Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.

 

Бу – бек сыйлы гюнлер. Бу гюнлени гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ айтгъан гьадислер бар. Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Бир гюн де ёкъдур Аллагь ﷻ оьзюнде ибадат этгенни сюеген зуль-гьижжа айны биринчи он гюню йимик. Бир гюнню оразасы бир йылны оразасына тенг геле, бир гюн гече ибадат этмек буса, Лайлатуль Къадр гечени ибадатына тенг геле» (Тирмизи, Ибн Мажагь). Пайхаммарыбыз ﷺ оьзю де зуль-гьижжа айны биринчи тогъуз гюнюнде ораза тута болгъан, шолай сыйлылыгъы бар саялы.

Абу Дарда деген асгьаба булай айта болгъан: «Сиз шо он гюнню оразасын тутугъуз, кёп дуалар да этигиз, этген гюнагьлагъа товбалар да этигиз, садагъалар да беригиз, неге тюгюл де мен эшитгеним Пайхаммарыбыз ﷺ айтгъан шу сёзлени: «Аллагьны ﷻ рагьмусундан арек болажакъ шу гюнлени яхшылыкъларындан, сыйлылыкъларындан магьрюм къалгъан адам. Ва сиз Арафа гюнню оразасын да тутугъуз, неге тюгюл де о гюнню ичинде кёп яхшылыкълар бар, санап башласа, ахырына чыгъып болмас кюйде».

Пайхаммарыбыз ﷺ дагъы да булай айтгъан: «Гьакъ кюйде, шу гюнлени ичинде этген гьар бир яхшы амалны зувабы етти юзге ерли артыкъ бола» (Байгьакъи). Зуль-гьижжаны тогъузунчу гюню Арафа гюн бола. Арафа гюнню гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Гертиден де, Арафа гюн ораза тутмакъ – эки йылны гюнагьларын чаядыр, гетген йылны да ва гележек йылны да» (Муслим). Къарагъыз, къардашларым, нечик биз эки йылны ичинде этилген гюнагьлардан тазаланып болабыз, эгер де таза кюйде Аллагь ﷻ учун ораза тутсакъ. Англайгъан адамгъа кёп уллу зат о. Озокъда, уллу гюнагьлардан айрыча товба этмеге тюше, бирёвню хатирин къалдыргъан бусакъ, гечмекни тилеме тюше, бирёвню малын алгъан бусакъ, къайтарма тюше.

Арафа гюнню гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Бир гюн де ёкъдур Аллагь ﷻ оьзюнде кёп къулланы жагьаннемден къутгъарагъан Арафа гюн йимик». (Муслим). Аллагьу таала барыбызгъа да гюч берсин шу Арафа гюнню оразасын да тутуп, жагьаннемден къутулмагъа. Арафа гюн бир минг «Къулгьуну» охусакъ дагъы да яхшы болар.

Зуль-гьижжа айны онунчу гюню буса – Къурбан байрам бола. Берекетли болгъан, сыйлы болгъан, Аллагьу таала айрыча берекетин береген, рагьмусун береген, дуалагъа жавап береген, гьар бир яхшылыкълар береген гюндюр. Къурбан байрам гюнню гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Къурбан гюн къурбанлыкъ соймакъдан Аллагь ﷻ кёп сюеген амалны гиши этмес. Къыямат гюн къурбанлыкъ гелир оьзюню мююзлери, тюклери, туякълары да булан, къаны да булан, шо кюйде мизангъа салыр. Аллагьны ﷻ янында шону къаныны савабы тюшер, къурбанлыкъны сойгъанда къаны ерге тюшгюнче алдын» (Ибн Мажагь, Тирмизи, Гьаким). Бу гьадисден биз англайбыз, Къурбан гюн Аллагь ﷻ лап да бек сюеген амал – къурбанлыкъ соймакъдыр. Аллагь ﷻ берген ниъматлагъа шюкюр этип, Аллагь ﷻ берген малыбыздан таза кюйде къурбанлыкъ сойсакъ, ондан сыйлы амал болуп болмай Къурбан гюн. О саялы къаст этмеге герекбиз. Къурбанлыкъ соймакъ булан биз кёп уллу даражалагъа етишип болабыз, ожакъларыбызда берекет бола, гьар бир тюрлю балагьлардан, аврувлардан да Аллагь ﷻ сакълай.

Асгьабалар Пайхаммарыбызгъа ﷺ къурбанлыкъны гьакъында сорагъан заманда, ол булай: «Къурбанлыкъ соймакъ сизин атагъыз Ибрагьим пайхаммарны сюннети», – деген. «Ону сойгъанда бизге не болур?» – дегенде, Пайхаммарыбыз ﷺ: «Гьар тюгюне (къурбан гьайванны уьстюндеги) бир зувап язылар», – деп жавап берген (Ибн Мажагь, Гьаким).

Къурбан байрам йылда бир керен геле, о саялы къурбанлыкъ соймагъа къаст этме герекбиз, къурбанлыкъгъа береген акъчаны да къызгъанмагъа герекмейбиз. Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Байрам гюн акъча харжланмас бир затгъа да Аллагь ﷻ бек сюеген къурбанлыкъгъа йимик» (Табарани). Бу гьадисден англайбыз, байрам гюн Есибиз Аллагь ﷻ лап да бек сюеген амал – къурбанлыкъ соймакъдыр. Дагъы да, Пайхаммарыбыз ﷺ булай айта: «Ким таза малындан таза негет булан Аллагь ﷻ учун къурбанлыкъ сойса, о жагьаннемни отундан пердев болуп токътар» (Табарани). Барыбыз да жагьаннемни отундан къутулма сюебиз. Шолай къурбанлыкълардан болсун биз соягъан къурбанлар ва этеген садагъалар да.

 

 

Арсланали-гьажи Моллаев, Яхсай юртну имамы

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...