БУСУРМАН РУЗНАМА

Юреклени сююнч булан толтурагъан ай

ДР-ны алимлерини Советини председатели, муфти шайых Агьмат-афанди уьлкебизни ватандашларын сыйлы рамазан ай башланыву булан къутлай.

«Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу! Гьюрметли дин къардашлар ва къызардашлар, рамазан ай башланыву булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу вакътилер къаныгъывлу ибадат этивню, ойлашывну ва рагьмулукъну заманы! Аллагьны ﷻ яхшылыгъы булан биз четим гьаллардан чыкъмагъа болдукъ. Бир йыл алда шу вакътилерде коронавирус яйылмагъа башлап, хыйлы-хыйлы къардашларыбызны, къурдашларыбызны ва танышларыбызны тас этдик. Амма сыйлы Китапда язылгъангъа гёре, гьар къыйынлыкъдан сонг арты булан тынчлыкъ геле. Аллагьны ﷻ пурманы булан гьал яхшы якъгъа багъып алышынмагъа башлагъан, пачалыгъыбызны кёбюсю регионларында межитлер ва намаз къылагъан ерлер янгыдан ачылгъан. Есибиз Аллагьгъа ﷻ макътав болсун!

Аявлу къардашлар ва къызардашлар, заманлыкъ къыйынлыкълагъа да къарамайлы, рамазан ай гьар заманда йимик, юреклерибизни ва уьйлерибизни сююнч булан толтураргъа умут этемен. Олай да, ватаныбызгъа мол тюшюм ва барлыкъ болургъа, адамларда языкъсыныв артаргъа, юреклер йымышакъ болуп имандан толургъа инанаман. Рамазан – тобва этивню ва тарбияны, Аллагьдан ﷻ къоркъувну ва разилик билдиривню, чыдамлыкъны ва ювашлыкъны, рагьмулукъну ва языкъсынывну, бирликни ва сыкълашывну айы! Ораза тутув буса, Есибизни рагьмулугъу булан ругь оьсювге гелтирер.

Рамазан айдагъы ораза тутувну гьар гюню барыбызгъа да Есибизни рагьмулугъу ва берекети болургъа алгъыш этемен. Олай да Къудратлы ва Рагьмулу Аллагь ﷻ оразабызны, яхшы ишлерибизни, таравих намазларыбызны къабул этсин ва эки де дюньяда бизге парахатлыкъ ва насип берсин деп тилеймен! Садагъа инсанны байлыгъын артдырса тюгюл кемитмей. Шолай болгън сонг, адамланы сююндюрюв булан Есибизни разилигин ва рагьмулугъун къазанайыкъ, неге тюгюл рамазан – яхшы иш этивлердеги ярышланы айы. Геле турагъан шу гюнлени Есибизге айрыча агьамият булан къуллукъ этмеге Яратгъаныбыз бизге гюч берсин. Яхшы ишлерибиз ва дуаларыбыз буса, къаркъарабызны ва ругьубузну тазалавгъа гелтирсин. Амин.

Шагьбан айны ичиндебиз

Сыйлы айлар тез гетеген вакъти. Ражаб битип, шагьбан да ахырынчы гюнлерине етишген. Рамазан ай башланмагъа аз къалса да, оьтюп барагъан шагьбан айны гьакъында айтмасакъ дурус болмас. Шо саялы геч буса да (газетни чыгъагъан болжалы бир-бирде бусурман рузнамагъа рас гелмей къала) шагьбан айны сыйлылыгъыны гьакъында тёбенде маълумат беребиз.

Усамат деген асгьаба булай хабарлай: «Мен Пайхаммаргъа ﷺ : «Гьей Аллагьны Элчиси ﷺ , шу шагьбан айда йимик башгъа айда ораза тутуп сени гёрмедим?» – деп сорагъанда, ол: «О олай ай, оьзюнден адамлар хантав къалагъан, ражабны да, рамазанны да арасындагъы ай, о дагъы да олай ай, амаллар аламланы Есине гётерилеген, о саялы мен сюемен мени амалларым гётерилеген заманда ораза тутгъан гьалда болмагъа», – деп англатды» (Насаи). Къарагъыз къардашларым, Пайхаммар ﷺ бу айгъа нечик агьамият берген, нечик ону гьайын этген! Биз де къаст этейиклер яхшы амаллар этмеге, гюнагьларыбыз саялы товбагъа тюшмеге. Абу Умамат t Пайхаммар ﷺ булай айтды деп етишдире:

«Шагьбан ай гелгенде оьзюгюзню тазалагъыз (товбалар этип) ва негетлеригизни де арив этигиз». Гечмеге сююп Есибиз Аллагь ﷻ къарап тура бизге. Аллагьгъа ﷻ тилеп, ялбарып, дуалар этсек, гюнагьлардан гечмекни тилесек, Яратгъаныбыз дуаларыбызгъа жавап да бережек, гечме де гечежек, ишлерибизни де онгаражакъ, Аллагь буюрса. Бир-бир гьадислеге гёре, шагьбан ай Къуръанны айы деп айтылгъан. Бизге белгили кюйде, Къуръан охумакъ гьар заманда да макъталгъан, амма булай сыйлы айларда чы сыйлы Китапны охумакъны зувабы дагъы да кёп. Анас деген асгьаба булай айта: «Осал адамлагъа рамазан айда кёмек болсун деп, шагьбан ай гелгенде бусурманлар Къуръангъа багъа, ону кёп охуй, малындан секет чыгъара, садагъалар эте эди» (Ибн Ражаб аль-Гьанбали).

