Аслияб гьумералде

Малаикзабаз сверун ккола

Малаикзабаз сверун ккола

Рамазан моцIалъ гьаризе рекъарал гIибадатаздасан ккола Къуръан цIали. ГIадамазе нухмалъилъун букIине ва гьел хIакъикъияб, битIараб нухде тIоритIизе Рамазан моцIалъ рещтIана хирияб Къуръан. Гьелъие нугIлъи гьабуна Къуръаналда бугеб аяталъ: «Рамазан буго Къуръан рещтIараб моцI», - ян (сура «ал-Бакъара», аят 185).

 

Имам ШагIбияс абуна: «Къуръан рещтIине байбихьана Лайлатул къадриялъул сордоялъ», - абун. 

Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ абуна: «Ибрагьим аварагасде СухIуфал рещтIана Рамазан моцIрол авалаб сордоялъ. Муса аварагасде Таврат рещтIана Рамазаналъул анкьго къо араб мехалъ. ГIиса аварагасде Инжил рещтIана Рамазаналъул анцIила лъабго къо араб мехалъ. Къуръан рещтIана Рамазаналъул къоло ункъо къо араб мехалъ», - абун.

 

Къуръан цIали хирияб букIин бицунел хIадисал

Аллагьасул ﷻ каламалда буго (магIна): «Нижеца гьеб рещтIинабуна Лайлатул къадриялъул сордоялъ», - абун (сура «ал-Къадр», аят 1). 

Аварагас ﷺ абуна: «Къуръан цIаларав чиясда ракIалде ккани жиндие гьелъухъ кьуралдаса цIикIкIун цоги чиясе кьунин абун, гьев вуго Аллагьас ﷻ тIадегIан гьабураб жинца гьитIинаблъун гьабурав», - абун.

 ГIусман-асхIабасдасан Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Нужер бищун лъикIав Къуръан лъазе гьабурав ва гьеб цогияздаги малъарав вуго», - ян.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Къиямасеб къоялъ Къуръан цIалулезул эбел-инсул бетIералда лъола бакъ гIадин жиб гвангъулеб таж», - ян.

Эбел-инсуе гьединаб кири щолеб батани, Къуръан цIалулесе щибдай щвела?

 Жеги хIадисалда буго: «ХIакълъунго, гьал ракIал цIарагIал руго, гьединлъидал гьел цIезаре Къуръаналъ, цогидаб жоялъ цIезаруге», - ян (Бухари ва Муслим).

Къуръан цIалулев чиясдаса бачIуна берцинаб, гьуинаб махI. ХIадисалда буго: «Къуръан цIалулесул мисал буго хIавагIечалъул мисал, жиндаса берцинаб ва гьуинаб махI бачIунеб», - ян (АхIмад).

Цоги хIадисалда буго: «Къуръаналъул жого ургьиб гьечIев, ай щибго жо ракIалдасан лъаларев яги гьеб цIализего лъаларев чи чIунтIараб рукъалда релълъун вуго», - ян.

Бухарияс ва Муслимица бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Къуръан цIалулев релълъарав вуго утружатида, жиндир махIги берцинаб, тIагIамги гьуинаб», - абун.

Абу Давудица бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Щив чи вугониги жинца Къуръан цIаларав ва гьелда рекъон гIамалги гьабурав, ТIадегIанав Аллагьас гьесул эбел-инсуда лъела къиямасеб къоялъ ботIрода таж, дунялалда бугеб бакъудасаги жиндир кунчIи берцинаб», - абун.

Муслимица бицараб хIадисалда буго: «Нужеца Къуръан цIале, хIакълъунго, гьеб бачIине буго гьелъул агьлуялъе кумекалъе къиямасеб къоялъ», - абун.

ТIабараниясги Байгьакъиясги бицараб хIадисалда буго: «Къуръаналде балагьичIого гьеб цIаларав чиясе буго азарго даража, балагьун цIаларалъухъ буго кIиазарго даража», - ян.

Цогидаб хIадисалда буго: «ЦIаличIого Къуръаналъухъ балагьиги, эбел-инсул гьурмахъ балагьиги, КагIба рукъалъухъ балагьиги гIибадат буго», - ян.

Муслимица бицараб хIадисалда буго: «Аллагьасул рокъорги данделъун Къуръан цIаларазул рекIелъе рахIат рещтIуна, рахIматалъулъги тIерхьуна, малаикзабазги сверун ккола, Аллагьасги гьел рехсола», - ян.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


Лъим кIанцIи

Март моцIалъул къоло ичIабилеб къо, Къаси бачIун щвана Бичасул салам. Сабурго жамагIат къватIиб бахъана, Берцинаб тIабигIат бихьизабуна.   БачIун щун бугелъул, щиб гьабилебан ХасмухIаммадихъе хабар битIана. Гьес «истихфар» гьабун жаваб бачIана Бажарарав чияс росу...


АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзаби рукIана Аварагасда ﷺ цIикIкIун нахърилъарал чагIи ва гьесдаса мисалги босарал.   Нафвал Хузалияс бицана: «ГӀабдурахӀман ибн ГIавф вукӀана нижер лъикIав гьалмагъ. Цо къоялъ гьес ниж рокъоре ахӀана. Нижеда цебе лъола чед. Цинги гIодизе лъугьуна, хвезегӀан Аллагьасул аварагасги ﷺ гьесул...


Аварагасул ﷺ гIумру ва гIамал

Аварагасул ﷺ гIумру лъаялъ нилъ рачуна хIакъаб нухде, ракIал рацIцIалъула, иман щулалъула. Аварагас ﷺ гIадамал ахIана Аллагь цо гьавиялде, гIасилъи теялде, жагьиллъиялдаса гIелмулде, мекъи ккеялдаса ритIун ккеялде, бецIлъиялдаса канлъиялде, дунял-ахираталъул талихI щвеялде.   Авараг ﷺ...


ХIикматал махлукъатал

Осьминог   Осьминогалда буго лъабго ракI. Аслияб ракI хIалтIула би чорхолъ сверизабизе, хутIараб кIигояб хIалтIула жабрабаздасан кислородги щун, би цIидасан кьабизе. ХIухьел гьез босула жабрабаздасан. Гьел кIиязулго цоялъул хIалтIи гьабулеб нерв хвани, лага хIалтIула бигьаяб хIалалда, жиндир...