Аслияб гьумералде

ГIали-асхIабасе Аварагасул ﷺ васиятал

ГIали-асхIабасе Аварагасул ﷺ васиятал

ГIали-асхIабасе Аварагасул ﷺ васиятал

ГIали, дуца как бухьине тIадеги вахъун Аллагьу акбар абидал, килщал рикьизаре ва квералги рорхе кIиябго гъажазул бетIералде дандритIун. Такбир абун хадуб, кIиябго квер лъе цIиналда гъоркь (гьаб нух буго имам АбухIанифаца тIаса бищараб), цинги гIодове къулизе такбир абидал, кIиябго накуялда лъе кверал, килщалги рикь-рикьизарун.

 

– ГIали, рогьалил как бай рогьел баккидал, ай бакъ баккилалде цебе. МаркIачIул какги бай бакъ тIерхьун хадуб чахъу бечIчIулебгIан заман индал.

– ГIали, дуца тIадчIей гьабе жамагIат гьабун как баялда, гьеб ккола Аллагьасда ﷻ аскIоб мун хIеж-гIумраялде лъелго ин гIадаб жо. ЖамагIат-какалда тIадчIей гьабуларо Аллагьасе ﷻ вокьулев муъминчияс гурони ва гьелдасаги вуссунаро Аллагьасул ﷻ ццим бахъарав мунапикъ гурони.

– ГIали, Аллагьасе ﷻ бищун вокьулев лагъ ккола сужда гьабулев ва суждаялда вукIаго жинца абулев: «Рабби инни заламту нафси фагъфирли занби фаиннагьу ла ягъфиру ззунуба илла анта». МагIна: «Я дир БетIергьан, дица дирго нафсалда зулму гьабуна, ай мунагьал гьариялдалъун, Дуца дир мунагь чуре, Дуца гурони мунагь чуруларелъул».

– ГIали, дуца тIадчIей гьабе зухIаялъул как баялда рокъов вугониги, сапаралда вугониги. Къиямасеб къоялъ ахIизе буго Алжаналдасан: – кир ругел дол жидеца зухIа балел рукIарал гIадамал. Нуж жанире лъугьуна зухIа абураб нуцIихъан, хIинкъичIого, божигун, ян. Аллагьас ﷻ цониги Авараг ﷺ витIичIо зухIа баян абун гьесда амру гьабун гурого.

– ГIали, муъминчиясул талихI ккола гьесда рекъолей чIужу йикIин. Гьединго, жамагIат гьабун как бай ва гьев вокьулел мадугьалзаби рукIин.

– ГIали, рамазан моцIалъ кIал ккун бахъиндал гьелда хадуб анлъабго шаввалалъул кIалги ккуни, гьесие гьеб Аллагьас ﷻ гIумруялъ кIал кквейлъун хъвала.

Садакъаялда хурхарал васиятал:

– ГIали, Аллагьасул ﷻ вализабазе Аллагьасул ﷻ рахIматги разилъиги щвечIо гIемер гIибадатал гьариялдалъун, кинниги гьезие гьеб щвана нафсалъул сахаватлъиялдалъун ва дунял хIакъираб жолъун гьабиялдалъун.

– ГIали, сахаватав чи Аллагьасде ﷻ гIагарав вуго, Аллагьасул ﷻ рахIматалдеги гIагарав вуго, Гьесул гIазабалдаса рикIкIадавги вуго. Бахилав, барахщарав абуни, Аллагьасдасаги Гьесул рахIматалдасаги рикIкIадав вуго, Гьесул гIазабалде гIагаравги вуго.

– ГIали, дида бихьана Алжаналъул нуцIида хъван: мун хIарамаб бугила кинавго бахилав чиясе, эбел-инсуе гIакъуба кьолесе ва мацIал гьарулесе абун.

 

(«Васиятул МустIафа лималил ГIалиин»)

 

 

МухIаммад-хIажи МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...