Аслияб гьумералде

Рузманалъе хiадурлъи

Рузманалъе хiадурлъи

Рузманкъо буго бусурбанчиясе гIид. Рузманалъе хамиз къоялдасаго байбихьун хIадурлъизеги ккола. Гьеб гIужалъ дугIа-алхIам гIемер гьабила, рузманкъоялде течIого, ретIунеб ретIел, гьуинаб махI хIадурила. Рузман сордоялъ «суратул Кагьфиги» цIалила, МухIаммад Аварагасде гIемер битIила ссалатги, бищун дагьаб лъабнусго бугилан хъвалеб буго «ИгIанат тIалибалда».

Рузманкъоялъ, цебесеб яги хадусеб къоги данде къан, кIал кквезеги суннатлъула, цудунго рузманалдеги ина. Щай абуни, рузманкъоялъул тIоцебесеб сагIаталъ ани варани, кIиабилелъ ани - оц, лъабабилелъ - куй, ункъабилелъ - гIанкIу, щуабилелъ - хоно садакъаде кьураб гIадаб кири щола. Рузманкъоялъ черхги чурила, бацIцIадаб, цIияб ретIелги ретIина (хъахIаб ретIел бищунго Аллагьасе бокьула).

Къвалакьа, гIавраталдаса расалги инарила, малъалги къунцIила, черхалда, ратIлида гьуинал махIалги гьарила. Рузманалде унаго гIодове виччан, Аллагь рехсолаго, адабалда ина. Мажгиталде лъугьунаго кваранаб хIетIе цебе ккезабила, къватIиве вахъунаго квегIаб хIетIе цебе ккезабила, дугIаги цIалила, Аварагасде ссалатги битIила, тахIийяталъул какги бала, жанир ругезе саламги кьела.

Цебесеб кьерги тIалаб гьабила, гIодор чIаразул гарбазда тIасан галабиги росиларо, имамасда аскIов гIадинги чIела, хутIба цIалулаго лъидаго кIалъаларо, кIалъани рузманалъул кири борчIула. Рузман сордоялъго гIадин къоялъги «суратул Кагьфи» цIалила, ссалатги гIемер битIила. Бищун дагьаб рузман сордоялъги лъабнусго рузманкъоялъги лъабнусго ссалат битIеян хъван буго.

Как балел чагIазда цевесанги вилълъинаро. Как балев чиясе лъабго натIги тун, цевеса ине бегьула. Рузманалдаса салам кьурабго анкь-анкь нухалъ алхIам, къулгьу, кIиябго къулагIузуги цIалила, хадуб дугIаги гьабила. Рузманкъоялъ гIелмуялъул мажлисаздаги гIахьаллъила, гьеб къоялъ сундалъун бугониги садакъаги гьабила, Къуръанги гIемер цIалила, тасбихIалъул какги бала, дугIаги гIемер гьабила, хасго дугIа къабулаб сагIат борчIичIого букIине хIаракатги бахъила.

ТIубараб къоялда жаниб гьеб сагIат балъго гьабун буго, къоялъго хIаракат бахъулевлъун вукIине. Амма гьеб сагIаталда дандчIвазе хьул бугел гIужал руго бакъ баккулеб мехалъ, битIун къалъараб гIужалъ, рузманалъул как ахIулеб гIужалъ, имам хутIба гьабизе минбаралде вахунеб гIужалъ, гIадамал рузманалъул как базе тIаде рахъунеб гIужалъ, бакъанидаса хадуб, хасго бакъ тIерхьине байбихьараб мехалъ. Гьал гIужаз хасаб кIвар кьезе ккола дугIа гьабизе. Къокъго абуни, цогидал къоязда гьоркьоса рузманкъо, рес бугони, ахираталъе тела, хутIарал къояздеги гьелъул баракат тIибитIизе.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...