Пайда камун букIинаро
Пайда камун букIинаро
Къуръан цIали буго нилъер щивас рес рекъарабго, хIатта щибаб какда цебегун хадуб цIалулеб ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ калам. ЦIалулелъул гIемерисез ниятги гьабула кири щолеб Аллагьасул ﷻ калам бугин абураб. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Унго-унгоги гIамалазул халгьаби букIуна нияталдалъун. Гьединлъидал щивасе щвезе буго нияталъухъ балагьун», - ян.
Гьединлъидал Къуръан цIалила гIелму щвезе ва гьелда нахърилълъине абураб нияталда.
ГIабдуллагь ибну МасгIудица бицана: «ХIакъикъияб гIелму бокьарас Къуръаналъухъ халгьабе, гьениб буго цере аразулги нахъа рачIине ругезулги гIелму», - ян. (ТIабарани)
БАЯН
– Къуръан цIалила Аллагь ﷻ рехсеялъул, Гьесул Калам гьеб букIиналъул, Гьесде гIагарлъиялъул нияталда. Аварагас ﷺ абун буго: «Аллагьасул ﷻ руго Гьесде гIагарал лагъзал», - абун.
Щал гьел кколелилан цIехедал, Гьес ﷺ абуна: «Агьлул Къуръан (Къуръан цIалулел, гьеб цоцада малъулел гьелъул агьлу).
Гьел руго Аллагьас ﷻ тIаса рищарал, Гьесде гIагарал чагIи», - абун. (АхIмад)
– Къуръан цIалила цIаларалда гIамал гьабизелъун абураб нияталда. Аллагьас ﷻ нуж ва нужер лъимал-хъизамал битIараб нухалда тIоритIила.
Абу СагIидил Худрияс бицараб хIадисалда буго, нуж Къуръан цIализе ругьунлъейин, гьеб цIалиялдалъун Аллагьасда ﷻ алжанги гьарейин абураб. Навас ибну СамгIаница бицун буго, жинда рагIанила Аллагьасул Расулас ﷺ абулеб: «Къуръан цIаларалги гьелда рехсаралда рекъон гIумру тIамуралги Къиямасеб къоялъ цере гьарула ва гьезда цере-цере рилълъуна «Бакъарат», «Алу-ГIимран» сураби», - ян. (Муслим)
– Къуръан цIалила Аллагьасде ﷻ руссиналъул нияталда.
– Къуръан цIалила дажалидаса цIуниялъул нияталда. Абу-Дардаца бицун буго «Кагьф» сураялъул тIоцебесеб лъабго аят цIалулев чи дажалил квешлъиялдаса цIунилин абураб хIадис.
– Къуръан цIалила загьиралги батIиниялги унтаби сах гьариялъул нияталда.
Аллагьас ﷻ абун буго: «Нижеца Къуръаналда рещтIинабула жиб унтуе дарулъун бугеб…», - абун. («Исраъ» 82 аят)
– Къуръан цIалила Аллагьас ﷻ бецIлъиялдаса (квешаб гIамалалдаса) нуралде (лъикIлъиялде) рахинариялъул нияталда. «Нижеца гьеб (Къуръан) гьабуна бокьарав лъикIаб нухде тIовитIулеб нурлъун…», - абун буго. («аш-Шура» 52 аят)
– Къуръан цIалила согIлъараб ракI сах гьабиялъе сабаблъун букIине. Гьелъулъ буго ракI парахалъизаби. ХIадисалда буго, ракIал ругила жанибе жо балел цIарагIаллъун, нужеца гьел Къуръаналдалъун цIезареян абун (ибну МасгIуд). Аварагас ﷺ абун буго: «ТIаде лъим ккедал кьагIу тIад чIвалеблъун махх бугебго гIадин, ракIалги руго гьединалго», - ян. «Сундулъ бугеб гьеб бацIцIин», - ян цIехедал, Аварагас ﷺ жаваб гьабуна: «Аллагь ﷻ рехсеялъулъ ва Къуръан цIалиялъулъ буго», - ян абун.
– Къуръан цIалила жундуздаса, бер ккеялдаса, сихIруялдаса цIуниялъул нияталда.
Абу СагIидил Худрияс бицун буго, кIиябго «Къул агIузуби» рещтIинегIан Авараг ﷺ вукIана гIадамазул бераздасаги жундуздасаги дугIа гьабигун Аллагьасде ﷻ гьариялдалъун цIуни гьабулев. Гьеб кIиябго рещтIиндал, цогидаб гьаби жибго тун, гьездалъун цIуни гьабуна Аварагасин ﷺ абун.
