Аслияб гьумералде

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

Сулайман аварагасул заманалда ккун буго кутакаб ракъдаллъи. Гьедин заман байдал гьев ун вуго цIад гьаризе, жиндирго къавмги бачун, авлахъалде.

 

Сулайман авараг вукIана киналниги хIайваназул мацI бичIчIулевлъун. Авлахъалдасан унаго, Сулайманида бихьун буго цо цIунцIра, кIиго хIетIеялда бахъунги чIун, цересел зодореги рорхун, БетIергьанасда гьарулеб: «Я ТIадегIанав Аллагь ﷻ, ниж, ай цIунцIраби руго дур махлукъатазул бищун гIисиназдасан, нижеда гIумру гьабизе кIоларо Дур ﷻ баркат-рахIмат тIаде бачIунеб гьечIони. Бегьулеб батани, кье нижее кваназе жо ва гIадамазул мунагьаздалъун нижее тамихIги гьабуге», - ян. Гьелъул  гьари рагIидал Сулайманица халкъалдехун вуссун абула: «Рилълъа нахъе, нилъее гIей гьабила гьаб цIунцIраялъ гьабураб дугIаялъ», - ян. Гьедин гьелги уна ва хадуб лъикIал цIадалги рала.

ЦIунцIраби ккола Аллагьасул ﷻ махлукъатазул гIезегIанго цIодорал жал. Хинал къоял рачIиндал гьез хIаракат бахъула квачарал, цIадал ралел, жал къватIире рахъун бажаруларел къоял рачIиналде нахърател гьабизе. Гьедин данде гьабураб нахърателалда гьоркьоб тIорщел ялъуни цоги ракьулъ букIиналдалъун цIилъизе, бижун бачIине рес бугеб гьез кескал гьарун гIисин гьабула. Жеги гьез жидерго буголъи хвечIого букIинелъун, зама-заманалдаса хIеккун бугищали халгьабун, бакъвазабун, гьогьомизабула.

Гьезул ракьулъ картIал рукIунел руго кутакалда мухIканго гьарурал, цIадал раниги лъим жанибе лъугьунаредухъ. Цогиял рухIчIаголъабазде дандеккун гьезда кIолеб буго жидерго черхалъул цIайиялдасаги кIиго нухалъ цIикIкIараб борхизе. Къокъаялъулъ ругезул ургъел гьабиги букIунеб буго гьезулъ, кидаго гьел цоцазулгун хурхен гьабун хIалтIула. Цо цIунцIраялда кибалиго тIагIам батани, гьелъ цогиязда лъазабулеб буго ва цадахъ кьер гьабун унел руго гьеб бугеб бакIалде. Гьелъ бихьизабулеб буго гьезулъ бугеб гъунки, цоцазул тIалаб-агъаз ва цоцазе хIажаталъе рахъунчIей.

Сулайман аварагасул гьезулгун ккарабги рехсезин. Цо нухалъ гьев жиназул, инсазул, хIанчIазул аскаргун унаго щун вуго цIунцIрабазул расалъиялде. Гьел рачIунел ругеблъи бихьун буго цIунцIрабазул бищун чIахIиязул цоялда. ЛъачIого гьез чIинтIизе гурин абун, гьелъ буюрухъ кьун буго цIунцIрабазе, картIазухъе лъугьун рахчеян. Гьелъул гьеб буюрухъ рагIун буго Сулайман аварагасда ва гьимун вуго гьев. Цинги жиндирго аскаралдаги абун буго дагьаб заманалъ лъалхъейилан абун. 

Гьел киналго жанире лъугьун хадуб Сулайманица гьезул кIудиясда абун буго: «Кин дир къавмалъ нужее зарал гьабулеб, дуда лъаларищ дун Аллагьасул ﷻ авараг вукIин ва киданиги дица ритIухъаб гуреб гьабулареблъи?» - ян. ЦIунцIрабазул цебехъаналъ абула: «Я Аллагьасул ﷻ авараг, дица гьездехун гьабураб букIана нужеца гьезие зарал гьабиялдаса хIинкъун гуреб, нужер кIодолъиги, нужехъ бугеб бечелъиги бихьун, гьез БетIергьанасе ﷻ гьабулеб тIадегIанлъиги Гьев ﷻ рехсейги гьезда кIочон тун, гьел къосун ккелин хIинкъун», - ин.

Гьаб лъугьа-бахъиналдасанги бихьулеб буго кигIан гьитIинабги Аллагьасул ﷻ махлукъат жинда рекъараб гIакълуги кьун, цIуниялдалъун гIумру гьабизе битIараб букIин, жеги бихьулеб буго гьитIинаб цIунцIраялъеги БетIергьанасулъ ﷻ бугеб тIадегIанлъиялъул бичIчIи кьун бугеблъи. ГIадамал абуни, бищун хира гьарун, бищун гIакълуяллъун ругониги, тIадаблъун гьабурабги букIине кколедухъ тIубазабун бажаруларел руго.

 

АхIмад Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кредит босана...   Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...