Иблисни гьиллаларына ва таъсирине тюшмейик

Къудратны Еси булай айта (маънасы): «Гьакъ гертиси, иблис (шайтан) сизин душманыгъыз гьисаплана, шолай болгъанда, огъар оьзюгюзню душманыгъызгъа йимик янашыгъыз» (сура «Фажр», аят 6).

Инсаниятгъа бакъгъан душманлыкъы ёлун иблис оьзюне оьзю танглагъан. Бир заманларда ол Аллагьгъа ﷻ ювукъ болгъан, малайиклени арасында лап абурлусу ва гьюрметлиси болгъан. Йыллар булан ол малайиклеге ваъзалар охугъан, алимлер айтагъан кюйде, Есибизге ол сужда къылмагъан бир къарыш ер къалмагъан. Тек огъар янгыз бир зат рагьатлыкъ бермеген – шо да Яратгъаныбыз Адам пайхаммарны оьзюнден оьрге салгъанлыкъ. Оьзюню уллу юреклигинден, оьктемлигинден, гюнчюлюгюнден ол Аллагьны ﷻ пурманларына къаршы чыкъгъан ва шайтан болуп токътагъан.

Шайтан – шо «йыракъ», «арек тайгъан» деген сёзлерден тувулгъан сёз. Есине тынглавсуз болгъандан ва Адамгъа сужда къылывну гери ургъандан берли шайтан налатлангъан ва Аллагьны ﷻ рагьмусундан арек этилген.

Адамланы тюз ёлдан айырмакъ ва болгъан чакъы оланы кёплерин адашдырмакъ шайтанны аслу мурады гьисаплана. Муса пайхаммар Есибиз Аллагь ﷻ булан сёйлейген мюгьлетде шайтан ону янына гелме уялмагъан; шо заман малайиклени бириси огъар: «Сагъа балагь къопгъур!» – деген.

Бир гёрген кюйде, ол Адамны яшларын адашывну ёлуна бакъдырмакъ учун бир мюгьлетге де лап гиччи имканлыкъны да къолдан чыгъармай.

Ягьия ибн Муаз Аррази булай айтгъан: «Шайтан бары да ишлерден эркин, сен буса, иш булан машгъулсан; шайтан сени гёре, сен буса, ону гёрмейсен; сен ону унутасан, о буса сени унутмай, сени напсынг да сагъа къаршы турувда шайтанны кёмекчиси».

Мунда биз ону оьзлер булан адамлагъа тюшюнеген аслу гьиллаларыны ва, шоланы оьз заманында англап, ону артына тюшмейген ёлларыны гьакъында айтма сюебиз.

1. Оьзюн оьр тутув ва оьктемлик

Шо къылыкълары огъар Къудратны Есини пурманына таби болма четим этген. Шайтаны оьзюню душманы гьисап этеген гьар муъмин адам эсгерилген шо шайтан къылыкълардан арчылма герек, шолар адамлагъа гьакълыкъны гёрме четим эте. Шахват (гьаваслыкъ) булан этилген гюнагь ишни гечилмеклигине умут бар, тек, оьктемлик булан байлавлу болуп этилген гюнагь ишни гечилмеклигини имканлыгъы аз, неге тюгюл, шону учун адамгъа товбагъа тюшме (гьёкюнчлюк этме) къыйын бола. Муна лап шо оьзюн оьр турув ва оьктемлик иблисни: «Мен Адамдан яхшыман ол балчыкъдан яралгъан, мен буса отдан яралгъанман», – деген сёзлени айтма борчлу этген.

2. Гюнчюлюк

Аллагьны ﷻ пурманына гёре юрюме шайтангъа четимлик этген зат – шо Адамгъа бакъгъан якъдан гюнчюлюк. Айтылагъан кюйде, кёклерде этилген биринчи гюнагь – шо гюнчюлюк (шайтанны Адамгъа бакъгъан гюнчюлюгю) ва ерде этилген биринчи гюнагь (Къабилни Гьабилге бакъгъан гюнчюлюгю). Гюнчюлюк адамны «сокъур» эте, гюнчю адам рагьатлыкъны билмей ва бир заманда да насипли болма болмай, гюнчюлюк ону гюнагь ишлеге теберме бола.

