуну бур: «Профессор, бучIирив ца суал булун?» куну. «БучIиркьай» куну, жаваб дуллуну дур профессорнал. Студентнал игу-ивзуну цIувххуну бур: «Профессор, дяркъу дуссарив?» «Му ци суалли ина булайсса, дяркъу дакъа дикIавив, ина цалагу аьхълай къаивкIссарав?» – куну бур профессорнал. Студентътал хъян бивкIун бур жагьилнал буллусса суалданий. Жагьилнал жаваб дуллуну дур: «Иширах ургарча, дяркъур тIисса зад дакъассар. Физикалул кьануннайн бувну, жура дяркъур тIисса зад, гъелишиву дакъашивур. Инсан икIу, зад дикIу жунна кIул шайссар дурив муниву энергия ягу дакъарив кIул баврийну. Ноль градус дур гъелишиву дакъашиву. Дяркъу дакъассар. Му жува гъелишиву дакъани учин ляхъан бувссамахъри». Студентнал ялагу суал буллуну бур: «Профессор, цIан дуссарив?» Профессорнал жаваб дуллуну дур «дуссаркьай» куну. Студентнал увкуну бур: «Зу ттигу къатIайлару, цIангур дакъасса, цIан дур чани бакъашиву. Жущара чани цирив кIул дан шайссар, цIаннив къашайссар. Жущава шайссар Ньютоннул призма ишлабуван, кIяла чани личIи бувну чIявусса рангирдайн, кIул буван личIи-личIисса рангирдал волнардал лахъишивурду. Зуща цIан кIул дан къахьунтIиссар. Укуннасса чаннал къяртта цIаннал дуниялливун дагьну, му чанна лахъан дайссар. Цукун кIул бан хьунссар зуща, цуксса цIансса буссарив цукунсса бунугу кIану? Му кIул хьуншиврул кIул бан аьркинссар цуксса чани буссарив гиву. Мукун бакъарив? ЦIан тIисса махъ инсаннал аьркин байссар, чани бакъашиву бувчIин буван». Махъва-махъгу жагьилнал цIувххуну бур профессорнахь: «Оьбала буссарив?» Му чIумал щак-щуклий профессорнал жаваб дуллуну дур: «На учавхха, буссар куну. Му жунма гьарца кьини ккаклай бур. Инсантурал дянивсса вахIшишиву, хиянатшивурду, зулмурду щалла дунияллийсса, ми масаллу бакъарив оьбалалул масаллу?» Мунийн студентнал увкуну бур: «Оьбала бакъассар, оьбала бур Аллагь акъашиву. Му цIаннаха ва дякъиха лавхьхьуса задри, Аллагь акъашиву бувчIин буван инсаннал ляхъан бувсса махъри. Оьбала – му я иман, я эшкьи дакъар, чани ва гъелишиву куннасса. Мунил масала – дяркъур, гъелишиву дакъани дикIайсса, ягу цIанни, чани бакъани дикIайсса». Профессор чинсса махъ бакъа ливчIуну ур. Му жагьилсса студентнал цIагу Альберт Энштейн диркIун дур.

 

Шамил ХIажиев

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...