Татувлукъ – бирликде
Къумукъ халкъны бу йылгъы уллу ифтары ажайып мажлисге айланды
Ораза ай нечик тез битгенни билмей къалдыкъ. Шу берекетли вакътини ичинде инсанлар яхшы болмагъа къаст эте, динибиз уьйретеген кюйде къылыкълар яхшылаша, аралыкълар ювукъ бола. Сав халкъ да шолай эте десе, къопдурув болмас.
Муна, 15-нчи апрельде Магьачкъаладагъы Иса пайхаммарны атындагъы Ругьани центрда оьтгерилген ифтар, ораза ачыв, яхшылыкъгъа талпынывдагъы ёлда къумукъ халкъ оьзгелерден артда къалмайгъанын, бирикмеге болагъанын ачыкъ этди. Бир ерде жыйылып, уллу тепсини артында олтуруп, шат ахшам оьтгергеник кёпню англата. Бир-бирде биревлер халкъыбыз «юхлай», айынып битмеген деп ойлаша. Шо гьабас ойлар бош зат. Гёресиз, 13 мингге ювукъ адам гьайт дегенде, вайт деп жыйылып, ваъза-насигьатгъа тынглап, нечик бир-биринден сююнюп-къуванып бажара! Булай агьвалат юрекни рази этмей болмай.
Шо гюн адамлар алданокъ жыйылмагъа, Къумукъ элни бары да еринден халкъ гелмеге башлай. Яшлар, уллулар, сав агьлюлер оразасын бирче ачмагъа болагъаны, къатнав ва аралыкълар байланагъаны Есибиз Аллагь ﷻ буюргъан ишлерден. «Халкъ бириксе, эл тувар», – деп негьакъ айтылмай. Биригип, татувлу болмагъа буса, булай мажлислер арив имканлыкъ бере бизге. Оьсюп гелеген наслу да шолайлыкъны гёре, бирче болмакъны маънасын англай, якъ-якъгъа яйылмакъдан сакъланар деген умут тува.
Ифтарда жыйылгъанланы алдында чыгъып сёйлеген алимлерибиз оьтгерилген мажлисге оьр багьа берди, халкъыбызгъа арив алгъышлар этди. Дёргели юртну имамы Магьамматрасул-гьажи Хасаев ифтар-мажлис берекетли жыйынлардан болмакъны ёрады.
– Аллагьу таала къабул этеген мажлислерден болсун шу бизин бугюнгю жыйыныбыз. Гьар шунда гелгенлени абатын Аллагь ﷻ зувапгъа язсын, шунда этилген садагъаланы Есибиз къабул этсин, – деди Магьамматрасул-гьажи. – Шунда жыйылгъанда йимик, женнетни тёрюнде де бирче жыйылмагъа Яратгъаныбыз насип берсин! Шулай парахатлыкъда жыйылмагъа болагъаныкъ саялы Есибиз Аллагьгъа ﷻ битмес макътавлар болсун!
Гертиден де, бар-барлыгъыбызгъа герти кюйде разилик билдирмеге, шюкюрлюк этмеге болмай къалабыз яда унутабыз. Шо гьакъда Магьамматрасул-гьажи бизин эсибизге салды ва Аллагьгъа ﷻ даим тавакал этмеге герекни гьакъында хабарлады. Эки де дюньяда талайлы болмагъа сюеген гиши Аллагьгъа ﷻ умут этер, пана дюньяны ниъматларына алданмас ва терс ёлдан тайышмас.
– Шунда шат кюйде жыйылгъанда йимик, гелеген йыл да рамазан айгъа эсен-аман етишип, савлукъ-саламат булан ораза айны оьтгермеге Аллагь ﷻ насип берсин! – деп Магьамматрасул-гьажи, Дагъыстан халкъланы бирикдиреген шу къурулуп турагъан межитге чечекленив ёрады.
Мажлисге гелгенлени алдында Дёргели юртдагъы мадрасада охуйгъан яшлары нашитлер охуду, къумукъ тилде динге байлавлу шиърулар ва назмулар охулду. Олай да, дюньягъа аты белгили Мисрили Мустафа Атеф дейген нашитлени йыраву, Къуръан охувчу, Къагьир шагьардагъы межитни имамы да арив тавушу булан нашит йырлады, асары тынглавчуланы хошуна гелди.
Белгили алимлерибиз Зайнулла-гьажи Атаев ва Магьамматханафи-гьажи Гьамзатов да таъсирли ва ёравлу насигьатлар этди, жыйылгъанланы агьамиятын тартды.
