Пашман болгъанда охума яхшы дуалар

Белгили йимик, яшавубузда шатлы ва сююнчлю гюнлер бола. Шо кюйде, къайгъылы ва пашман гюнлер де болмай къалмай. Нечик болса да, динибиз яшавда болагъан гьар гьаллагъа жавап бере. Бугюн, Аллагь ﷻ буюрса, адам къайгъыгъа тюшген заманда, пашман болгъанда нечик дуаланы охума яхшы экенни айтмагъа сюемен. Аллагьгъа ﷻ таянып, гьакъ юрек булан Есибизге тилеп, дуалар этсек, шо заман адамгъа шайлы маслагьат болур, юрегиндеги къайгъысы тайып, енгиллик болур.

Дюнья яралгъанлы сююнч де, къайгъы да янаша геле. Пайхаммарыбызны ﷺ яшавун алсакъ, къарагъыз, къайгъы гелгенде о нечик дуа охуй болгъан. Пайхаммарыбызны ﷺ зукъариси Аббасны уланы Абдуллагь булай айта: «Къайгъы гелген заманда, Аллагьны Элчиси ﷺ : “Ля илягьа илляллагьуль азимуль гьалим, ля илягьа илляллагьу раббуль аршиль азим, ля илягьа илляллагьу раббу с-самавати ва раббуль арзи ва раббуль аршиль карим”, – деп шу сёзлени айтып, арты булан дуа эте эди» (Бухари, Муслим). Бу сёзлени маънасы: «Аллагьны ﷻ бирлигине, барлыгъына, уллулугъуна, сыйлылыгъына, кёклени, ерлени, Аршны яратмагъына, Аллагьдан ﷻ къайры бир затгъа къуллукъ этме ярамайгъангъа мюкюр болуп, Аллагьу таалагъа тилемек». Къайгъы гелген заманда шулай сёзлер булан Пайхаммарыбыз ﷺ Аллагьгъа ﷻ тилеп, дуа эте болгъан. Ибн Масъуд булай айта:

«Пайхаммар ﷺ пашман болгъанда яда бир къайгъы тюшгенде: “Я Гьаййю, я Къаййюм, бирагьматика астагъис”, – деп айта болгъан» (Гьаким). Маънасы: «Сав болгъан, бары да затны сакълап турагъан Аллагьым, Сени кёмегингни излеймен». Пайхаммарыбызны ﷺ бирев зукъариси Али асгьаба булай айта: «Аллагьны Элчиси ﷺ къайгъы тюшген заманда: “Ля илягьа илляллагьуль гьалимуль карим, субгьаналлагьи ва табаракаллагьу раббуль аршиль азим, валгьамду лиллягьи раббиль аламин”, – деген шу сёзлени айтып, дуа этмеге уьйретди мени» (Насаи, Ибн Гьиббан, Ибн Аби Шайба, Гьаким). Башгъа гьадисде: «Ля илягьа илляллагьуль гьалимуль карим, субгьаналлагьи рабби с-самавати с-сабъи ва раббиль аршиль азим, алгьамду лиллягьи раббиль аламин. Аллагьумма инни аъузу бика мин шарри ибадика, гьасбуналлагьу ва ниъмаль вакиль, гьасбияллагьу ва ниъмаль вакиль», – деген дуаны охумагъа уьйретген деп бар (Бухари). Бусурманланы анасы Айша булай хабарлай: «Бир керен Пайхаммарыбыз ﷺ уьйдегилени жыйып: “Сизге бир къайгъы яда пашманлыкъ гелсе: «Аллагьу, Аллагьу рабби, ля ушрику бигьи шайъан», – деп шулай айтарсыз”, – деп уьйретди бизин» (Ибн Гьиббан).

