Аслияб гьумералде

Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.

 

Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал моцI. ГIайшатица абун буго: «Аллагьасул Аварагас ﷺ дун ячана шаввал моцIалъ, нижеда гьоркьоб рос-лъадул гIумруги байбихьана шаввал моцIалъ», - ян. Гьаб хIадис бицана имам Муслимица.

Исламалъ хасаб кIвар кьола йикIинесей лъади тIаса йищиялде. Аллагьасул Аварагас ﷺ абуна: «ЧIужугIадан ячуна ункъо гIиллаялъе гIоло: мал-мулкалъухъ, насабалъухъ, берцинлъиялъухъ ва динияб рахъалъухъ балагьун. ХIакъикъаталдаги динияб рахъ тIасабищани, нуж рохизе руго», - ян.

Материалияб рахъалъулги, насабалъулги, берцинлъиялъулги кIвар буго, амма инсанасул аслияб къадру-къимат - Аллагьасукьа хIинкъи ва лъикIаб гIамал-хасият гьеб киналъго бахчизабизе бегьуларо.

Гьединабго хIал буго вукIинесев рос тIаса вищиялъеги. ГIемерисеб мехалда эбел-эмен балагьула гIолиласул бечелъиялъухъ, хIалтIиялъухъ. Гьеб киналъулгоги кIвар буго, амма гьеб аслияб рахълъун букIине бегьуларо.

Такъва бугев чияс жигар бахъула лъадул хIакъ цIунизе, Аллагьасда цебе сабру, адаб-хIурмат ва жавабчилъи бихьизабизе. Гьелъул гIаксалда, динияб рахъ гьечIолъи гIемерисеб мехалда лъугьуна хъизамалда дагIба-рагIи, ритIухълъи гьечIолъи букIиналъе ва ригьин хвезабиялъе гIиллалъун.

Исламалъ ахIулел руго хъизан гIуцIиялъул нух бигьа гьабиялде. Бигьалъиялъ, цIодорлъиялъ ва ТIадегIанав Аллагь рази гьавизе бугеб ракIбацIцIадаб гъираялъ кидаго кьола цIикIкIун баракат.

Нилъеда лъазе ккола заманалдасан бечелъи тIагIине бегьулеблъи, берцинлъи тIаса унеблъи, жамгIияб даража хисулеблъи. Амма иманги, лъикIаб гIамал-хасиятги, Аллагьасукьа хIинкъиги хутIула щулияб ва талихIаб хъизамалъул аслияб кьучIлъун.

 

Муса МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...