3. Дюньялыкъ ишлеге гьашыкълыкъ ва акъча

Эгер шайтан шо гьасиретлик адамны юрегинде уьстюнлюк алагъанны гёрсе, ол шонда урлукъ яя. Ол токътавсуз кюйде уьюн-эшигин онгарывну, ону къалкъысын ва тамларын безендиривню, къурулушланы генглешдиривню гьислерин уята ва оьзюн опуракълар булан безендиривге ва минип юрюйген гьайванланы санавун артдырывгъа чакъыра, оьмюрюню узагъында шоланы кютме борчлу эте. Адамны шо муратлагъа къуллукъ этме бир керен къуршама бажарылса, дагъы артыкъ зат герекмей, неге тюгюл, бир зат оьзюню артын башгъаларын да тартажакъ, энни адам оьлчевю гьасиретликни ёлундан таймажакъ.

Абдулла ибн Амр ибн Ас булай айтгъан: «Сен базаргъа биринчи гирегенлерден болма, ва шондан ахырынчы чыгъагъанлардан да болма, гертисип айгъанда, шолай адамны юрегинде шайтан урлукъ яя».

4. Токълукъ

Ашдан тойгъанда, гьатта шо гьалал буса да, гьаваслыгъынг гючлене ва сужда къылывда буса эринчеклик бийлей, шолар буса – шайтаны савутлары.

Айтылагъан кюйде, бутюн къаркъарасына къармакълар – иргъакълар илинген гьалындан Ягьия пайхаммарны алдына геле. Пайхаммар огъар: «Гьей иблис! Бу не къармакълардыр?!» – деп сорай. Ол: «Булар мен адамланы тутма сюеген затлар», – деп жавап бере. Ягьия дагъы да: «Шоланы арасында мени учун белгиленгенлери бармы?» – деп сорай. Иблис: «Бир керен сен бек тойгъан эдинг, ва биз сени дуалар ва зиклер учун авур этдик», – дей. Ягьия: «Дагъы башгъа зат бармы?» – деп сорай. Ол: «Ёкъ», – деп жавап бере. Ягьия: «Аллагьны ﷻ алдында гележекде дагъы бир де къурсагъымны артыкъ толтурмасгъа борч аламан», – деген.

5. Ишлерде ва къаравлар чыгъарывда алгъасавлукъ

Гьадисде айтылагъан кюйде, алгъасавлукъ шайтандандыр, парахатлыкъ ва ойлав Яратгъаныбыздан. Алгъасавлукъда адам ойсуз къарар къабул этме, сёз айтма ва иш этме бола, натижасы буса ону учун дагъытывчу болма бола.

Олай да, гьадисден тапшурулагъан кюйде, адам учун алгъасама тюшеген беш мюгьлет бола:

– къонакъгъа аш бермек

– оьлюню гёммек

– къызны эрге бермек

– борчун къайтармакъ

– гюнагьларына гьёкюнчлюк этмек

– ачув

Шайтангъа Адамны яшларын ол нечик къолгъа алма болагъанны гьакъында сорагъанда, булай жавап берген: «Мен адамланы огъар ачувлу заманда къолгъа аламан ва, яш топ ойнайгъанда йимик, олар булан ойнайман»

7. Къарымлыкъ ва ярлылыкъдан къоркъув

Супьян Саври айтгъан кюйде, адамлар булан дав этегенде ол къоллайгъан лап гючлю савут – шо ярлылыкъдан къоркъув, эгер адам шонда тутулса, ол гьакълыкъны ташлар ва ялгъангъа амракъ болур, гьислеге берилип сёйлер ва Къудратны Есини гьакъында яман ойлашыр. Есибизни сёзлери шону гёрсете: «Шайтан сизге ярлылыкъ булан къоркъув бере ва писликлер этмекни буюра».

Аявлу къардашлар ва къызардашлар, эсгерилген затлар – шайтан этме болагъан ишлени аз гесеги: бизге бир мюгьлетге де хантав болма тюшмей.

Гелигиз, Къудратны Есини пурманларыны ва бизин Пайхаммарыбызны ёлуна гёре юрююк ва шайтаны пышдырыкъларына ирия болмайыкъ. Оьзюбюзню къылыкъларыбызны яхшылашдырайыкъ ва сёгюлеген ишлерден арчылайыкъ, шоллукъда бизин юреклерибизни посагъасына шайтан аякъ басмасын учун, къапуланы ябайыкъ. Есибиз Аллагь, гьаваслы къулланы иргъагъына тюшмесге ва шайтангъа къарап турмагъа бизге гюч берсин деп алгъыш этебиз, тилейбиз. Амин!

Иблисни гьиллаларына ва таъсирине тюшмейик