Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ ахирисел къоял

Аварагасул ﷺ ахирисел къоял

Аварагасул ﷺ ахирисел къоял абун цIалулеб мехалъ пашманлъи гурони бачIунаро. Щивав бусурбанчиясе захIмалъулеб батила гьеб цIализе. Щайин абуни, нилъедаса ватIалъун вугелъул нилъер мугIалим, эбел-эмен ратIалъи нилъее захIмалъулеб кинниги.

АнцIила цоабилеб соналъул сапар моцIалъул ахиралда, Маймунатил рокъов вукIаго, Авараг ﷺ унтана, гIагарго-шагарго кIиго анкь бана гьес унтун. БакъигIалъул хабалалъе зияратги гьабун, хабал агьлуялъе дугIаги гьабун тIадвуссиндал, Хириясул ﷺ ботIрол унти цIикIкIана. Унтун вукIаниги Авараг ﷺ асхIабзабазе имамлъи гьабун, как базе мажгиталде хьвадулев вукIана. Унти цIикIкIараб мехалъ, цогидал руччабазул разилъиялдалъун Авараг ﷺ, ГIали асхIабасги ГIабасил Фазлицаги ГIаишатил рокъове вачана. Цинги хирияб черхалъул бухIиги цIикIкIун, унтиялъ цIакъго хIал гьабун лъавудаса ине лъугьиндал, Аварагас ﷺ абуна: «Дида тIаде батIи-батIиял иццаздаса босараб анкьго рахълъен цIураб лъим тIе, дихъа къватIивеги вахъун гIадамазда кIалъазе бажаризе букIине», - ян. Цинги гIелилан абун аварагас ﷺ ишара гьабизегIан гIодовги чIезавун, гьесде гьеб лъим тIуна.

Мажгиталде вахъине бажарулареб хIалалде ккараб мехалъ Аварагас ﷺ Абубакарида амру гьабуна жамагIаталъе имамлъи гьабун, как байилан. Аварагасул ﷺ унти тIаде цIикIкIунеб букIин лъарал асхIабзаби, гьев жидедасаго ватIалъиялда хIинкъун, гIодулел рукIана. АсхIабзабазул къварилъи бихьидал, Аварагасе ﷺ мажгиталде вахъине бокьана, цинги минбаралъул гъоркьияб болъодеги вахун гьес асхIабзабазда абуна: «Я гьал гIадамал, дида бицана нуж дун хвелилан хIинкъун ругин. Аллагьас дида цере рукIаразул цониги авараг нахъе хутIичIеб мехалъ, дун нужеда гьоркьов кин хвечIого хутIулев? Дун дирго БетIергьанасухъе къокъине вуго, дида хадур нужги рачIине руго», - ян. Цинги Аварагас ﷺ цин ансариязда васият гьабуна мугьажиразул хIурмат гьабеян, цинги мугьажиразда васият гьабуна ансариязул хIурмат гьабеян. Хадубги абуна: «ХIавзгун Кавсаралда дунгун данделъизе бокьараз парзгун суннаталда тIадчIей гьабе, мацIгин квералги мунагьалдаса цIуне», - ян.

Аварагас ﷺ жиндирго руччаби аскIореги ахIун, гьезие васиятал гьаруна. Унти тIадеги цIикIкIине байбихьана. Унти захIмалъарав Аварагасул ﷺ бетIер ГIаишатица жиндирго накабазда лъун букIана.

Хириясул ГIаишатида рагIарал ахирисел рагIаби рукIана: «Я дир Аллагь, Дуца нигIмат кьун ритIарал Аварагзабазда ва шагьидзабазда цадахъ, Мун дида тIаса лъугьа, Аллагь, дида гурхIел гьабун, дун гьезда аскIовеги ваче», - ян. Гьел рагIаби чанцIулгоги абун. Хириясул квер гIодобе далун ана. Гьедин зухIаялъул гIужалъ накълулъана нилъер хирияв Авараг ﷺ. Аллагьасул свалатги саламги лъеги дуда, я Расулаллагь! Амин».

Авараг ﷺ ахирисеб нухалъ БакъигIалъул хабалалъе щвана, хвалда цебе унти дагьлъараб заманалда. Гьесда цадахъ вукIарав Абу Къувайсабица бицана: «Аварагас ﷺ дун сардилъ ворчIизавуна ва жинда цадахъ БакъигIалда рукъаразул мунагьал чуреян гьаризе вилъаян абуна. Ниж цадахъ хабалалъе щвана ва Аварагас абуна: «Ассаламу гIалайкум, я хабал агьлу, ва дидехун вуссун абуна: «Аллагьас дие изну кьуна дунялалъул нигIматал яги ахираталъул алжан тIаса бищизе. Дица алжан тIаса бищана», - абун.

Унтарав Авараг ﷺ, бетIерги бухьун, гIадамазда цадахъ жамагIат гьабун как базе мажгиталъуве вачIана ва гьес гIадамаздехун вуссун абуна: «Аллагьас цо жиндирго лагъасе рес кьун буго дунялалъул лъикIлъабаздаса ва ахираталъул лъикIлъабаздаса цояб тIаса бищизе. Гьес ахираталъул лъикIлъаби тIаса рищана», - ян. Гьел рагIабаздасан Абу Бакарида бичIчIана Аварагас ﷺ кватIичIого дунял тезе букIин ва гьев гIодун вуго, гьелда ракI къварилъун.

Гьижрияб 11-абилеб соналъул 12-абилеб рабигIул авалалъ Аварагасул ﷺ унти дагьлъана ва асхIабзабиги рохун жиде-жидер ишазде ана. Гьев ГIаишатил каранда бетIерги лъун, вегун вукIана. Гьесда аскIоб букIана лъел цIураб суркIа, ва гьес зама-заманалдаса гьенир кверал риччизарун, гьелги гьурмада рахъулаго абулаан: «Ла илагьа иллаллагь, хIакълъунго хвалил жиндирго кьогIлъаби, захIмалъаби руго», - ян. Аварагасул унтиялъул кутак бихьун ПатIиматица абуна: «КигIан захIматаб унтиха дир инсул бугеб?» - ян. Аварагас цинги абуна: «Жакъаялдаса нахъе киданиги дур инсуда унти лъазе гьечIо», - ян. Гьеб унтиги букIана Хайбаралда ягьудиялъ гьесие кьураб загьру сабаблъун ккараб.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...