Нилданул кьурван

Нилданул кьурван

Халиф Оьмардул заманнай Мисриллал (Египетнал) бакIчину ивкIссар Аьмр ибн аль-Аьс. Га заманнай Мисриллал халкьуннал аьдат диркIссар шинай цал жагьилсса душ Нил неххан кьурванну булайсса.

 

 

Га шиналгу цала аьдат щаллу дуваншиврул, бувкIссар Аьмрдуя ихтияр ласун:

– Нил кьакьавай дур. Ганивун дагьлагисса мюрщи нехру духлаглай дур. Жула аьдат биттур дувансса ихтияр дула! – куну бур.

– Ци аьдатри му? – цIувххуну бур Аьмрдул.

– Ва зурул ацIния кIилчинсса хьхьуну жу язи бугьантIиссар ца жагьилсса душ. Ганил нитти-буттая ихтияргу ларсун, чIюлусса яннардугу лаххан бувну, Нилданувун бутантIиссар. Мунияр махъ ганиву щин чIяру хьуну, буллугъшиву хьунтIиссар.

– Мукунсса тIуллан Исламраву кIану бакъассар! – баян бувну бур Аьмрдул. – Жула диндалул къадагъа дирхьуссар муниха лархьхьусса аьдатирттай!

ЧIун наниссаксса неххаву щин хъиннура чан хъанан диркIун, халкьуннаву гьалакшиву гьаз хьуну дур.

Аьмрдул хIукму бувну бур халифнащал маслихIат ккаккан. Чивчуну бур ОьмардучIан чагъар.

Мисриллал бакIчинал чивчусса чагъаргу бувккуну, халифнал укунсса жаваб дуллуну дур: «Ина тIайласса къел дурссар (неххавун душ бутан къабитаву). На вичIан гьан буллай ура ца чIивисса чагъар. Га вичIанма бучIайхту, Нилданувун бути».

Халифнаясса жаваб дучIайхту Аьмрдун лявкъуну бур гиву чIивисса чагъар. Ганий бивкIун бур укунсса махъру: «Аллагьнал ﷻ лагъная Оьмардуя – Египетнавусса Нил неххайнсса оьвчаву. Ина вила биялалийну щиналгу дурцIуну най духьурча, дурагу къадачирчагу за бакъар, жун ина къааьркинна! Аммарив ина Аллагьу Тааьланал кьудратрайну най духьурча, жу Заннахь чIа тIиссару вил ратIру щинал дуцIин дува тIий!»

Аьмрдул га чагъар Нил неххавун бувтссар. Гьунттимур кьинира ганил зумарду щинал дурцIуну, 16 ссюрхъирал лахъ хьуссар.

Му куццуй, Аллагьнал ﷻ цIимилийну ва халиф Оьмардул аькьилшиврийн бувну, Мисриллаву духлаган дурссар мурдалсса аьдат, халкьгу рязи хьуссар.

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...