Дунялалъул кIвар гьабичIо
Самак ибну ХIарбица бицун буго жинда рагIанин НугIман ибну Баширица абулеб, асхIабзабаздехун хитIаб гьабун: «Нуж кванил ва гьекъолеб жоялъул рахъалъ лазаталда, гьарзаго гIумру гьабулел гьечIищ? Дида вихьана нужер Авараг ﷺ гIорцIизегIан кваназе бищун гIадатияб тайпаялъулцин чамасдак гьечIого (гьелъулгицин кIвар гьабичIого, гьаб дунялалдехун жиндир бугеб зугьдалъ)», - абун.
Анас-асхIабасдаса бицун «Муснад» абураб хIадисазул тIехьалда рехсолеб буго: «ФатIимат ячIана чадил кесекги босун Аварагасухъе ﷺ. Гьес ﷺ цIехана: «Гьаб щиб?» - абун. ФатIиматица жаваб кьола: «Чадил кесек буго. Гьалдаса лукъмагIаги дида кваназе кIвечIо, цин дуе щвезабичIого», - ян. Цинги Аварагас ﷺ абула: «Гьаб ахираб лъабго къоялда жаниб, гьаб буго, дур инсул ургьибе унеб тIоцебесеб жо», - ян (АхIмад).
ГIаишатидасан бицун буго: «Аварагас ﷺ киданиги квен гIорцIизегIан кваналароан. Гьес ﷺ киданиги абулароан рокъосезда кваназе квен босеян. Кваназе жо бачIани кваналаан. Кванил нигIматалъул щиб кьуниги гьебги къабул гьабулаан. Гьекъолеб жоялдаса щиб бачIаниги гьебги гьекъолаан. Гьеб кинабгоги букIана гьесул рухIияб рахъалъул тIадегIанлъилъун», - абун.
Мискинаб гIумру тIамиги Аллагьасул Расуласул ﷺ букIана жиндирго ихтияралдалъун тIаса бищараб. Гьеб букIинчIо кваназе, гьекъезе жо щоларого, яги гьеб гьечIого букIиналъ. Гьеб букIана Аварагасул ﷺ гьаб дунялалдехун ва нигIматал росун гьездаса лазат боси гьечIолъи, зугьд. Гьединаб хIалалда ана Аварагасул ﷺ тIубараб гIумру. Гьес ﷺ гIемер такрар гьабулаан: «Я Аллагь ﷻ! Дуца дун бечедавлъун хвезавичIого язихъавлъун хвезаве, (Къиямасеб къоялъ) тIадеги вахъинаве мискинал чагIигун цадахъ», - абун (Байгьакъи).
Накълулъараб мехалда Аварагасул ﷺ магIишат-яшавалдаса нахъе хутIараб букIана хъахIаб гIорцIен, ярагъ ва гьитIинабго ракь, жиндаса щварабги нухлулазе садакъаде хвезабе абун гьес ﷺ васият гьабураб. Гьединго рухIияб ирс – гIелму ва Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабизе малъун тараб нух. (Бухари)
Гьес ﷺ абулаан: «Мискинлъи гьаб дунялалда захIмалъи буго, доб дунялалда бигьалъи буго…», - абун (АхIмад).
ГIаишатица абунин бицун буго: «Къаси вахъун сардилъ гIемер гIибадат гьабулаан Аварагас ﷺ хIатта хIатIал гьорон кьватIалаби лъугьунги рукIана. Цо нухалъ дица гьесда ﷺ цIехана: «Щай дуца гьеб куцалда гьабулеб я Алагьасул Расул ﷺ? Аллагьас ﷻ дур цере аралги хадур рачIине ругелги мунагьал чурунги рукIаго?» - абун. Дие жаваб гьабун гьес ﷺ абуна: «Дие бокьиларищ (БетIергьанасе) шукру бугев лагълъун вукIине», - ян (Муслим).
ГIемерисеб гьес ﷺ кваналаан чамасдак. ГIаишатидасан бицараб хIадис рехсолеб буго имам Бухарияс: «Аллагьасул Расулас ﷺ гьаб дунял тедал, ниж рукIана кIиго жоялдалъун гьарзаго: лъималдалъун ва чамасдакалдалъун», - абун. Аварагас ﷺ кваналеб букIараб гьеб нигIматалъулъ асхIабзабазе баракат хутIана.
Цогидаб хIадисалда буго: «Ниж, МухIаммадил ﷺ хъизан, тIубараб моцI букIана (рокъор) ругелдаса, амма (квен гьабизе) цIа бакун букIинчIо, нижеца гIей гьабуна лъим ва чамасдак кванаялда», - ин (Тирмизи).
Авараг ﷺ вукIана кутакалда ансариял рокьулевлъун. Жидедехун бугеб Аллагьасул Расуласул ﷺ гьеб асар бихьун асхIабзабаз щиб бугониги жидер буголъиялдаса кьолаан Аварагасеги ﷺ. Гьесул ﷺ гьоболлъухъ рукIана Мадинаялъул ансариял СагIад ибну ГIубадат, ГIабдуллагь ибну ГIамр, Абу Аюб, Халид ибну Зайд гIадал асхIабзаби, гьез бачIунаан Бичасул Расуласе ﷺ жидер рокъоб бугеб нигIматалдаса бутIа (Муслим).
Анас асхIабасдаса бачIараб буго, Абу ТIалхIатица бицанин: «Ниж Аварагасухъе ﷺ рачIана ракъиялъул бицун. ТIасан ретIараб парталги борхизарун бихьизабуна чехьалда рухьун рукIарал ганчIал. Нижер зигараялъе жаваб гьабун Аварагасги ﷺ борхана ретIел ва бихьизабуна жиндирго чахьалда рухьаралги ганчIал», - абун.
Гьединаб букIана махлукъаталъул бищун хириясул ﷺ ва гьесул нух ккун унел асхIабзабазул дунялалдехун бугеб кIвар гьечIолъи ва Аллагьасул ﷻ разилъи щвезелъун бугелде гIей гьаби.
ХIисаб гьабизин нилъерго бугеб хIалалъул. РачIа, кьун бугелде шукругIаги камизе теларин. АлхIамдулиллагьи хIамдан ювафи нигIамагьу ва юкафиу мазидагь. Аллагьас ﷻ кьураб нигIмат батугеги хадубккун тIасаги ун, нилъ пасалъиялде тIамулеблъун! Амин!
