Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу болгъан сонг, къачан ва нени ашажакъны оьзюбюз билебиз. Амма аш булан байлавлу мердешлер къаныбызгъа сингип къалгъан ва гьалиги ашавубузгъа таъсир эте.

 

1. Татли яшав.

Гиччи заманыбыздан берли уьйренген кююбюзге гёре, гьар къарсалавлу гьалдан сонг оьзюбюзге кампет савгъат этме герекбиз. Татлилик булан бизин сююндюре, ругьландыра ва рагьатландыра гелген. Оьсген бусакъ да, торт яда шоколат булан оьзюбюзге маслагьат этеген кююбюз къалмагъан. Татлилик савгъат тюгюл, бизин гьамангъы ашыбыз экенге оьзюгюзню инандырма къарагъыз.

 

2. Алдынга салгъан затны аша.

Гиччи заманыбызда уьстюнде кюстюне туруп, хыйлы сагьатлар йиберген кашлар эсигиздеми? Йылай туруп гёзьяшлардан тузлангъан шорпаны битдиреген кюйню унутгъанмысыз? Энни эсли болгъанбыз ва ушатагъан ашланы ашама болабыз.

Нени ашама сюегеник – шо дюр маълумат. О-бу ашны ушатмайгъаныкъ татыву арив тюгюл саялы болма бола, яшдан гелеген сюймеслер болмакъ борч тюгюл.

 

3. Анам ва атам учун.

«Бир къашыкъ – маманг учун, бирдагъы къашыкъ – папанг учун...» Эсигиздеми? Яшдан гелеген бирдагъы «адат» – биревню де хатири къалмас учун, ахыр бюртюкге ерли ашап битдирмек. Къурсакъ тойгъанмы, тоймагъанмы – башгъа тюгюл.

Диетологлар айтагъан кюйде, бу дюр тышдан гелеген буйрукъ – ач саялы тюгюл ашайгъанынг, биревге ярамакъ яда биревню хатирин къалдырмас учун ашайсан. Яшдан гелеген бу «адатны» яшлыкъда къояйыкъ ва бары да ишлерде саламатлыкъны ёлун тутайыкъ: ашдан башлап, яшавну гьар мюгьлетине дегенлей.

 

Юлия Зачёсова

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?   Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы):...