– Къуръан цIалила Аллагь ﷻ рехсолеллъун рукIине.
– Къуръан цIалила Аллагьасдехун ﷻ бугеб игIтикъад ва иман цIикIкIинабиялъул нияталда.
– Къуръан цIалила Аллагьасул ﷻ амруялда нахърилълъиналъул мурадалда.
– Къуръан цIалила хабалъ цIуниялъул нияталда. Ибну ГIабасица бицун буго: «Щибаб сордоялъ суратул «Мулк» (Табарака) цIаларав чи Аллагьас ﷻ хабал гIазабалдаса цIунила», - ян абураб хIадис. (Насаи)
– Къуръан цIалила кири щвезелъун. Щайин абуни, гьениб цIалараб щибаб хIарп рикIкIун жазаъ гьабизе къотIи гьабун буго. Гьабураб гIамалалъухъ кьолеб кири БетIергьанас ﷻ жиндиего бокьарасе чанго нухалъ цIикIкIинеги гьабула. «Къуръаналдаса хIарп цIаларасе лъикIаб гIамал хъвала, щибаб лъикIаб гIамалалъухъ (Аллагьас) анцIгоялде бахинабула кири», - ян буго хIадисалда. (Ибну МасгIуд)
– Къуръан цIалила Къиямасеб къоялъ Къуръаналъул шапагIат щвезелъун.
Абу Умамаца бицун буго, жинда рагIанила Аллагьасул Расулас ﷺ абулеб: «Нужеца Къуръан цIале. Къиямасеб къоялъ гьеб цIаларасе шапагIат гьабун бачIине буго», - ян. (Муслим)
– Къуръан цIалила Аварагасул ﷺ: «Нужеца Къуръан цIале!» - ян абураб васияталда нахърилълъиналъул нияталда.
– Къуръан цIалила Аллагьас ﷻ макъам-даража цIикIкIинабиялъул нияталда.
– Къуръан цIалила Аллагь ﷻ рехсеялъул, Гьесул Калам гьеб букIиналъул, Гьесде гIагарлъиялъул нияталда. Анас-асхIабас бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Аллагьасул ﷻ руго Гьесде гIагарал лагъзал», - абун. Щал гьел кколелилан цIехедал, Гьес ﷺ абуна: «Агьлул Къуръан (Къуръан цIалулел, гьеб цоцада малъулел гьелъул агьлу). Гьел руго Аллагьас ﷻ тIаса рищарал, Гьесде гIагарал чагIи», - абун. (АхIмад)
– Къуръан цIалила жужахIалъул цIаялдаса ва гьелъул гIазабалдаса цIуниялъул нияталда.
– Къуръан цIалила Аллагьас ﷻ нуж ва нужер лъимал-хъизамал сихIручагIазул хIиллабаздаса цIуниялъул нияталда.
– Къуръан цIалила, гьелде балагьиго гIибадат букIиналъул нияталда.
– Къуръан цIалила абадияб рукъалъул талихI щвеялъул нияталда.
– Къуръан цIалила ургъалаби тIаса росиялъул нияталда.
– Къуръан цIалила Аллагьас ﷻ нужер дугIа къабул гьабиялъул нияталда.
– Къуръан цIалила, гьеб нужее хабалъ дандияблъун ва СиратIалъул къотIа нурлъун чIезе букIиналъ.
– Къуръан цIалила, гьелъ нужелъ, Аварагасеги ﷺ жиб кьун букIараб, лъикIаб гIамал-хасият бессизабизе бугелъул.
– Къуръан цIалила квешаб гIамалги тун, хIакъаб гьабиялде машгъул гьаризелъун.
– Къуръан цIалила гьава-напс ва шайтIан къезабиялъул нияталда.
– Къуръан цIалила Къиямасеб къоялъ Аллагьас ﷻ нужедаги капурзабаздаги гьоркьоб батIалъи гьабизелъун. «Дуца Къуръан цIалидал, дудаги Къиямасеб къоялда иман лъоларел чагIаздаги гьоркьоб Нижеца ﷻ бихьулареб пардав гьабула», - ян буго. (Суратул «Исраъ» 45 аят)
– Къуръан цIалила бугони рокъоб гIатIилъи лъугьина, малаикзаби рещтIина, шайтIан нахъе лъутила, нигIматал гьарзалъила.
Кидаго, кинаб хIалалде ккун ругониги Къуръан цIалила. Аллагь ﷻ нужеда цадахъ вукIина.
Къуръан цIале гьал ва гьазда релълъарал, ай шаргIалда данде кколел ниятаздалъун. БетIергьанас ﷻ рахIму-цIоб жеги цIикIкIинабила.
