Нилданул кьурван

Нилданул кьурван

Халиф Оьмардул заманнай Мисриллал (Египетнал) бакIчину ивкIссар Аьмр ибн аль-Аьс. Га заманнай Мисриллал халкьуннал аьдат диркIссар шинай цал жагьилсса душ Нил неххан кьурванну булайсса.

 

 

Га шиналгу цала аьдат щаллу дуваншиврул, бувкIссар Аьмрдуя ихтияр ласун:

– Нил кьакьавай дур. Ганивун дагьлагисса мюрщи нехру духлаглай дур. Жула аьдат биттур дувансса ихтияр дула! – куну бур.

– Ци аьдатри му? – цIувххуну бур Аьмрдул.

– Ва зурул ацIния кIилчинсса хьхьуну жу язи бугьантIиссар ца жагьилсса душ. Ганил нитти-буттая ихтияргу ларсун, чIюлусса яннардугу лаххан бувну, Нилданувун бутантIиссар. Мунияр махъ ганиву щин чIяру хьуну, буллугъшиву хьунтIиссар.

– Мукунсса тIуллан Исламраву кIану бакъассар! – баян бувну бур Аьмрдул. – Жула диндалул къадагъа дирхьуссар муниха лархьхьусса аьдатирттай!

ЧIун наниссаксса неххаву щин хъиннура чан хъанан диркIун, халкьуннаву гьалакшиву гьаз хьуну дур.

Аьмрдул хIукму бувну бур халифнащал маслихIат ккаккан. Чивчуну бур ОьмардучIан чагъар.

Мисриллал бакIчинал чивчусса чагъаргу бувккуну, халифнал укунсса жаваб дуллуну дур: «Ина тIайласса къел дурссар (неххавун душ бутан къабитаву). На вичIан гьан буллай ура ца чIивисса чагъар. Га вичIанма бучIайхту, Нилданувун бути».

Халифнаясса жаваб дучIайхту Аьмрдун лявкъуну бур гиву чIивисса чагъар. Ганий бивкIун бур укунсса махъру: «Аллагьнал ﷻ лагъная Оьмардуя – Египетнавусса Нил неххайнсса оьвчаву. Ина вила биялалийну щиналгу дурцIуну най духьурча, дурагу къадачирчагу за бакъар, жун ина къааьркинна! Аммарив ина Аллагьу Тааьланал кьудратрайну най духьурча, жу Заннахь чIа тIиссару вил ратIру щинал дуцIин дува тIий!»

Аьмрдул га чагъар Нил неххавун бувтссар. Гьунттимур кьинира ганил зумарду щинал дурцIуну, 16 ссюрхъирал лахъ хьуссар.

Му куццуй, Аллагьнал ﷻ цIимилийну ва халиф Оьмардул аькьилшиврийн бувну, Мисриллаву духлаган дурссар мурдалсса аьдат, халкьгу рязи хьуссар.

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....