Танг намаз ва адамны савлугъу
Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте, арыгъанлыкъны тайдыра, нерваланы беклешдире, къуват бере, оьтген гюнню авурлугъун, къыйынын басылта.
Амма гьар тюрлю ахтарывлар адамгъа нечакъы заман юхлама гереги гьакъда бир йимик жавап бермей. Бир ахтарывчулар гьисап этеген кюйде, адамгъа юхудан тоймакъ учун, гюнде 8–10 сагьат юхлама тарыкъ. Юхуну азлыгъы, юхудан тоймайгъанлыкъ психика аврувлагъа гелтирме бола. Шондан къайры, юху етишмейгенлик адам аралыкъларда масъала тувдурта, ишге гечикдирте ва гьатта ёл юрюш низамны бузмагъа да болушлукъ эте. Ахтарывчулар гьис этген кюйде, даим юхудан тоймайгъан адамлар, оьзгелерден эсе психика аврувлардан кёп авруй, башгъалардан эсе докторлагъа да кёп бара.
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ гечелер бек аз юхлагъан ва гечени бир бёлюгюн Есибизге ибадат этип багъышлай болгъан. Ахтарывлар гёрсетгени йимик, булай режим бир-бир адамлар учун инг пайдалы болмагъа бола.
Бир миллион адам къуршалып алты йылны узагъында этилген ахтарывлар гёрсетген кюйде, гечеги арив юхуну узунлугъу етти сагьат бола. Сегиз ва артыкъ юхлайгъанлар орта гьисапда тез оьле. Ахтарывну ёлбашчысы Дэниел Ф. Крипке булай яза: «Сизге, гертиден де, сегиз сагьат юхламакъ борч тюгюл ва шо гьакъда къыйналмагъа зат ёкъ. Гюнде етти ва ондан да аз сагьат юхламакъ къаркъара учун къоркъунчсуз экени ачыкъ». Крипке булай да къоша: «…гюнде он сагьат юхлайгъан адамларда семирип оьлгенлеге йимик къаркъарагъа къоркъунчлукъ бар».
Бу илму ахтарыв иманы барлар учун дини гёрсетеген ёравлагъа бютюнлей къыйыша – яссы намаздан сонг, узакъгъа къоймай ятып юхламагъа (бу вакъти гьалиги заманда кёплер учун бек эрте гёрюнмеге бола) ва гечени ортасында туруп, ибадат этмеге яхшы.
Булай режим Европа уьлкелерде авруйгъанланы сав этмек учун, аврувну алдын алагъан кюйге ошай. Онда эрте ятып, гече ортада турмагъа ёрала.
Юху булангъы масъала кёбюсю гьалда ону узунлугъу булан тюгюл, нечик оьтегени булан байлавлу. Юхуну сан янын къолайлашдырмакъ учун, инсан булай этмеге бола: юхлама ятгъанча эки сагьат алда ашап бите, ашы да пайдалы ашлардан къурулма герек. Шондан къайры, хоруллай буса, доктордан кёмек излемеге ярай. Хырындан ятмакъ, онгайлы тёшек алмакъ ва шолай оьзге бир-бир ишлер юхуну яхшы этмеге бола.
Нечакъы заман юхлама герекни нечик билмеге болабыз? Хыйлылар нечакъы заман юхласа тоягъанын гьис этип биле. Амма юхуну оьлчевю яшав гьалгъа гёре алышынмагъа бола. Узакъ юхлама тарыкълыкъ сапар, аврув яда авур иш булан байлавлу болма ярай.
Инсан нечакъы заман юхлай буса да, шо ниъмат саялы Есибиз Аллагьгъа ﷻ шюкюрлюк этмеге унутмагъа герекмей. Ер юзюнде давлар, аврувлар, балагьлар себеп болуп миллионлар булан адамлар юхусу къачып, рагьатлыкъ сезме болмайгъанны унутма ярамай.
Бары да халкъгъа парахат яшав ва къатты юху ёрайбыз!
