Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Макканы бийлери Абу Талибни къоркъутма къарай
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Къурайшитлер Абу Талиб булан ёлугъуп, Мугьамматны ﷺ даъватын нечик токътатмагъа болагъанны гьакъында сёйлешмеге сюе. Ону булан сёйлемек къавумну уллуларына тапшурула. Олар гелип: «Гьей, Абу Талиб, гьакъ кюйде, сен – абур чагъынгъа етишгенсен, бизин арабызда сен гьюрметге ва сыйгъа лайыкълы адамгъа саналасан. Къардашынгны уланы этеген ишин токътатсын, деп биз сагъа тилеген эдик, тек сен ону токътатмадынг. Ата-бабаларыбызны пешемейгенни, къаравларыбызны айыплайгъанны ва худайларыбызны ер этегенни биз дагъы чыдамасбыз! Сен шону токътатма герексен яда шо саялы биз сени булан да, ону булан да дав этежекбиз, къайсыбыз буса да уьст гелгенче!»
Абу Талиб бу къоркъув беривлеге агьамиятлы янаша ва къардашыны кёп сюеген уланын оьзюне чакъырып: «Гьей, къардашымны уланы, гьакъ кюйде, магъа сени къавумдашларынг гелип, олай-булай деди, шо саялы сакъланмакъны гьайын эт ва мени гючюм чатмайгъан затлагъа умут этме!» – дей.
Пайхаммарны ﷺ эсине гелген кюйде, агъайы огъар дагъы якълав кёмегин этмежек болгъан ва энниден сонг кёмексиз къояжакъ. Ол: «Гьей, агъайым! Аллагь ﷻ булан ант этемен, этеген ишимни къоймакъ саялы, мени онг къолума гюн, сол къолума – ай салса да, мен шо ишимни къоймасман!» – деген.
Къарсалагъан саялы Пайхаммарны ﷺ гёзлери сувлана, ол гетме деп тургъанда, Абу Талиб ону токътата. Расулуллагь ﷺ токътап бурулгъанда, Абу Талиб огъар: «Къардашымны уланы, бар ва оьзюнг тийишли гёргенни айт, мен буса, Каабаны Еси булан ант этемен, не болса да, бирт де сени ташламасман!» – дей.
Къурайшитлер янгыдан Абу Талибни янына геле
Пайхаммар ﷺ ишин къоймайгъанны гёргенде ва Абу Талиб ону ташламажагъын ва гьатта ол саялы къатты кюйде къаршы турмагъа гьазир экенин англагъанда, къурайшитлер янгыдан ону янына геле. Бу гезик олар булан Амар бин аль-Валид бин аль-Мугира да болгъан.
– Гьей, Абу Талиб, бу улан – къурайшитлени арасында лап аривю. Сен шону оьзюнге ал, ону гьакъылындан пайдалан ва оьзюнге ондан улан эт, ол сеники болажакъ. Бизге буса, сени ва сени ата-бабалырынгны динине къаршы чыкъгъан, арабызда питне салгъан ва бизин къаравларыбызны ер этген къардашынгны уланын бер. Биз ону оьлтюрежекбиз, ону орнунда буса, сагъа шу уланны берербиз.
Бу сёзлени эшитгенде, Абу Талиб:
– Аллагь ﷻ булан ант этемен, сиз магъа яман дыгъар таклиф этесиз! Не эте, сиз магъа уланыгъызны берип, сизин учун мен ону оьсдюрюп ва оьлтюрмек учун сизге оьз уланымны бережекмен, деп эсигизге гелеми?! Аллагь ﷻ булан ант этемен, шолай бирт де болмас! – деген.
Бу жавапгъа аль-Мутъим бин Ади бин Навфаль булай айта:
– Аллагь ﷻ булан ант этемен, гьей, Абу Талиб, сени къавумдашларынг сагъа адилли янашды! Олар сени жанынг ушатмайгъанындан айырмагъа кёмек этмеге сюе, тек сен, мен гёреген кюйде, булай таклифлени къабул этмейсен!
Абу Талиб о заман:
– Аллагь ﷻ булан ант этемен, сиз магъа адилсиз янашдыгъыз. Сен буса, мени кёмексиз къойгъандан къайры, некъадар магъа къаршы тургъан къавумдашларыма къол ялгъайсан! Эт сюйгенингни! – деген.
Зулмучулар Пайхаммарны ﷺ оьлтюрмеге къарай
Къурайшитлер Абу Талиб булан сёйлешмеге болмагъан сонг, алдагъы кююне къайтып, бусурманланы гьызарлавун узата. Олар бирден-бир къазаплы бола ва шо гюнлерде зулмучулар Пайхаммарны ﷺ башгъа кюйде ёкъ этмекни гьакъында ойлаша. Булай къатты турувну ва оьчлюкню натижасында Ислам дин дагъыдан дагъы гючленип йибере. Демек, бусурманланы сыдрларына Макканы бек абурлу экевю къошула – Гьамза бин Абд аль-Мутталиб (Пайхаммарны ﷺ агъайы) ва Умар бин аль-Хаттаб.
