Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Алдыгъызда арыгъан-талгъан къатын: ол гюнню узагъында яшыны къуллугъун этип айлангъан, ашатгъан, юхлатгъан, ойнатгъан, артындан тайдыргъан ва гечелер уьч-дёрт сагьат юхлап, юхудан тоймагъан ва бош турмагъан, неге тюгюл ол – АНА.

Аявлу тиштайпалар, сизин бирлеригиз аналар болуп битген, башгъалар болажакъ. Амма арыгъанлыгъындан гёзлери юмулма тура буса да, тек насипли бу къатынгъа не айтмагъа герекни кёплер билмей. Тёбенде шогъар бир заманда да айтмагъа герекмейген сёз тагъымланы эсгерейик, неге десе олардан бир пайда да ёкъ, некъадар ачувун чыгъартса тюгюл.

1. «Энни бары да халкъгъа къыйын!» Бу сёзлерде бир маъна да ёкъ. Озокъда, кёплеге къыйын болмакъ бар, тек шо гьакъда айтгъан булан арыгъан къатынгъа не енгиллик болсун? Ондан къайры, гьар кимни авурлугъу башгъа-башгъа бола ва бу къатын буса, янгыз ял алмагъа, тойгъанча юхламагъа сюе.

2. «Бизин улланаларыбыз буса…» Авлакъларда еттишер яш таба эди ва оланы опуракъ жувагъан машини, памперслери болмагъан. Гертиден де, бизин улланаларыбыз машгьур тиштайпалар болгъан. Амма шо гьакъда билдиргенлик арыгъанлыгъындан аякъ уьстде турмайгъан ва гьалы битген къатынгъа енгиллик бармы? Булай айтагъанлыкъ ону ачувун чыгъартса тюгюл, пайда этмес. Заманлар алышына, яхшылыкъ къала. Шо саялы, тенглешдирмеге тарыкъ тюгюл, кёмек этмеге тарыкъ.

3. «Къызынг оьсгенде сагъа кёмек болажакъ». Гертиден де, масхарасызмы? Дюрдюр, уьч (яда алты) йыллыкъ къызьяш анасына къачан кёмек этмеге башларман деп гьасиретдир. Озокъда, яшлар – бизин сююнчюбюз ва кёмекчилерибиз. Оланы уьй къуллукъгъа гиччиден тутуп уьйретмеге де герек. Амма оланы тазалыкъгъа уьйретмек, опуракъ жувмагъа сюйдюртмек, аш биширмекден баш къачырмас этмек – айрыча иш ва шо да ананы инбашларына тюше.

4. «Уьчюнчюден сонг… таяжакъ». Къыйывсузну оьр даражасы – кимге буса да нече яш тапмакъны гьакъында ёрав бермек. Къылыкълы, эдепли адам гьисапда белгили болмагъа сюе бусагъыз: «Экинчиси къачан болажакъ?», «Уьчюнчюсюн тапсагъыз тынч болажакъ», «Дагъы яш тапмагъа хыял этмегиз», – деген насигьатлар бермекден сакъланыгъыз.

5. «Чыдап тур». Бу ёравну бир маънасы да ёкъ, тек буса да генг яйылгъан ва герти кёмек этмекни орнунда юрек басылтмакъ учун айтылагъан сёз тагъым чы дюр. Кюйге къарагъанда, бу ананы «чыдамлыгъы» битмеге гьап-гьазир. Кёмек нечик этмеге билмей бусагъыз, шону яшлары булан туругъуз, ону ял алмагъа къоюгъуз.

6. «Ахыратда ял аларсан». Янгыз бир Аллагь ﷻ биле герти дюньяда бизге не болажакъны. Булай айтмакъ бек эрши болур, айрокъда юхудан тоймайгъан яш аналагъа. Шолай айтмакъ оланы къарывун соруп алагъанда йимик, гьатта баш майына да таъсир эте. Узакъ заман юхудан тоймагъан гьалда болмакъ авур гьаллагъа гелтирмеге бола, гьатта психика аврувлагъа тарытмагъа да. Мунда оьрдеги ёравну такрарлама ярар: анагъа ял бермеге сюе бусагъыз, ону авлети булан болугъуз, огъар къарагъыз.

Сафия Фокина

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Бенто-тортну язывлар безендире

Арт вакътилерде гиччирек тортлар ажайып яйылгъан. Шоланы себепге гёре де, себепсиз де кёп савгъат этеген болгъан. Ювукъ адамын кепин гётермек учун да берелер.   Оюнчакъдай гёрюнеген бу арив татлиликни аслу башгъалыгъы – уьстюндеги асил языву. Шо язывну охуп, ону алгъан адам сююнмей...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Уьчюнчю бёлюк. Элчилеге ва пайхаммарлагъа иман салмакъ. Аллагьны ﷻ элчилерине иътикъат нечик болма тарыкъ?   Аллагьны ﷻ элчилери барына мен, гертиден де, токъташаман. Аллагь ﷻ оланы сыйлы ва рагьму этип йиберген. Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллар...


«Рамазан айны чатыры» Къызылюртда оьтгерилди

Гьар йыл дегенлей, уьстюбюздеги йылда бир керен гелеген рамазан айны сыйлап, гьар ким яшавубузда бир яхшы амал этмекни гьайында болабыз.   Рамазан айны оразасын тутмакъны зувабы уллу йимик, ону ачмакъ учун сурсат берген адамгъа да шолай зувабы тиегени юрекге сабурлукъ бере. Артдагъы...


Бирикдиреген мажлислер

Ораза ай нече де тез битди. Яхшылыкъны, берекетни айы дагъы да узатылгъанны сюер эдик. Рамазанны вакътисинде бусурманлагъа ажайып гьал тува – ругь гётериле, аралыкълар ювукъ бола. Айрокъда ораза ачагъан заман гелгенде. Ифтар деп айтылагъан бу сыйлы гюнлердеги бирче бир тепсини айланасында...


Гечмек

Марат яшлар бавундан къайтгъанда пашман гёрюне, бирев булан да сёйлемей. Уьйде татывлу ашланы ийиси гелгенде де улан ачылмай. Агьлю ашап тоюп битген сонг, анасы яшына:   – Балам, сагъа не болгъан? – деп сорай. Марат бираз ойлашып: – Яшлар бавунда Гьамза дейген улан бар....