Аслияб гьумералде

РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб

Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.

 

Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб зад Аллагьасукьа хIинкъи буго», - ян (сура «Ал-Бакъара», аят 197). Абу Зар Гъифарияс бицана Аварагас ﷺ абунин: «Аллагьасукьа хIинкъа кив вугониги, квешалда хадуб лъикIаб гIамал хадуб гъезабе, жинцаги квешаб бацIцIунеб, лъикIаб тIабигIат кквей гIадамазда гъорлъ вукIаго» (имам ХIаким).

Аварагас ﷺ Абу Зарие гьабураб насихIат цохIо гьесие хасаблъун гьечIо, киназего гIаммаблъун буго. Гьаб насихIаталъ нилъее кумек гьабула лъикIал гIамалал цIикIкIинаризе ва квешал дагь гьаризе. Гьединго Аварагас ﷺ гьеб насихIаталда жаниб нилъеда бичIчIизабулеб буго такъваялъул магIна ва мурад.

Инсан мекъи кколевлъун вижун вуго. Мунагь-хатIаъ ккечIогоги букIунаро ва гьелъ цIала квешал пишаби гьариялде. Гьединлъидал ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гурхIун, рахIму гьабун, нигIмат кьун чурулел руго квешал гIамалал нилъеца гьелдаго хадуб жигар бахъани лъикIал гIамалал гьаризе. Гьеб Аллагьасул ﷻ нигIмат кколарищ? ХIакъикъаталда нилъеца квешал гIамалалги гьарун, гьелдаго хадуб лъикIал гьаризе ва Аллагьасда ﷻ тIаса лъугьаян гьаризе кIочон тун батула. Цин квешаб гьабе ва гьелдаго хадуб лъикIабги гьабеян абураб магIна гуро гьелъул. Гьелъул магIна буго, нагагьлъун квешаб гьабун борчIани, лъикIаб гIамал гьабизе кIочон тогеян абураб.

Къуръаналда Аллагьас ﷻ абуна (магIна): «Жинца Аллагьасул ﷻ шаргIалъул гIурхъаби кIодо гьари руго ракIазулъ бугеб такъваялдаса» (сура «ал-ХIаж», аят 32).

Нужеца пикру гьабе щай Аллагьас такъва ракIалда хурхинабурабали. Аварагасги ﷺ, ракIалде лъабго нухалъ ишараги гьабун, бихьизабун букIана такъва гьениб букIунеблъун бугин.

 

ГIали МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...