Къуръан охуйгъан адамны яшаву ярыкъ, ишлери берекетли бола, гьатта кёкдеги малайиклер де олай адам булан оьктем. Янгыз дюньяда тюгюл, ахыратда да кёп уллу пайдасы бар бизге Къуръандан. Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Сиз Къуръан охугъуз, о сизге шапаатчы болуп, кёмекчи болуп гележек Къыямат гюн» (Муслим). Лап да къыйынлы гюн, лап да кёмек тарыкълы гюн бизге Къуръан гележек кёмекчи болуп. Шолай кёмекни биз де болабыз алып, эгер де биз Къуръанны кёп охусакъ. Биз этеген садагъаланы сыйлылыгъыны гьакъында буса Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Гертиден де, садагъа Аллагьны ﷻ бизге чыкъгъан ачувун сёндюре, отну сув сёндюреген йимик» (Ибн Гьиббан, Тирмизи). Нече тюрлю гюнагьлар этип, Аллагьны ﷻ буйрукъларын къоюп, шайтангъа тынглап, этген гюнагьлагъа Аллагь ﷻ бизге ачувлана, шо ачувну тайдырагъан – садагъадыр. Шо этген садагъагъа Аллагь ﷻ рази болуп, гюнагьларыбыздан гече. Башгъа гьадисде Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Гертиден де, садагъа нечакъы аз буса да, Аллагьны ﷻ ачувун да тайдыра ва яман оьлюмден де сакълай» (Тирмизи, Ибн Гьиббан). Бирдагъы гьадисде:

«Гьар гиши оьзю этген садагъасыны салкъынында болажакъ (Къыямат гюн) адамланы арасында гьисап-суал битгенче», – деп айтылгъан (Агьмат, Ибн Гьиббан). О саялы садагъаланы да кёп этме къаст этейик. Къардашларым! Шагьбан айны ичинде бек сыйлы, берекетли – Бараат гече – деп айтылагъан уллу гече бар. Шо шагьбанны ортанчы гечеси. О гече Аллагь ﷻ айрыча рагьму эте, дуалагъа жавап бере, кёкден кёп яхшылыкълар ва берекетлер тёге. Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Шагьбан айны ортанчы гечеси болгъан заманда Аллагьу таала Оьзюню яратгъан къулларына къарайдыр ва барын да гечедир, мушрикден де (капир), биревге душманлыкъ тутгъан адамдан да къайры» (Агьмат, Ибн Гьиббан, Табарани). Пайхаммарны ﷺ агьлюсю Айшат булай айта: «Бир гече Пайхаммар ﷺ намаз къылмагъа туруп, суждагъа баргъан заманда, суждада узакъ къалды ва мен ол оьлюп сама къалмадымы деп ойлашдым. Мен ювукъ баргъан заманда, суждада Пайхаммар ﷺ : «Гьей Аллагьым ﷻ , Сени гечмеклигинг булан, Сени акъубангдан сакъламакъны тилеймен, Сагъа макътавлар да этемен, тийишли макътавлар да этип болмайман, Сен Оьзюнгню макътагъан кюйдеги Аллагьсан», – деп дуа этип турагъанны гёрдюм. Намаз къылып битген сонг Пайхаммар ﷺ магъа: «Гьей Айшат, сен билемисен бу не гече экенни? Бу шагьбан айны ортанчы гечеси. Оьр болгъан, сыйлы болгъан Аллагь ﷻ Оьзюню къулларына айрыча къарайгъан, гюнагьларындан гечеген гече ва бирев-бирев булан эришип, арасында душманлыкъ барланы шо кююнде къоягъан гече», – деп айтды» (Байгьакъи).

Дагъы да Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Шагьбан айны ортанчы гечеси болгъан заманда ибадат булан оьтгеригиз ва шо гюнню оразасын да тутугъуз. Гертиден де, Аллагьу таала шо гече: «Бармы гюнагьлардан гечмекни тилейген гиши? Шону гюнагьларындан гечейим! Бармы рыцкъы тилейген гиши? Шогъар рыцкъы берейим! Бармы къыйынлыкъгъа, аврувгъа тарыгъан гиши? Къыйынлыкълардан, аврувлардан къолайлыкъ берейим!» – деп, эртен гюн чыкъгъанча шулай айта» (Ибн Мажагь). Муна шулай сыйлы гече Бараат гече, Аллагь ﷻ дуалагъа жавап береген гече. Биз де Аллагьдан ﷻ тилейик гьар бир яхшылыкъланы, берген ниъматлагъа шюкюрлюк де этейик. Аллагь ﷻ бизге насип берсин шу сыйлы айланы, сыйлы гечелени арив кюйде, Есибиз рази болагъан кюйде оьтгермеге. Амин.

АРСЛАНАЛИ-ГЬАЖИ МОЛЛАЕВ,

ЯХСАЙ ЮРТНУ ИМАМЫ