Маънасы: «Аллагь, Аллагь мени Есим, мен Огъар бир затны да ортакъчы тутмайман». Абу Бакр етишдире: «Пайхаммарыбыз ﷺ : “Къайгъыгъа тюшген адамны дуасы: «Аллагьумма рагьматака аржу, фала такилни иля нафси тарфата айнин, ва аслигь ли шаъни куллягьу, ля илягьа илля анта», – шудур”, – деп уьйретди бизин» (Ибн Гьиббан). Маънасы: «Гьей, Аллагьым, Сени рагьматынга умут этемен, оьз-оьзюме тапшуруп мени аз замангъа да къоюп къойма ва бары да мени ишлеримни онгар, кюйле. Сенден къайры къуллукъ этмеге тийишли гьеч зат ёкъ». Абу Вакъкъасны уланы Саъд булай хабарлай: «Пайхаммар ﷺ бизге: “Зин-Нунну (Юнусну) уллу чабакъны къурсагъыны ичиндеги дуасы: «Ля илягьа илля анта, субгьанака инни кунту миназ-залимин», – шудур”, – деп англатды ва арты булан: “Къайсы бусурман адам шу дуаны охуп, сонг Аллагьгъа ﷻ тилесе, Аллагь ﷻ ону дуасына жавап берир”, – деп къошду» (Тирмизи, Гьаким). Маънасы: «Сенден къайры къуллукъ этмеге тийишли гьеч зат ёкъ, Сыйлысан, Уллусан ва гьар бир кемчиликден Сен тазасан, Аллагь ﷻ , гертиден де, мен оьзоьзюме зулму этдим». Масъудну уланы Абдуллагь булай хабарлай: «Пайхаммар ﷺ бизге: “Кимге къайгъы яда пашманлыкъ гелгенде: «Аллагьумма инни абдука вабну абдика вабну аматика, насияти биядика, мазин фиййя гьукмука, адлюн фиййя къазаука. Асьалюка бикуллисмин гьува ляка саммайта бигьи нафсака, ав анзальтагьу фи китабика, ав аллямтагьу агьадан мин халькъика, авистаъсярта бигьи фи ильмиль гъайби индака ан тажъаляль Къурана рабиа къалби ва нура басари ва жаляа гьузни ва загьаба гьамми ва гъамми», – деп охусун. Аллагь ﷻ шону къайгъысын да, пашманлыгъын да тайдырып, пашманлыкъны орнунда сююнч берир”, – деп айтды» (Агьмат, Ибн Гьиббан, Баззар).

Маънасы: «Гьей, Аллагьым ﷻ , мен Сени къулунгман, Сени къулларынгны (Адамны ва Гьаваны) авлетимен, Сени къолунгдаман, ихтиярынгдаман, магъа бакъгъан якъда гьукму да этгенсен, этген гьукмунг да адиллидир. Сагъа мен тилеймен Сени атларынг булан Сен айтгъан яда китабынгда эсгерген, яда Сен уьйретген, яда Оьзюнг хас билеген, Сагъа тилеймен, Сени Къуръанынг булан мени юрегимни яшнатгъанны, гёзлеримни нюрлю этгенни ва пашманлыкъны да, къайгъыны да тайдыргъанны».

Абу Гьурайра булай етишдире: «Аллагьны Элчиси ﷺ бизге: “Ким: «Ля гьавля валя къуввата илля биллягь», – деп айтса, шо токъсан тогъуз аврувдан дарман болур, лап да азы – къайгъы”, – деп айтды» (Гьаким, Табарани). Дагъы да, Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Ким «истигъфаргъа» (Аллагьдан гечмекни тилемек) даимчилик этсе, гьар бир къыйынлыкъдан Аллагь ﷻ огъар чыкъмагъа кёмек этер, гьар бир къайгъыдан къутултар ва оьзю де ойлашмайгъан ерден рыцкъы берир» (Абу Давуд, Ибн Гьиббан, Насаи). Къардашларым, Аллагьдан ﷻ гечмекни тилемек, гюнагьлардан чайылмакъ учун товба этмек шолай гючлю зат! Къуръанда Есибиз Аллагь ﷻ о гьакъда кёп ерлерде эсгере. Шолай бир ерде Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ булай айта (маънасы): «Сиз герти товба этсегиз, гюнагьларыгъыздан гечермен, кёкден янгур да берирмен, мал берип бай этермен ва авлетлер де берирмен» («Нугь» деген сура, 11- 12-нчи аятлар).

Истигъфар этмек булан юреклер парахат, енгил, нюрлю бола, гюнагьлар гечиле ва пашманлыкъ да тая. Анас асгьаба булай айта: «Аллагьны Элчиси ﷺ : “Аллагьумма ля сагьля илля ма жаальтагьу сагьля ва анта тажъалуль гьазна иза шиъта сагьля”, – деген шу дуаны охуй эди» (Ибн Гьиббан). Маънасы: «Гьй, Аллагьым ﷻ , тынчлыкъ ёкьдур Сен тынчлыкъ этмесенг ва гьар-бир къыйынлыкъны Сен сюйгенде тынч этесен». Яшавда тюрлю-тюрлю къыйынлыкълар, къайгъылар, сынавлар бола. Бир-бирде инсанны яшавдан гёнгю чыгъагъан кюйде къыйын болуп да гете. Шолай заманларда муна бизге Пайхаммарыбыз ﷺ уьйретген дуалар, шуланы гьакъ юрек булан охусакъ, кёп уллу пайда да, берекет де болажакъ, Аллагь ﷻ буюрса. Шунда язылгъан дуаланы бирбир ерлерин англамасагъыз, гьар юртда имамлар, алимлер, мадрасада охуйгъанлар бар, шолагъа сорап, тюз кюйде охуп уьйренсегиз, бек яхшы болур. Аллагьу таала магъа да, сизге де шу дуалардан пайдаланмагъа кёмек этсин. Амин.

АРСЛАНАЛИ-ГЬАЖИ МОЛЛАЕВ,

ЯХСАЙ ЮРТНУ ИМАМЫ