Аслияб гьумералде

Дажалидаса цIунулеб

Дажалидаса цIунулеб

Къуръан ккола дару. Гьелъ нилъер ракIал ва унтаби сах гьарула. Гьединго гьеб цIаларав чиясе щола щибаб хIарп рикIкIун кириги. Гьеб ккола дунялалда бищун гIемер цIалулеб тIехьги. Цо-цо сураби цIакъго реццарал руго цIализе. Масала, Къуръаналда бищун хирияб сура ккола «ФатихIа». Гьединаб цIар кьеялъе гIиллаги ккола гьелдалъун Къуръан байбихьулеб букIин. Суфьяну Саврияс абулаан къойида жаниб 100-гIаги аят цIалуларев чиясул щиб букIунебин абун. Салафу-салихIуназ цIакъ гIемер цIалулеб букIана Аллагьасул ﷻ хирияб Калам.

Цо-цо сурабазул тIокIлъи

 

<figure><img src="//as-salam.press/storage/_content/2023/01/31/1675162107_63d8f1fb84db9.jpg"></figure>

«Бакъараялъул» ахиралда кIиго аят буго жиб цIализе хирияб. Гьел аятал лъималаздаги малъизе ккола. Гьелда жаниб буго бищун хирияб аят – аятул Курси. Гьеб радал цIаларав чи къасилъизегIан цIунула, къаси цIаларав, рогьинегIан цIунула. Аятул Курси ккола Къуръаналъул аятазул хан.

«Кагьф» сура рузман къоялъ яги рузман сордоялъ цIалани, гьеб цIалараб бакIалдаса Маккаялде щвезегIан гьесие нур букIуна. 

«Ясин» ккола Къуръаналъул ракI.

Щибаб сордоялъ «Табарака» цIаларав чиясул хоб данде къаларо.

«Иза Зулзилат» цIали Къуръаналъул бащалъи ккола.

Лъабго нухалъ «Ихлас» цIалани тIубараб Къуръан цIаларабгIан кири щола.

«Кафирун» цIалани Къуръаналъул ункъил бутIа цIаларабгIанасеб кири щола.

Жиназулги инсазулги квешлъиялдаса бищунго чи цIунулеб жо кIиябго «Къул агIузу» ккола.

Сура «ШархI» цIалани рекIелъ бугеб пашманлъи нахъе уна. 

«Вакъият» цIаларав чиясул ризкъи гIатIилъула ва цIикIкIуна.

 

Цо-цо хириял рагIаби ва дугIаби

Ла илагьа илла ллагьу вахIдагьу ла шарикалагь… (ахиралде щвезегIан) ккола МухIаммад аварагасги ﷺ  гьесда цересел аварагзабазги абураб бищунго хирияб рагIи. Цо къоялъ гьеб нусцIул абуни, гьесда бащадаб лъикIаб гIамал гьабурав цоги чи вукIунаро, гьесдаса цIикIкIун гьеб цIаларав гурони.

Ла хIавла ва ла къуввата илла биллагь ккола алжаналъул хазинабаздаса хазина. Гьеб абунщинахъе чиясе алжаналда жанир гъутIби чIола.

Лаилагьа илла ллагь абураб рагIи анкьалго зобалги анкьалго ракьалги цадахъ лъуниги, гьелдаса цIикIкIуна.

СубхIаналлагьи валхIамду-лиллагьи вала илагьа илла ллагьу валлагьу акбар абураб рагIи ккола Къуръаналда жидер биценги бачIараб, цо нухалъ абуни, дунялалдасаги гьелда жаниб бугебщинаб жоялдасаги лъикIаб. Гьелъул хиралъаби цIакъ гIемер руго.

Щибаб какда хадуб 33 нухалъ СубхIаналлагь, АлхIамдулиллагь, Аллагьу акбар ва цинги вахIдагьу… цIалани, ралъдада полопгIан гIемерал ругониги мунагьал чурула.

Бищун хирияб, ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ рецц гьаби ккола, АлхIамду лиллагьи хIамдан ювафи нигIамагьу ва юкафиу мазидагь абураб рагIи.

СубхIаналлагьи вабихIам-дигьи нусго нухалъ абурав чиясулги ралъдал полопгIан гIемерал ругониги мунагьал чурула.

Раббана атина фи ддунья хIасанатан ва фил ахирати хIасанатан ва къина гIазаба ннар абураб дугIа ккола аварагас ﷺ  гIемер гьабулеб букIараб. Гьеб дугIа ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналдаги рехсана.

СубхIанака аллагьумма вабихIамдика ашгьаду алла илагьа илла анта астагъфирука ва атубу илайка гIодов чIараб бакIалдаса вахъунаго абуни, гьенир ккаралщинал мунагьал чурула.

Аллагьума инни асъалука мин фужаатил хайри ва агIузубика мин фужаати шшари абураб гьаб дугIа аварагас ﷺ  радал-къаси цIалулаан ва абулаан нилъеда лъаларин радал-къаси щиб тIаде бачIунебали.

Садакъа кьолеб мехалъ абила: «Раббана такъаббал минна иннака анта ссамигIул гIалим», – ян.

Зоб гъугъайдал абила: «СубхIана ллази юсаббихIу ррагIду бихIамдигьи вал малаикату мин хифатигьи», - абун.

Пири пирхулеб мехалда абила: «Аллагьумма ла такътулна бигъазабика ва ла тугьликна бигIазабика ва гIафина къабла залик», - ян.

ЦIад балеб мехалъ абила: «Аллагьумма сакъян гьаниан ва саййибан нафигIан», - абун.

Ургъалилъе ккедал абила: «Лаилагьа илла анта субхIанака инни кунту мина ззалимин», - абун.

Цо иш захIмалъараб мехалъ абила: «Ва уфаввизу амри ила ллагь инна ллагьа басирун билгIибад».

ХIинкъараб мехалъ абила: «ХIасбияллагьу ва нигIмал вакил», - абун.

Радалги къасиги абила: «Разиту биллагьи раббан ва бил ислами динан ва би МухIаммадин ﷺ  набияян».

МатIуялъуве валагьидал абила: «АлхIамдулиллагьи ллази савва халкъи фагIаддалагьу ва жагIалани минал муслимин».

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


КIудияб макъам

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро.   Ихлас...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...