Къылыкълагъа чапгъын этиле
Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун! Жамиятда да, агьлюде де къылыкъ ва тазалыкъ болгъанны къайсыбыз да сюебиз, шону учун гьаракат да этебиз.
Бир башлап гьар бусурман адам уллу ва гиччи гюнагьлардан сакъланмагъа къаст къыла, сонг айлана якъдагъылагъа да шо гьакъда насигьат этмеге къарай. Озокъда, адамлар оьзлеге «яхшы бол» деген ёрав берилсе, шону терс англамагъа бола. Айып этсе чи, айтмай да къой, ябушма да гьазир. Амма нечик болса да, иманы бар гиши яманлыкъны гёрсе, шону къолу яда сёзю булан токътатмагъа тийишли, дагъы болмагъанда дуа сама этмеге тарыкъ. Гьар затны оьз ёругъу болагъанда йимик, адамны тюзелтмек де башалман этилмей, сабур ва чыдамлы кюйде, йымашакъ этилсе, пайдалы болур.
Кимге буса да ону хатасын гёрсетмек бек назик иш. Гьарибиз тюзбюз деп ойлашабыз ва янгылышыбыз аян этилгенни сюймейбиз. Мунда айтылагъан кюй, янашыв бек агьамиятлы. Шо саялы, динибиз де уьйретеген кюйде, яхшы негетли адам яман иш гёрсе, шо гьакъда къычырмай, къувун салмай, астаракъ булан айыплы адамгъа таза юрекден ёрав берсе, душмангъа йимик янашмай, асил сёйлесе тюгюл бир яхшылыкъ да болмас.
Ал заманларда уллулар айып этсе, гьатта урушса яда къулагъын тартса, яшлар шогъар тынгламагъа герек деп тарбиялай эди. Гьали олай затлар къалмагъан. Гишини яшына сёз айтмагъа ярамай, къавгъа тува. Шолайлыкъ жамиятыбызгъа тувра кюйде яман таъсир эте. Ата-ана яшы не этегенни даим гёрмеге болмай ва айлана якъдагъылар эрши ишни гёрсе, шолай заманларда айыплыны гёрмемиш болмай, еринде шогъар тийишлисин айтып уялта болгъан. Булай мердеш сакъланагъан жамиятлар сав деп айтмагъа ярай. Гертиден де, яшгъа айып этген булан огъар пайда болса тюгюл, бир зарал да болмас. Шо саялы орамда этилеген тарбиягъа къаршы болмагъа тюшмей, некъадар, яшгъа айып этген гишиге баракалла сёзлер лайыкълы.
Бизин якъларда къылыкълар эниш барагъаны яшыртгъын тюгюл, шогъар хыйлы себеп бардыр. Тышдан гелеген бизге къыйышмайгъан ят адатлар, юрюшлер, аралыкълар яман таъсир эте. Булай къалса, гележекде шо уллу пасатлыкъгъа айланмакъ бар, Аллагь ﷻ сакъласын. Амма жамиятыбызда сав адамлар, бырын къылыкъланы тас этмегенлер, Ислам динни абурлап болагъанлар да ёкъ тюгюл. Шолайлар тарыкъ болса айып этмеге де къоркъмай, яманлыкъны къолу булан да токътатмагъа гьазир. Жамиятыбыз бары да шолай болмагъа болмайдыр, гючю етишмейдир, тек гьалиги заманны шолай къоччакъланы янын тутмагъа сама бола чы. «Тюз этдигиз, шолай болмагъа герек», – деген ян якълав болса, эрши иш юрютегенлер ойлашар, айлана якъ оланы янын тутмай, айыплай дегенни англар ва яманлыкъдан сакъланмагъа къарар.
