Аслияб гьумералде

Мекъаб баянги - мунагь

Мекъаб баянги - мунагь

Мекъаб баянги - мунагь

Жакъа нилъ ругеб заман буго гьарзаяб, щиб бокьаниги бугеб, амма битIараб нухдасан бачине лъалареб. Щайин абуни, мисалалъе, телефон, интернет гьечIев чи лъабгоги ватиларо, хIатта гIисинал лъималазухъцин руго. Амма гьеб сабаблъун лъугьунеб бугеб мунагь, гьабулеб бугеб гъибат-бугьтан, цогидал хIакъир гьари ва гьелъул гIемер кIварги гьабулеб гьечIо.

 

Интернеталъул социалиял гьиназда лъугьунеб бугеб бихьараб мехалда, ракIалде бачIуна Аварагасул ﷺ хIадис: «Унго-унгоги тIаде щвезе буго заман, гьереси бицунел чагIазда гIадамал цIикIкIун божулел, хIакъаб бицунезда божуларел, хиянатчагIаздехун жидер божилъи цIикIкIун букIине бугеб, божилъи гьабизе рекъараздехун щаклъиги лъугьун, бицунеб рагIиги гьадингосел чагIазухъ букIине бугеб», - абураб.

Жеги, социалиял гьиназдасан тIибитIизабулеб буго пуланасул сурат, хъвалеб буго гьев къватIив чIвазавун батIи-батIиял комментариял. Амма къокъаялъул тIалаб гьабулесда ракIалдецин кколеб гьечIо гьеб кинабго мунагь гьабиялъе сабаблъун ккарав жив вукIин ва ахираталда Аллагьасда цебе гьелъухъ жинца жаваб кьезе кколеблъи. Аварагасул ﷺ хIадис буго: «Щив чи вугониги жинца цо кинаб бугониги мунагьалъулъ бащдаб рагIиялдалъунги кумек гьабурав, гьевги гьеб мунагьалъул гIахьалчилъун вукIуна», - ян.

ХIисаб гьабураб мехалда, гьеб киналъего сабаблъун дол къокъабазул бутIрул кколел руго, Аллагьасда цебе гьелъул жаваб кьечIогоги гьел кире рорчIилел? Амма комментария хъвалевги кантIизе ккела, сабаблъун ккарав къокъаялъул бетIер ватаниги, гьеб гьабулев живго вукIиналде, гьелъул жинцаги жаваб кьезе ккеялде.

Гъибат-бугьтаналъул бугеб мунагьалъул гIемер баян гьабураб буго. Аварагас ﷺ абун буго: «ЦIуни гьабе цогидал какиялдаса, гьеб зинаялдасаги квешаб буго. Зина гьабурас тавбу гьабизе бегьула ва Аллагьас къабул гьабизеги бегьула. Гъибат, мацI гьабурасдаса Аллагь тIаса лъугьунаро, жиндаса гьабурав тIаса лъугьун гурого», - ян.

Цо нухалда Аварагас ﷺ асхIабзабазда цIехон буго: «Бицинищ нужее Аллагьасул бищун гIодорегIанал лагъзазул?» - ин. «Бице, я Аллагьасул расул», - ан асхIабзабаз абидал, Аварагас ﷺ абун буго: «Гьел руго жидеца мацI гьабун хабар тIибитIизабулел, цоцазе рокьулезда гьоркьоб рикьи гьабулел ва гIайибго гьечIел гIайибияллъун рикIкIунел гIадамал», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Нужер бищун Аллагьасе рокьуларел чагIи руго жидеца мацI гьабулел, гьелдалъун гIадамазда гьоркьоб рикьиги питнаги лъугьинабулел», - ан.

Нилъеда шаригIаталдасан лъала гъибат, бугьтан, мацI гьаби гIадал квешал гIамалал Къуръан-хIадисалъ баянго хIарам гьарун ругеблъи, жал гьариги кIудиял мунагьазде гъорлъе унел.

РачIа нилъ бицунелъулги хъвалелъулги тIалаб гьабун рукIине.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...