Къаршы турув оьжетли болгъанлыкъны бир мисал гёрсете. Бир гезик Утайба бин Абу Ляхаб (Пайхаммарны ﷺ зукъариси) Расулуллагьны ﷺ янына гелип: «Мен “Ант этемен (батма турагъан) юлдуз булан…” («Ан-Нажм» деген сураны башы) дегенге инанмайман», – дей. Демек, ол шу сурагъа да, Къуръангъа да бютюнлей инанмайгъанын айта. Сонг ол Пайхаммаргъа ﷺ къол гётере, тек урмагъа тартынып, ону гёлегин йырта. Шондан сонг Расулуллагь ﷺ: «Гьей, Аллагь ﷻ! Оьзюнгню итлерингден бирисин бакъдыр шогъар», – деп дуа эте ва шо тилек къабул этиле. Узакъ заман гетмей, Утайба бир-нече къурайшитлер булан ёлгъа чыгъ ﷻ а ва Шамгъа етишгенде аз-Заркъа деген ерде токътай. Гече олар тургъан ерни айланасында арслан-къаплан юрюме башлай. Шо заман Утайба: «Балагь гелди магъа! Аллагь ﷻ булан ант этемен, Мугьамматны ﷺ алгъышына гёре, бу мени ашажакъ. Ол Маккада, мен Шамда бусам да, ол мени оьлтюрдю!» – деп агь ура. Шо вакъти арслан-къаплан огъар атылып, башындан тутуп, хабып оьлтюре.
Къурайшитли зулмучулар Пайхаммарны ﷺ оьлтюрмеге хыял этегенни гьакъында бир гьадис де гёрсете. Шонда хабарланагъан кюйде, бир гезик Абу Жагьл булай айтгъан болгъан: «Гьей, къурайшитлер, гертиден де, Мугьаммат ﷺ бизин ата-бабаларыбызны сансымай сёйлей, къаравларыбызны гьакъылсыз санай, худайларыбызны мысгъыллай ва, гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ булан ант этемен, гётерип болар чакъы бир авур таш гелтирип, ол сужда этегенде, шо таш булан уруп, башын бузажакъман. Сонг сюйсегиз мени чыгъартып берерсиз яда якъларсыз». Шо сёзлеге къурайшитлер булай жаваплана: «Аллагь ﷻ булан ант этебиз, биз сени не болса да, бирт де бермежекбиз: ойлашгъанынгны эт!» Артындагъы эртен Абу Жагьл уллу таш да алып, Пайхаммар ﷺ къачан гелер деп токътай. Расулуллагь ﷺ гьаманда йимик Каабаны янына гелип, намаз къылмагъа башлай. Абу Жагьл не этер деп къарагъан къурайшитлер де ювукъ арада болгъан. Пайхаммар ﷺ сужда этгенде, Абу Жагьл къолуна ташын да алып, огъар багъып юрюй, тек ювукъ болгъанда, бети де агъарып, къачывгъа тюше. Ол ажайып бек къоркъгъаны билине. Таш буса, башлап къолларына ябушуп къала, сонг ерге тюше. Огъар ювукъ болуп, къурайшитлер: «Гьей, Абу Жагьл, не болду сагъа?» – деп сорай. Ол: «Мен ону янына гелдим ва тюнегюн айтгъанны этмеге сюйдюм, тек огъар ювукъ болгъанда, лап алдыма бир залим тюе чыкъды. Аллагь ﷻ булан ант этемен, шонда йимик уллу башны да, бойну да, тишлени де мен гёрмегенмен. Ол мени ашама сюйдю!» – деп болгъан ишни англатма къарай. Сонг Пайхаммар ﷺ билдирген кюйде, шо Жабрайыл малайик болгъан ва Абу Жагьл дагъы да ювукъ гелген эди буса, малайик ону тутажакъ болгъан.
Къурайшит зулмучуланы гьакъында айта буса, олар Пайхаммарны ﷺ оьлтюрмеге къарайгъан ойларын къоймай. Абдуллагь бин Амр бин аль-Ас булай хабарлай болгъан: «Бир гезик мен аль-Гьижрада (Каабаны дёгерек яны) жыйылгъан къурайшитлени арасында эдим. Олар Пайхаммарны ﷺ нечик ёкъ этмеге болагъанны гьакъында айта эди. Шо мюгьлетде оланы алдына Пайхаммар ﷺ оьзю гелип къалды ва олар ону айланып къуршады. Укба бин Абу Муайт оьзюню елбегей гийимин (накидка) Пайхаммарны ﷺ бойнуна ташлап, къысып йибергенни гёрдюм. Шо заман Абу Бакр ону имбашларындан тутуп, Пайхаммардан ﷺ ари ташлады ва йылай туруп: “Сиз адамны «Есим мени – Аллагь ﷻ», – деп айтагъан саялы оьлтюрме сюемисиз!”, – деп къычырды».
(Давамы гелеген номерде)
