Муаллимлеге гьюрмет этейик
Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун. 2023-нчю йыл уьлкебизде муаллимни йылы деп белгиленген. Шо гьакъда бир-бир чаралар гёз алгъа тутулгъан ва яшланы охутагъанлагъа абур-сый артмагъа герек деп гьисап этиле. Гертиден де, бу касбуну юрютегенлер жамиятда инг гьюрметли адамлар болмагъа герек эди.
Ал заманларда, Совет девюрню вакътисинде шолай болма да болгъан. Орта чагъындагъы ва уллу адамлар шо йылланы бек арив биле ва «учитель» деген адамгъа нечик оьр даражада янашагъаны эсинде. Дарс береген, охутагъанлагъа яшдан тутуп тийишли кюйде абур этмеге уьйрете эди о заман, гирсе – турмагъа, сёзюн бёлмей тындырыкълы тынгламагъа, урушса – къабул этмеге тарыкъ эдик. Шагьарда ва юртда школада загьмат тёгеген гьар муаллимге халкъ гьюрмет эте эди, неге десе олар яшларына билим булан тарбия берегенни бек яхшы англай эди.
Амма заманлар алышынып, пачалыкъ пата-пурх болгъанда, оьзгелерден эсе муаллимлер бек зарал гёрдю деп айтмагъа ярай. Бу касбу абурдан тюшдю, шогъар охуйгъанлар аз болду, охув ожакъгъа гелегенлени сан яны да шайлы тёбенлешген. Булайлыкъны аслу себеби – яш охутагъанланы алапасы бек аз. Гьалиги вакътиге нечик буса да, оьзге тармакъларда ишлейгенлер: докторлар, ихтиярланы якълайгъан къурумлар, асгерде къуллукъ этеген ва «чиновник» деп айтылагъан тармакъда ишлейгенлени гьалы къолай болгъан, алагъан гьагъы артып тербей. Муаллимлер буса, шо языкъ кююнде къалгъан. Булагъа «реформалар» лап артда етише буса ярай. Бу йылны олагъа багъышлагъанда, геч буса да башлар бугъай герекли кюйде абур этмеге де, яшав гьалын къолайлашдырмагъа да.
Жамиятны бузмагъа сюегенлер агьлю тозувдан ва муаллимлени абурсуз гьалгъа салып, яшавун къыйын этерден башлар эди деп эсиме геле. Кюйге къарагъанда, ватаныбызны душманлары шо ёлну сайлагъан ва уьстюнлюклеге етишмеген деп айтмагъа болмайбыз. Уьлкебизде айрылывлар йыл сайын арта, агьлюлер бузула, ожакъ къуруп узакъ яшайгъанланы санаву аз болгъан. Къатты агьлю болмаса, инсандагъы жаваплыкъ кемий, тарыкъсыз юрюшлер кёп бола, сав наслу яратылмай, гележегибиз къоркъунчлу бола. Мундан къалгъанын осал даражагъа тарыгъан охутув ва тарбия гьалны дагъыдан-дагъы оьрчюкдюрер, насипли гележекни тамурун гесеген йимик.
Бу йыл гьукуматыбыз ажайып агьамиятлы ва оьзге бары да касбуланы башы саналагъан учителлеге бакъгъан якъда гьалны яхшы якъгъа багъып алышдырар деп умут этебиз. Оьз янындан жамият да бу гьаракатда оьз къошумун этмеге боладыр.
Муаллимге гьар ата-ана кёмек этмеге бажара. Гьалиги заманда яшларын яшлар бавуна «ташлап», школагъа йиберип кёплер пап-парахат бола, онда олагъа къарар ва тарбия берер деп рагьатлар. Амма, гьакъыкъатда буса гьал терсине болмагъа тарыкъ, билим алывну ва герти тарбияны уьйде бермеге тарыкъ, охув ожакълар буса шону теренлешдире. Муна, шолай янашыв булан, муаллимни къыйынына тийишли къыймат да бермеге болсакъ, олагъа дурус абур-сый этеген болурбуз.
Аллагьны I яхшылыгъындан жамиятда Ислам дин оьсюп тербей ва бизге гёрсетилеген кюйде, муаллимлеге герек чакъы гьюрмет этилмеге тарыкъ. Оьзюбюзню бусурман деп гьисап эте бусакъ, тарбия беривге де, охутагъан адамгъа да адилли янашмагъа борчлубуз. Эринмесек, айсенилик этмесек бу йылны муаллимлеге багъышлап болажакъбыз ва артда да шо мердешге айланып, яш охутув янгыдан абурлу касбугъа айланар, оьсюп гелеген наслу да инамлы къолгъа тюшер.
