Аслияб гьумералде

ЦIамул тIагIам бихьарасда гьацIул къиматги лъала

ЦIамул тIагIам бихьарасда гьацIул къиматги лъала

АнцIгониги сон букIана Мухтар вихьичIого.      ГIолохъанлъи цадахъ тIамурал чагIи рукIиналъ, дида гьев гIемер ракIалде щолаан, амма МахIачхъалаялде вачIаниги кинго заман кколеб букIинчIо гьесухъе щвезе. Нижер гIаммав гьудул Салимица бицунаан дида гьесул хIал-хIукму. Салимги Мухтарги цо компаниялда хIалтIулел, амма батIи-батIияб  хIалтIи  тIубазабу-лел чагIи рукIана. ЦIакъго лъикIал хIалтIухъаби гьел рукIинчIониги, тIадкъараб иш намус бацIцIадго тIубазабулаан ва лъиениги зарал бугел чагIи гьел рукIинчIо.

 

Гьаб нухалда МахIачхъалаялде щведал дица Мухтарихъе сапар бухьана. Гьесул рокъове щведал Мухтарил лъадуца бицана хIалтIудаса нахъе рехаралдаса гьесул иш лъугIанин ва щибаб къойил гьекъолдулин, ай унго-унгояв гьекъолдухъан вахъун вугин.

ХIакъикъаталдаги Мухтар дида ватана мехтиялъул кутакалъ къотIнов гIодов ккун. Хадуб Салимицаги бицана щибаб къойил гьедин вукIунин гьев ва битIахъе киназего инжитлъун, гьвел бакIалде ккун вугин.

Гьединабго къисматалде гIумру сверизе биччачIониги, Салимги ватана хIалтIудаса нахъеги рехун, гьабизе хIалтIиги гьечIого. Амма гьес бицухъе, кватIичIого цогидаб бакIалда лъикIаб хIалтIи щвезехъин рагIула.

«Мухтарго гIадин гьекъолдухъан вахъине дагьалъ хутIана. ХIалтIудаса нахъе рехидал, гьеб квеш букIарал чагIаз тIубарал къояз гьекъолаан. Нахъисеб къоялъ бетIер къачIазелъун цIидасан гьекъолаан ва гьединаб куцалда, инжитлъиялда унел рукIана къоял.

Цо нухалда дида вихьана чIухIараб машинаялъуве вахун унев, дун хIалтIудаса вачахъарав компаниялъул нухмалъулев. Гьеб мехалда дица пикру гьабуна гьадасда бугеб, дида гьечIеб жо щибго гьечIин, щайин дун гьадин гIадада хвезе кколевилан. Ва гьеб къоялдаса нахъе кантIана, дирго лъай жеги борхизабуна ва кватIичIого лъикIаб хъулухъги щвезе буго», - ян бицана Салимица.

Салимги Мухтарги – дир кIиго гьудул, кIиго батIияб къисматалъул хважаинзаби, кIиго батIияб яхI-намусалъул устарзаби. Гьезул ва гьаб гIумру хисулеб-сверулеб куцалъул пикрабазда вукIаго ракIалде щвана кидаялиго рагIун букIараб биценги. Гьеб биценалъе гIолого хъванин гьав кIиявго гьалмагъасул тIадехун рехсарабилан абизеги бегьула.

Цо нухалда гъуялъубе бортун буго хIама. Гьелъул гьагIдеялъухъе къватIиве вачIарав хважаинасда бихьун буго хIамие ккараб ва киндай гьеб къватIибе бахъилебилан ургъулев вукIун вуго. Кинго цо пикруялде вачIине кIвечIеб мехалда, гьес хIисаб гьабун буго гьадингоги хераб хIама букIанин, цIияб босичIого ворчIизе дунги вукIинчIин. Гьединго, жаниса лъим къураб, пайда гьечIеб гъуй гьебги букIанин ва цIияб бухъичIого ресги букIинчIин. Гьединлъидал, хIамил бетIергьанас хIукму гьабула кумекалъе мадугьалги ахIун хIамиде тIаде ракь хъвазе, цо речIчIаралъ кIиго чIваялъул мурадалда, ай гъуйги тIагIинабизе.

ХIамил гьагIдеялъухъ гIинги бачIого мадугьаласги хважаинасги байбихьула тIаде ракь хъвазе. Цо заманалдасан хIамил гьаракь-бакъан къотIула. Гьаб гъарималъул рухIдай босарабиланги абун, бетIергьанчи халгьабизелъун гъуялъуве валагьула. Гьеб мехалда гьесда бихьула гьадинаб сурат: жиндирго гьодитIе реха-рехараб ракьги хIатIакь мерхьунаго, ракьалдаго цадахъ эхе-эхеде бахун бачIунеб батула хIама. Ва цо заманалдасан гьеб щвартIан къватIибе кIанцIун бачIуна…

…Щивав чиясда бихьичIого хутIуларо гIумруялда жаниб лъикIабги квешабги, къварилъиги гIатIилъиги. Гьаб дунялалда заман барабгIан дандчIвалел къварилъабазул рикIкIен гIемерлъун гурони, гьезул къадар дагьлъулареблъиги хIакъаб буго. Гьединлъидал, щивав чи хIадурго вукIине ккола тIаде бачIараб къварилъиги къулчIулаго, лъидаго хIал лъазеги течIого цевехун ине, жеги тIаде, борхалъуде вахине.  Гьебгиха, тIаде бачIа-бачIараб къварилъиялъул кумекалдалъун, ай гьеб къезабизе хIаракатги бахъулаго. Гьединаб къагIидаялъ гIумру тIамулеб бугони, хIакъаб жо, нилъер щивасул рес букIине буго бищунго гъваридабцин гъуялъуса къватIиве ворчIизе.

МухIамадхIабиб МахIатIов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун,...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...