Аслияб гьумералде

Дажалидаса цIунулеб

Дажалидаса цIунулеб

Къуръан ккола дару. Гьелъ нилъер ракIал ва унтаби сах гьарула. Гьединго гьеб цIаларав чиясе щола щибаб хIарп рикIкIун кириги. Гьеб ккола дунялалда бищун гIемер цIалулеб тIехьги. Цо-цо сураби цIакъго реццарал руго цIализе. Масала, Къуръаналда бищун хирияб сура ккола «ФатихIа». Гьединаб цIар кьеялъе гIиллаги ккола гьелдалъун Къуръан байбихьулеб букIин. Суфьяну Саврияс абулаан къойида жаниб 100-гIаги аят цIалуларев чиясул щиб букIунебин абун. Салафу-салихIуназ цIакъ гIемер цIалулеб букIана Аллагьасул ﷻ хирияб Калам.

Цо-цо сурабазул тIокIлъи

 

<figure><img src="//as-salam.press/storage/_content/2023/01/31/1675162107_63d8f1fb84db9.jpg"></figure>

«Бакъараялъул» ахиралда кIиго аят буго жиб цIализе хирияб. Гьел аятал лъималаздаги малъизе ккола. Гьелда жаниб буго бищун хирияб аят – аятул Курси. Гьеб радал цIаларав чи къасилъизегIан цIунула, къаси цIаларав, рогьинегIан цIунула. Аятул Курси ккола Къуръаналъул аятазул хан.

«Кагьф» сура рузман къоялъ яги рузман сордоялъ цIалани, гьеб цIалараб бакIалдаса Маккаялде щвезегIан гьесие нур букIуна. 

«Ясин» ккола Къуръаналъул ракI.

Щибаб сордоялъ «Табарака» цIаларав чиясул хоб данде къаларо.

«Иза Зулзилат» цIали Къуръаналъул бащалъи ккола.

Лъабго нухалъ «Ихлас» цIалани тIубараб Къуръан цIаларабгIан кири щола.

«Кафирун» цIалани Къуръаналъул ункъил бутIа цIаларабгIанасеб кири щола.

Жиназулги инсазулги квешлъиялдаса бищунго чи цIунулеб жо кIиябго «Къул агIузу» ккола.

Сура «ШархI» цIалани рекIелъ бугеб пашманлъи нахъе уна. 

«Вакъият» цIаларав чиясул ризкъи гIатIилъула ва цIикIкIуна.

 

Цо-цо хириял рагIаби ва дугIаби

Ла илагьа илла ллагьу вахIдагьу ла шарикалагь… (ахиралде щвезегIан) ккола МухIаммад аварагасги ﷺ  гьесда цересел аварагзабазги абураб бищунго хирияб рагIи. Цо къоялъ гьеб нусцIул абуни, гьесда бащадаб лъикIаб гIамал гьабурав цоги чи вукIунаро, гьесдаса цIикIкIун гьеб цIаларав гурони.

Ла хIавла ва ла къуввата илла биллагь ккола алжаналъул хазинабаздаса хазина. Гьеб абунщинахъе чиясе алжаналда жанир гъутIби чIола.

Лаилагьа илла ллагь абураб рагIи анкьалго зобалги анкьалго ракьалги цадахъ лъуниги, гьелдаса цIикIкIуна.

СубхIаналлагьи валхIамду-лиллагьи вала илагьа илла ллагьу валлагьу акбар абураб рагIи ккола Къуръаналда жидер биценги бачIараб, цо нухалъ абуни, дунялалдасаги гьелда жаниб бугебщинаб жоялдасаги лъикIаб. Гьелъул хиралъаби цIакъ гIемер руго.

Щибаб какда хадуб 33 нухалъ СубхIаналлагь, АлхIамдулиллагь, Аллагьу акбар ва цинги вахIдагьу… цIалани, ралъдада полопгIан гIемерал ругониги мунагьал чурула.

Бищун хирияб, ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ рецц гьаби ккола, АлхIамду лиллагьи хIамдан ювафи нигIамагьу ва юкафиу мазидагь абураб рагIи.

СубхIаналлагьи вабихIам-дигьи нусго нухалъ абурав чиясулги ралъдал полопгIан гIемерал ругониги мунагьал чурула.

Раббана атина фи ддунья хIасанатан ва фил ахирати хIасанатан ва къина гIазаба ннар абураб дугIа ккола аварагас ﷺ  гIемер гьабулеб букIараб. Гьеб дугIа ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналдаги рехсана.

СубхIанака аллагьумма вабихIамдика ашгьаду алла илагьа илла анта астагъфирука ва атубу илайка гIодов чIараб бакIалдаса вахъунаго абуни, гьенир ккаралщинал мунагьал чурула.

Аллагьума инни асъалука мин фужаатил хайри ва агIузубика мин фужаати шшари абураб гьаб дугIа аварагас ﷺ  радал-къаси цIалулаан ва абулаан нилъеда лъаларин радал-къаси щиб тIаде бачIунебали.

Садакъа кьолеб мехалъ абила: «Раббана такъаббал минна иннака анта ссамигIул гIалим», – ян.

Зоб гъугъайдал абила: «СубхIана ллази юсаббихIу ррагIду бихIамдигьи вал малаикату мин хифатигьи», - абун.

Пири пирхулеб мехалда абила: «Аллагьумма ла такътулна бигъазабика ва ла тугьликна бигIазабика ва гIафина къабла залик», - ян.

ЦIад балеб мехалъ абила: «Аллагьумма сакъян гьаниан ва саййибан нафигIан», - абун.

Ургъалилъе ккедал абила: «Лаилагьа илла анта субхIанака инни кунту мина ззалимин», - абун.

Цо иш захIмалъараб мехалъ абила: «Ва уфаввизу амри ила ллагь инна ллагьа басирун билгIибад».

ХIинкъараб мехалъ абила: «ХIасбияллагьу ва нигIмал вакил», - абун.

Радалги къасиги абила: «Разиту биллагьи раббан ва бил ислами динан ва би МухIаммадин ﷺ  набияян».

МатIуялъуве валагьидал абила: «АлхIамдулиллагьи ллази савва халкъи фагIаддалагьу ва жагIалани минал муслимин».

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Учительзабиги кIочон течIо

Хъайтагъ районалда тӀобитӀана РабигIул аввал моцӀалъе сайгъат гьабураб гӀелмияб мажлис. Гьелда гӀахьаллъана районалъул бетӀер ХӀасанов Запир; районалъул имамзабазул советалъул председатель - Салимов ГӀабдулла; Югалъулаб территориалияб округалда Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул вакил Рамазанов...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...