Аслияб гьумералде

Мекъаб баянги - мунагь

Мекъаб баянги - мунагь

Мекъаб баянги - мунагь

Жакъа нилъ ругеб заман буго гьарзаяб, щиб бокьаниги бугеб, амма битIараб нухдасан бачине лъалареб. Щайин абуни, мисалалъе, телефон, интернет гьечIев чи лъабгоги ватиларо, хIатта гIисинал лъималазухъцин руго. Амма гьеб сабаблъун лъугьунеб бугеб мунагь, гьабулеб бугеб гъибат-бугьтан, цогидал хIакъир гьари ва гьелъул гIемер кIварги гьабулеб гьечIо.

 

Интернеталъул социалиял гьиназда лъугьунеб бугеб бихьараб мехалда, ракIалде бачIуна Аварагасул ﷺ хIадис: «Унго-унгоги тIаде щвезе буго заман, гьереси бицунел чагIазда гIадамал цIикIкIун божулел, хIакъаб бицунезда божуларел, хиянатчагIаздехун жидер божилъи цIикIкIун букIине бугеб, божилъи гьабизе рекъараздехун щаклъиги лъугьун, бицунеб рагIиги гьадингосел чагIазухъ букIине бугеб», - абураб.

Жеги, социалиял гьиназдасан тIибитIизабулеб буго пуланасул сурат, хъвалеб буго гьев къватIив чIвазавун батIи-батIиял комментариял. Амма къокъаялъул тIалаб гьабулесда ракIалдецин кколеб гьечIо гьеб кинабго мунагь гьабиялъе сабаблъун ккарав жив вукIин ва ахираталда Аллагьасда цебе гьелъухъ жинца жаваб кьезе кколеблъи. Аварагасул ﷺ хIадис буго: «Щив чи вугониги жинца цо кинаб бугониги мунагьалъулъ бащдаб рагIиялдалъунги кумек гьабурав, гьевги гьеб мунагьалъул гIахьалчилъун вукIуна», - ян.

ХIисаб гьабураб мехалда, гьеб киналъего сабаблъун дол къокъабазул бутIрул кколел руго, Аллагьасда цебе гьелъул жаваб кьечIогоги гьел кире рорчIилел? Амма комментария хъвалевги кантIизе ккела, сабаблъун ккарав къокъаялъул бетIер ватаниги, гьеб гьабулев живго вукIиналде, гьелъул жинцаги жаваб кьезе ккеялде.

Гъибат-бугьтаналъул бугеб мунагьалъул гIемер баян гьабураб буго. Аварагас ﷺ абун буго: «ЦIуни гьабе цогидал какиялдаса, гьеб зинаялдасаги квешаб буго. Зина гьабурас тавбу гьабизе бегьула ва Аллагьас къабул гьабизеги бегьула. Гъибат, мацI гьабурасдаса Аллагь тIаса лъугьунаро, жиндаса гьабурав тIаса лъугьун гурого», - ян.

Цо нухалда Аварагас ﷺ асхIабзабазда цIехон буго: «Бицинищ нужее Аллагьасул бищун гIодорегIанал лагъзазул?» - ин. «Бице, я Аллагьасул расул», - ан асхIабзабаз абидал, Аварагас ﷺ абун буго: «Гьел руго жидеца мацI гьабун хабар тIибитIизабулел, цоцазе рокьулезда гьоркьоб рикьи гьабулел ва гIайибго гьечIел гIайибияллъун рикIкIунел гIадамал», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Нужер бищун Аллагьасе рокьуларел чагIи руго жидеца мацI гьабулел, гьелдалъун гIадамазда гьоркьоб рикьиги питнаги лъугьинабулел», - ан.

Нилъеда шаригIаталдасан лъала гъибат, бугьтан, мацI гьаби гIадал квешал гIамалал Къуръан-хIадисалъ баянго хIарам гьарун ругеблъи, жал гьариги кIудиял мунагьазде гъорлъе унел.

РачIа нилъ бицунелъулги хъвалелъулги тIалаб гьабун рукIине.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ХIикматал махлукъатал

Медуза   Медузаялда абизе бегьула хIакъикъа-талдаги хIикматаб рухIчIаголъийилан. ГIалимзабаз чIезабун буго гьез гIумру гьабулеб букIанин 600 миллион соналъ цебе ва чанго нухалда дунял хваниги гьел чIаго хутIанин абун.   Гьезда гьечIо ракI, гьуърал, гIадалнах, ракьа. Амма лъала чан...


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


ГIалимзабазул советалъул резолюция

(Байбихьи цебесеб номералда)   ГIалимзабазул советалъ эбел-инсуе лъикIаблъун бихьизабулеб буго:   Лъималазулгун гьоркьоблъи бугеб агьлуялде, гьезул информациялъулаб сверухълъиялде, щибаб къойил гьезда хадуб хъаравуллъи кквей ва кӀвар цӀикӀкӀинаби. Хъизамалда жаниб цоцаде...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...