Уздансса хасият

Уздансса хасият

Ва иш хьуну бур аьрабнал аьрщарайн Ислам дучIаннинма. Ца кIанттай ивкIун ур Нуъман ибн Мунзир тIисса паччахI. Мунал заманнай шинаву кIива гьантта личIи бувну бивкIун бур, «ххаришиврул кьини» ва «пашманшиврул кьини» увкуну. Ххаришиврул кьини цана хьуна авкьусса инсаннан паччахIнал арцу-муси, хъус дулайсса диркIун дур, пашманшиврул кьини ккавкма ивчIайсса ивкIун ур.

Ца шинал пашманшиврул кьини паччахI цала вазиртуращал авлий лавгун ур. Микку мунан бакIрайн агьну Аттаи тIисса цIа дусса, цала кулпатран дуканмур лякъин кьатIув увксса бедуин. ПаччахIнал буюр бувну бур га угьияра, куну. БакIрачIан бувкIмур бувчIусса адимина миннат буллан ивкIун ур, цала кулпатран дукихIачIиягу диян дурну, васият-аманатгу бувну зана икIаннача ита акьи, тIий. ПаччахIнал цIими бувну, ита акьин рязи хьуну ур, так цува учIаннин цахлува ацIанма ккаккан уварча.

Лагма ялтту урувгун, бедуиннан хIисав хьуну ур уздансса куц-сипат дусса адимина. Га ивкIун ур Аьббас ибн Зияд. Ганайн кIиссагу тIивтIуну, бедуиннал увкуну бур: «Ттухлу ва ацIантIиссар на зана хьуннин!». ПаччахIнал цIувххуну бур Аьббаслухь: «Ина рязирав ванахлу жучIа ацIан? Ванал щялмахъ бусарча вилмур бакI дутан багьантIиссар!» «Рязира, на ацIанна!» – куну бур Аьббаслул. Микку паччахIнал ишара дурну дур ясир увма ита акьияра, куну. Бедуингу анаварсса шаттирдай шавай лавгун ур, баргълагавал чIун дучIаннин на махъунай учIанна, - куну. МаркIачIан чIун гъан хъанан диркIукун, паччахIнал цIувххуну бур Аьббаслухь: «Вихьхьунма махъ буллума най акъарив?». «Баргъ гьаннин манзил була», - увкуну бур Аьббаслул. Баргъ лавгукун, паччахIнал увкуну бур Аьббаслухь: «ХIадур хьу!», - куну. «Анавар мабуккари», - тIун увкIун ур Аьббас, цIаннавунгу уруглай. Лахъи къалавгун хьхьунил лухIишиврува ца кьаркьала гъан хъанан диркIун дур. Га ивкIун ур бивкIу кьамул буван хIадур хьусса бедуин. Анаварну ачаврил паща тIий ссихIгу ласлай, щяв щяивкIун ур.

«Бувгьурив на буллусса махъ?» - цIувххуну бур бедуиннал. ПаччахI махIаттал хьуну ур: «Вища лихъан бюхълай бияхха, ина шиккун щил гьан увра?!» «На увкIра аьрабнал буллусса махъ къабугьайссар тIисса хавар къабукканшиврул», - куну бур бедуиннал. Яла паччахIнал цIувххуну бур Аьббаслухь: «Вина къакIулсса инсаннахлу бивкIу кьамул буван хIадурну циван уссияв?» «Аьрабнаву узданшиву ва ас-ламус ливчIун бакъар къаучиншиврул!», - куну бур Аьббаслул. Гайннах вичIигу дирхьуну паччахIнал куну бур: «На къаикIанна жува шамуннавату яла кьадарману, учIиакъаману. Акъахьурча аьрабнал паччахIтурачIа цIими бушиву, чумартшиву, сахаватшиву лирчIун дакъар учинссар. ХIакьинуния тиннай пашманшиврул кьини дакъассар». Укунсса хасият диркIун дур аьрабнал аьдатирттаву. Буржирдал, дахху ласулул ва цаймигу иширттаву куннахлу кув бавцIуну, кумаг бувайсса бивкIун бур.

АЬБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...