Гишини малы бусурмангъа гьарам

Гишини малы бусурмангъа гьарам

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун. Яхшылыкъ адиллик булан байлавлу бола, намартлыкъ ва хыянатлыкъ буса, яшавну аччы этеген, бузагъан ишлерден.

 

Кёп айтылагъан масъаланы гьакъында бирдагъы керен эсге салма сюемен. Жамият топуракъгъа ес болув – уллу гюнагьлардан экени хыйлы айтыла, имамлар шо гьакъда билдире, насигьат эте. Амма намарт кюйде орамдан, хоншудан гесек ер юлкъгъанлар алгъанын гери къайтарагъаны гьис этилмей. Айтылагъан сёз оьзлеге тиймейгенде йимик сан да гёрмей къоя. Сонг орамда уьй этгенлер, барусун алгъа тебергенлер бу дюньядан гете, авлетлери буса, бир къарыш ерни де ерине гелтирмей. Хыянатлыкъ булан этилген шолай уьйлени, баруну бузгъанны ким буса да гёргенми? Бир керен этилген гюнагь иш бар кююнде къала. Терс ёлда еслик этилген малны къайтармакъны маънасын гёрмей. Амма бу дюнья булан битип къалмай чы яшав.

Биревлер къыпти, къызгъанч бола, гьар кепегин аявлап жыя, садагъа этмей байлыгъын артдыра. Олайланы къылыгъы осал буса да, гишини малына къол узатмакъ деген гюнагьдан сама сакъалана. Орамдан оьзюне топуракъ ялгъайгъанлар къызгъанч да дюр, бек эрши гюнагь иш де эте. Шолай болмакъдан Аллагь ﷻ сакъласын!

Гюнагьдан къоркъагъанлар, Аллагьны ﷻ буйрукъларына къаршы чыкъмас учун, шекли гьалда, гьатта оьзюню топурагъын берип де, жамиятгъа къошма рази. Иман осал буса, инсан терс ишлер этип къоягъаны белгили. Амма имангъа гелгенде, этилген яманлыкъны тюзлеме герек чи! Законсуз ёлда ес болгъан ер гесек инг башлап къайтарылма тарыкъ, сонг къалгъан ишлени гьайын этсе де ярай. Хоншуну бавундан къошуп алгъан бусанг – бир масъала, ол сени Аллагь ﷻ учун деп гечме бола. Орамдан яда жамиятны башгъа еринден алгъан заманда буса, масъала тынч чечилмес. Алынгъаны къайтарылмаса кюй ёкъ.

Сонг да, уллу байлыкъ болсун, метр узунлугъу булан топуракъ гесек болсун, шолар учун ахырат талайлыкъны алышдырмакъ гьакъыллымы дагъы? Дурус алыш-бериш тюгюл, утдурагъан ёл.

Гишини яда жамиятны малына еслик этмек зулму саналагъанны билесиздир. Шо гюнагь саялы, инсан бу дюньяда да такъсырын алмай оьлмежегин эшитгенсиздир. Герти дюньяда болажагъын айтмай къойгъанда... Ондан къайры, шолай гюнагь этген адам, нечакъы ибадат этсе де, ондан огъар пайда болармы экен?

Бусурман болгъан сонг, динибиз бу масъалагъа янашагъан кюйню биле туруп, алданайыкъмы дагъы? Топуракъдан бай болма сююп, шулай уллу гюнагьгъа тарымакъ ажайып гьайгевлюкдюр. Шону гюнагьы адам оьлген сонг да язылып тура чы ва Сорав алынагъан гюн этген шо иши саялы жавап берме огь не къыйын болажакъ.

Герти дюньяда талайлыкъ излейген инсан шолай ишден сакъланыр ва оьзю этген буса да, ата-бабалары этген буса, шону тюзлеме къарар деп эсиме геле.

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...