Аслияб гьумералде

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

ГIакъилал цIунцIраби

Сулайман аварагасул заманалда ккун буго кутакаб ракъдаллъи. Гьедин заман байдал гьев ун вуго цIад гьаризе, жиндирго къавмги бачун, авлахъалде.

 

Сулайман авараг вукIана киналниги хIайваназул мацI бичIчIулевлъун. Авлахъалдасан унаго, Сулайманида бихьун буго цо цIунцIра, кIиго хIетIеялда бахъунги чIун, цересел зодореги рорхун, БетIергьанасда гьарулеб: «Я ТIадегIанав Аллагь ﷻ, ниж, ай цIунцIраби руго дур махлукъатазул бищун гIисиназдасан, нижеда гIумру гьабизе кIоларо Дур ﷻ баркат-рахIмат тIаде бачIунеб гьечIони. Бегьулеб батани, кье нижее кваназе жо ва гIадамазул мунагьаздалъун нижее тамихIги гьабуге», - ян. Гьелъул  гьари рагIидал Сулайманица халкъалдехун вуссун абула: «Рилълъа нахъе, нилъее гIей гьабила гьаб цIунцIраялъ гьабураб дугIаялъ», - ян. Гьедин гьелги уна ва хадуб лъикIал цIадалги рала.

ЦIунцIраби ккола Аллагьасул ﷻ махлукъатазул гIезегIанго цIодорал жал. Хинал къоял рачIиндал гьез хIаракат бахъула квачарал, цIадал ралел, жал къватIире рахъун бажаруларел къоял рачIиналде нахърател гьабизе. Гьедин данде гьабураб нахърателалда гьоркьоб тIорщел ялъуни цоги ракьулъ букIиналдалъун цIилъизе, бижун бачIине рес бугеб гьез кескал гьарун гIисин гьабула. Жеги гьез жидерго буголъи хвечIого букIинелъун, зама-заманалдаса хIеккун бугищали халгьабун, бакъвазабун, гьогьомизабула.

Гьезул ракьулъ картIал рукIунел руго кутакалда мухIканго гьарурал, цIадал раниги лъим жанибе лъугьунаредухъ. Цогиял рухIчIаголъабазде дандеккун гьезда кIолеб буго жидерго черхалъул цIайиялдасаги кIиго нухалъ цIикIкIараб борхизе. Къокъаялъулъ ругезул ургъел гьабиги букIунеб буго гьезулъ, кидаго гьел цоцазулгун хурхен гьабун хIалтIула. Цо цIунцIраялда кибалиго тIагIам батани, гьелъ цогиязда лъазабулеб буго ва цадахъ кьер гьабун унел руго гьеб бугеб бакIалде. Гьелъ бихьизабулеб буго гьезулъ бугеб гъунки, цоцазул тIалаб-агъаз ва цоцазе хIажаталъе рахъунчIей.

Сулайман аварагасул гьезулгун ккарабги рехсезин. Цо нухалъ гьев жиназул, инсазул, хIанчIазул аскаргун унаго щун вуго цIунцIрабазул расалъиялде. Гьел рачIунел ругеблъи бихьун буго цIунцIрабазул бищун чIахIиязул цоялда. ЛъачIого гьез чIинтIизе гурин абун, гьелъ буюрухъ кьун буго цIунцIрабазе, картIазухъе лъугьун рахчеян. Гьелъул гьеб буюрухъ рагIун буго Сулайман аварагасда ва гьимун вуго гьев. Цинги жиндирго аскаралдаги абун буго дагьаб заманалъ лъалхъейилан абун. 

Гьел киналго жанире лъугьун хадуб Сулайманица гьезул кIудиясда абун буго: «Кин дир къавмалъ нужее зарал гьабулеб, дуда лъаларищ дун Аллагьасул ﷻ авараг вукIин ва киданиги дица ритIухъаб гуреб гьабулареблъи?» - ян. ЦIунцIрабазул цебехъаналъ абула: «Я Аллагьасул ﷻ авараг, дица гьездехун гьабураб букIана нужеца гьезие зарал гьабиялдаса хIинкъун гуреб, нужер кIодолъиги, нужехъ бугеб бечелъиги бихьун, гьез БетIергьанасе ﷻ гьабулеб тIадегIанлъиги Гьев ﷻ рехсейги гьезда кIочон тун, гьел къосун ккелин хIинкъун», - ин.

Гьаб лъугьа-бахъиналдасанги бихьулеб буго кигIан гьитIинабги Аллагьасул ﷻ махлукъат жинда рекъараб гIакълуги кьун, цIуниялдалъун гIумру гьабизе битIараб букIин, жеги бихьулеб буго гьитIинаб цIунцIраялъеги БетIергьанасулъ ﷻ бугеб тIадегIанлъиялъул бичIчIи кьун бугеблъи. ГIадамал абуни, бищун хира гьарун, бищун гIакълуяллъун ругониги, тIадаблъун гьабурабги букIине кколедухъ тIубазабун бажаруларел руго.

 

АхIмад Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...