Аслияб гьумералде

Жибго гьитIин, гьунар кIодо

Жибго гьитIин, гьунар кIодо

Исламалъ гIадамал ахIула жидерго черхалъул лъикIаб тIалаб-агъаз гьабизе, гьеб черх Аллагьас ﷻ божилъи гьабураб аманат бугелъул. Сахлъиялъул ургъел гьаби, гьоркьохъеб хIалалъ квен кванай, хIалалаб къагIидаялъ сахлъи гьаби ккола Аллагьас ﷻ кьурал нигIматазухъ щукру гьабиялъул цо бутIа.

 

Дару-сабаб ва махщелчагIазул кумек тIалаб гьабиялда цадахъго бусурбабазул ихтияр букIуна тIабигIиял нигIматалги хIалтIизаризе, гьел зарал гьечIел яги гьукъарал гьечIони.

Гвоздика гьечIеб рукъ къанагIатго гурони батиларо. Гьеб хIалтIизабула кванилъ, гьекъолел тIагIамазулъ, амма киназдаго лъалеб батуларо сахлъиялъе гьелъул бугеб къуватаб пайда. Гвоздикаялъулъ руго А, В (В1, В2, В3, В4, В6, В9), С, Е, РР ва К витаминал, гIемерал микроэлементал - медь, селен, цинк, магний, фосфор, железо ва марганец. Гьелда тIадеги, гвоздика бечедаб буго Омега-3 ва Омега-6 гIадал жалаздалъун.

Гвоздикаялъулъ ругел кислотабаз лъикIаб асар гьабула ракIалъул ва лугбузул гIуцIиялъе, кумек гьабула би холестериналдаса бацIцIад гьабизе, квербакъула бакьазул, гьуърузул нухазул ва тIомол сахлъиялъе. НекIсиял Египеталъул ханзабазул заманалдаса нахъе херлъиялде данде къеркьолез гвоздикаги хIалтIизабулаан. Аскорбиналъул кислотаялъ иммунияб система щула гьабула, сосудазул къадазул къуват лъикIлъизабула, къуватаб антиоксидант хIисабалда хIалтIи гьабула, эркенал радикалазул заралияб асар дагь гьабула. Клетчаткаялъ лъикIлъизабула кванирукъалъул хIалтIи, чехьалъул гьорой ине гьабула.

Бакъвараб гвоздикаялъ кIалдиб бактериял дагьлъизарула, кIалдиса квешаб махI тIагIинабула, дабал щула гьарула, гингивиталъул ва пародонтиталъул гIаламатал дагь гьарула. Эвгенолалъ лъикIлъизабула тIулалъул хIалтIи, хехлъизабула токсинал ва рищни-къул къватIибе бахъи, би лъама гьабула.

Гвоздикаялъул нахулъ руго бактериязде данде къеркьолел хасал жал. Масала, кишечнияб палочкаялде ва стафилококкалде данде, квалквал гьабула туберкулезалъул бактериял гIемерлъиялъеги. Гвоздика чIамиялъ кумек гьабула квачалде ва гриппалде дандечIезе, бидулъ чакаралъул даража гIадатияб къагIидялъ чIезабизе, паразитазде данде къеркьезе. «В» группаялъул витаминазул кумекалдалъун гвоздикаялъ нервабазул системаялъе пайдаяб асар гьабула, рахIатхвей дагь гьабула, рекIел хIал лъикIлъизабула, гIадатияб макьуялъе кумек гьабизе бегьула. Кофеин гьечIеб гьекъолеб жоялъулъе цо гвоздика рехани, гьелъ кьола рухI кьолеб асар.

Гвоздика къуватаб жо ккола, гьединлъидал хIалтIизабизе ккола цIодорго. Цо нухалда кIигоялдаса цIикIкIун гъуд кванани, ракI унтизе, бетIер сверизе бегьула; гастрит, язва, аллергия бугел гIадамаз гьеб цIодорго хIалтIизабизе ккола.

 

Камил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Алжаналда вихьарав

Аварагасул ﷺ асхIабзаби ккола чIаго Авараг ﷺ вихьарал, гьесда ﷺ божарал ва исламалда хварал гIадамал. Гьез кумек гьабуна Аварагасе ﷺ ислам тIибитIизабизе, гьесул ﷺ каламги, гIамал-хасиятги, суннатги хадусел наслабазе цIунана. Хадур рачIарал бусурбабаз гьезул кIудияб адабги гьабуна. Гьел руго...


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...


ЗанатIа цIияв имам

Гьал къоязда муфтияталъул мугIрузулаб округалда вугев вакил ГIали Разакъовги Шамил районалъул имамзабазул советалъул вакил Ризван ХIажиевги щвана ЗанатIа росулъе. Рузманалъул какда гьез гьабуна вагIза, бицана вацлъи цIунизе кколеблъиялъул ва гьелъул бугеб кIваралъул хIакъалъулъ. Ахиралда,...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...