Аслияб гьумералде

Рузманалъе хiадурлъи

Рузманалъе хiадурлъи

Рузманкъо буго бусурбанчиясе гIид. Рузманалъе хамиз къоялдасаго байбихьун хIадурлъизеги ккола. Гьеб гIужалъ дугIа-алхIам гIемер гьабила, рузманкъоялде течIого, ретIунеб ретIел, гьуинаб махI хIадурила. Рузман сордоялъ «суратул Кагьфиги» цIалила, МухIаммад Аварагасде гIемер битIила ссалатги, бищун дагьаб лъабнусго бугилан хъвалеб буго «ИгIанат тIалибалда».

Рузманкъоялъ, цебесеб яги хадусеб къоги данде къан, кIал кквезеги суннатлъула, цудунго рузманалдеги ина. Щай абуни, рузманкъоялъул тIоцебесеб сагIаталъ ани варани, кIиабилелъ ани - оц, лъабабилелъ - куй, ункъабилелъ - гIанкIу, щуабилелъ - хоно садакъаде кьураб гIадаб кири щола. Рузманкъоялъ черхги чурила, бацIцIадаб, цIияб ретIелги ретIина (хъахIаб ретIел бищунго Аллагьасе бокьула).

Къвалакьа, гIавраталдаса расалги инарила, малъалги къунцIила, черхалда, ратIлида гьуинал махIалги гьарила. Рузманалде унаго гIодове виччан, Аллагь рехсолаго, адабалда ина. Мажгиталде лъугьунаго кваранаб хIетIе цебе ккезабила, къватIиве вахъунаго квегIаб хIетIе цебе ккезабила, дугIаги цIалила, Аварагасде ссалатги битIила, тахIийяталъул какги бала, жанир ругезе саламги кьела.

Цебесеб кьерги тIалаб гьабила, гIодор чIаразул гарбазда тIасан галабиги росиларо, имамасда аскIов гIадинги чIела, хутIба цIалулаго лъидаго кIалъаларо, кIалъани рузманалъул кири борчIула. Рузман сордоялъго гIадин къоялъги «суратул Кагьфи» цIалила, ссалатги гIемер битIила. Бищун дагьаб рузман сордоялъги лъабнусго рузманкъоялъги лъабнусго ссалат битIеян хъван буго.

Как балел чагIазда цевесанги вилълъинаро. Как балев чиясе лъабго натIги тун, цевеса ине бегьула. Рузманалдаса салам кьурабго анкь-анкь нухалъ алхIам, къулгьу, кIиябго къулагIузуги цIалила, хадуб дугIаги гьабила. Рузманкъоялъ гIелмуялъул мажлисаздаги гIахьаллъила, гьеб къоялъ сундалъун бугониги садакъаги гьабила, Къуръанги гIемер цIалила, тасбихIалъул какги бала, дугIаги гIемер гьабила, хасго дугIа къабулаб сагIат борчIичIого букIине хIаракатги бахъила.

ТIубараб къоялда жаниб гьеб сагIат балъго гьабун буго, къоялъго хIаракат бахъулевлъун вукIине. Амма гьеб сагIаталда дандчIвазе хьул бугел гIужал руго бакъ баккулеб мехалъ, битIун къалъараб гIужалъ, рузманалъул как ахIулеб гIужалъ, имам хутIба гьабизе минбаралде вахунеб гIужалъ, гIадамал рузманалъул как базе тIаде рахъунеб гIужалъ, бакъанидаса хадуб, хасго бакъ тIерхьине байбихьараб мехалъ. Гьал гIужаз хасаб кIвар кьезе ккола дугIа гьабизе. Къокъго абуни, цогидал къоязда гьоркьоса рузманкъо, рес бугони, ахираталъе тела, хутIарал къояздеги гьелъул баракат тIибитIизе.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...