Аслияб гьумералде

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

Сулайман аварагасул заманалда ккун буго кутакаб ракъдаллъи. Гьедин заман байдал гьев ун вуго цIад гьаризе, жиндирго къавмги бачун, авлахъалде.

 

Сулайман авараг вукIана киналниги хIайваназул мацI бичIчIулевлъун. Авлахъалдасан унаго, Сулайманида бихьун буго цо цIунцIра, кIиго хIетIеялда бахъунги чIун, цересел зодореги рорхун, БетIергьанасда гьарулеб: «Я ТIадегIанав Аллагь ﷻ, ниж, ай цIунцIраби руго дур махлукъатазул бищун гIисиназдасан, нижеда гIумру гьабизе кIоларо Дур ﷻ баркат-рахIмат тIаде бачIунеб гьечIони. Бегьулеб батани, кье нижее кваназе жо ва гIадамазул мунагьаздалъун нижее тамихIги гьабуге», - ян. Гьелъул  гьари рагIидал Сулайманица халкъалдехун вуссун абула: «Рилълъа нахъе, нилъее гIей гьабила гьаб цIунцIраялъ гьабураб дугIаялъ», - ян. Гьедин гьелги уна ва хадуб лъикIал цIадалги рала.

ЦIунцIраби ккола Аллагьасул ﷻ махлукъатазул гIезегIанго цIодорал жал. Хинал къоял рачIиндал гьез хIаракат бахъула квачарал, цIадал ралел, жал къватIире рахъун бажаруларел къоял рачIиналде нахърател гьабизе. Гьедин данде гьабураб нахърателалда гьоркьоб тIорщел ялъуни цоги ракьулъ букIиналдалъун цIилъизе, бижун бачIине рес бугеб гьез кескал гьарун гIисин гьабула. Жеги гьез жидерго буголъи хвечIого букIинелъун, зама-заманалдаса хIеккун бугищали халгьабун, бакъвазабун, гьогьомизабула.

Гьезул ракьулъ картIал рукIунел руго кутакалда мухIканго гьарурал, цIадал раниги лъим жанибе лъугьунаредухъ. Цогиял рухIчIаголъабазде дандеккун гьезда кIолеб буго жидерго черхалъул цIайиялдасаги кIиго нухалъ цIикIкIараб борхизе. Къокъаялъулъ ругезул ургъел гьабиги букIунеб буго гьезулъ, кидаго гьел цоцазулгун хурхен гьабун хIалтIула. Цо цIунцIраялда кибалиго тIагIам батани, гьелъ цогиязда лъазабулеб буго ва цадахъ кьер гьабун унел руго гьеб бугеб бакIалде. Гьелъ бихьизабулеб буго гьезулъ бугеб гъунки, цоцазул тIалаб-агъаз ва цоцазе хIажаталъе рахъунчIей.

Сулайман аварагасул гьезулгун ккарабги рехсезин. Цо нухалъ гьев жиназул, инсазул, хIанчIазул аскаргун унаго щун вуго цIунцIрабазул расалъиялде. Гьел рачIунел ругеблъи бихьун буго цIунцIрабазул бищун чIахIиязул цоялда. ЛъачIого гьез чIинтIизе гурин абун, гьелъ буюрухъ кьун буго цIунцIрабазе, картIазухъе лъугьун рахчеян. Гьелъул гьеб буюрухъ рагIун буго Сулайман аварагасда ва гьимун вуго гьев. Цинги жиндирго аскаралдаги абун буго дагьаб заманалъ лъалхъейилан абун. 

Гьел киналго жанире лъугьун хадуб Сулайманица гьезул кIудиясда абун буго: «Кин дир къавмалъ нужее зарал гьабулеб, дуда лъаларищ дун Аллагьасул ﷻ авараг вукIин ва киданиги дица ритIухъаб гуреб гьабулареблъи?» - ян. ЦIунцIрабазул цебехъаналъ абула: «Я Аллагьасул ﷻ авараг, дица гьездехун гьабураб букIана нужеца гьезие зарал гьабиялдаса хIинкъун гуреб, нужер кIодолъиги, нужехъ бугеб бечелъиги бихьун, гьез БетIергьанасе ﷻ гьабулеб тIадегIанлъиги Гьев ﷻ рехсейги гьезда кIочон тун, гьел къосун ккелин хIинкъун», - ин.

Гьаб лъугьа-бахъиналдасанги бихьулеб буго кигIан гьитIинабги Аллагьасул ﷻ махлукъат жинда рекъараб гIакълуги кьун, цIуниялдалъун гIумру гьабизе битIараб букIин, жеги бихьулеб буго гьитIинаб цIунцIраялъеги БетIергьанасулъ ﷻ бугеб тIадегIанлъиялъул бичIчIи кьун бугеблъи. ГIадамал абуни, бищун хира гьарун, бищун гIакълуяллъун ругониги, тIадаблъун гьабурабги букIине кколедухъ тIубазабун бажаруларел руго.

 

АхIмад Къурбанов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Чакаралъул къадар

Чакаралъул къадар кинаб букIине кколеб?   Бидулъ букIунеб чакаралъ кIудияб бакI ккола инсанасул чорхолъ. Глюкозаялъул даража низамалде бачуна цIекIгьаналъ къватIибе кьолеб инсулиналъ. Чорхолъ гIураб къадаралда инсулин гьечIони яги клеткабаз гьелъие лъикIаб жаваб кьолеб гьечIони, бидулъ...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...


МацI цIуни

Аби буго, мацI бугин ракьа гьечIеб жойин абураб. Гьединлъидал, мацI цIунизе ккола къваригIел гьечIел харбаздаса.   МацIалъ инсанасе кIудияб зарал гьабула, амма нилъеда гьеб битIун хIалтIизабизе лъани, гьелъулъ буго хвасарлъиги. Нилъеда лъала загьру щиб жо кколебали. Гьеле гьединабго загьру...


ЛъагIалил тIоцебесеб моцI

МухIаррам ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал Ибрагьимил заманалдаго хIурмат гьабулеб букIараб, Къуръан-хIадисалъ жиндир хиралъи бицараб моцIазул цояб.   Гьединлъидал щивав бусурбанчияс кIвар кьезе ккола гьеб моцI Аллагьасе ﷻ тIагIат цIикIкIун гьабун, хIалкIвараб къадаралъ квешлъи рехун...


Салаваталъул хиралъи

Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе. Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.   Салават цIалулеб мехалъ кIвар...