– Аявлу мени оьзден къумукъ халкъым, асил халкъым, гьюрметли къардашларым ва къызардашларым! Барыгъызны да сыйлы рамазан ай, чомарт ай булан къутлайман, – деп башлады Магьамматханафи-гьажи. – Шу ай этген яхшы амалларыбыз булан жагьаннемни азабындан къутулмагъа болабыз. Гьар ким жагьаннемге элтеген яман хасиятланы къойгъанманмы-къоймагъанманмы деп тергеп къарамагъа тарыкъдыр. Шону нечик билмеге бола дагъы? Рамазан ай оьтюп, биз алда этеген гюнагьлагъа къайтабызмы яда алышынгъанбызмы деп ойлашма герек. Ораза ай бизге этген таъсирни муна шолай билип болабыз. Аллагьу таала бизге айтагъан кюйде, Есибиз бу дюньяда да, ахыратда да эки гюп адамны оьр эте, сыйлай. Биринчиси – гьакъ герти кюйде Аллагьгъа ﷻ иман салгъанлар. Иман салгъанланы юрюшю динибиз уьйретеген кюйде бола, яшаву шогъар къыйышывлу. Дагъы ёгъесе, терсине этегенлер, башгъача яшайгъанлар, шогъар гёре юрюйгенлер болмай. Муна шолай, иман салгъанланы Аллагь ﷻ гётере, оьр эте. Экинчи гюпдегилер буса – Аллагьны ﷻ ёлунда билим алгъанлар, илмусу барлар. Аявлу къардашлар, мен сизин шу эки де ёлгъа чакъырмагъа сюемен. Аллагьны ﷻ ёлун бек тутайыкъ! Пайхаммарны ﷺ сюннетин юрютейик. Гьарам ишлени, Аллагьны ﷻ ачуву чыгъагъан ишлени къояйыкъ! Алимлени сыйлайыкъ, уллулагъа абур этейик, гиччилеге рагьмулу болайыкъ, дос-къардашлыкъны беклешдирейик, татувлу яшайыкъ. Динибизни де, тилибизни бек тутайыкъ, неге десе динин де, тилин де тас этген халкъ оьзю де тас бола. Шондан хантав къалмайыкъ. Дин де, тил де аявлап сакъланса, уьстнюлюк болур, алгъа барывну гёрербиз. Динни артгъа ташлагъан халкъ алгъа бармас. Ислам дин яйылгъанча алдын араплар нечик халкъ болгъанны билесиз чи. Бийибиз Мугьаммат Пайхаммар ﷺ Аллагьны ﷻ динин яймагъа башлагъанча араплар оьзгелерден артда къалгъан, авамлыкъда яшайгъан халкъ болгъан. Амма Аллагьгъа ﷻ иман салгъанда, Пайхаммаргъа ﷺ таби болгъанда, араплар бары да миллетлени алдына чыгъа, менмен деп оькюрюп юрюйген империяланы тюп эте. Бусурман дин булан араплар оьсе, чечеклене. Динни артгъа салып, дюньялыкъны артыкъ гёрегенлер, яшавубузну, халкъыбызны алгъа бармагъа къоймайгъан адамлар.
Гьакъны гьакъ кюйде гёрмеге, Есибизге таби болмагъа Аллагьу таала насип этсин. Бизге багъып Яратгъаныбыз этеген чомартлыкъны айрыча эсгерер эдим. Рамазан айдагъы Хадир Гечеге къарагъыз! Бир гече этилген ибадат бир минг айгъа тенг геле! 83 йылгъа тиеген сав оьмюр чакъы ибадатгъа тенг. Ажайып уллу савгъат тюгюлмю дагъы бусурман уьмметге?! Шондан барыбызгъа да пайда алмагъа насип болсун. Жагьаннемни отундан сакъланмагъа насип болсун. Шунда жыйылгъанда йимик, Фирдавус женнетлерде де Пайхаммарны ﷺ янында жыйылмагъа Аллагь ﷻ насип этсин бизге. Шу мажлисни оьтгергенлеге, халкъыбызны шулай жыйгъанлагъа да Аллагь ﷻ рази болсун! Халкъыбызгъа шу кюйдеги жыйынларда энниден сонг да, гележекде дагъы да, дагъы да ва бизин булан бирче оьзге къардаш халкъларыбызгъа да жыйылмагъа ёрайман.
Белгили алимлерибиз айтгъан гьар сёз шо гюн жыйылгъанланы юреклерин исиндирди, къардаш гьислени ачыкъ этди ва беклешдирди. Олагъа барысына да гьакъ юрекден бизин арабызда хыйлы-хыйлы йыллар болуп, бизге ваъза-насигьат этмеге, къатты савлукъ ва узакъ оьмюр ёрайбыз. Аллагьны ﷻ ёлундагъы шулай таза адамлар, терен билимли алимлер халкъны башында бар туруп, къайсы якъгъа бармагъа тарыкъ экенге гёре васвас болмас, шеклик де къалмас. Татувлукъ – бирликде экенни айтылгъан сёзден ва этилген ишден гёребиз. Апрель айда оьтгерилген къумукъ халкъны ифтар-мажлиси алгъа барывгъа, дин оьсмекге ва арада англав булан гелишлик болургъа умут артдыра.
Гьар тюрлю эришивлюкню къойсакъ, бир-бирибизни англамагъа къаст этсек, инг башлап Есибизни разилигин аларбыз, сонг да шу пана дюньяда оьзгелерден кем болмай, талайлы яшав къурмагъа бажарарбыз, Аллагь ﷻ буюрса.
