Аслияб гьумералде

ТIад къаялъул сордо

ТIад къаялъул сордо

Авараглъи рещтIаралдаса анцIила кIиабилеб сон унеб букIана. Миладияб тарихалда рекъон гьеб букIана 621 сон. Ражаб моцIалъул 27 итни къоялъ аварагасухъе ﷺ  алжаналъуса, жиндир роржен къапараб бералдасаги хехаб Буракъги бачун ЖабрагIил малаик тIаде щвана. Авараг ﷺ  Буракъалда рекIана ва ЖабрагIил малаикгун цадахъ Иерусалимаде воржана.

 

Исраалъул хIакъалъулъ Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Жив ВацIцIадав ва ТIадегIанав вуго Аллагь ﷻ, жиндир лагъ МухIаммад ﷺ  авараг, сардил цо дагьабго заманалда жаниб Масжидул ХIарамалдаса Палестинаялда бугеб Масжидул Акъсаялде вачарав. Гьаб Масжидул Акъса бугеб ракь ккола цIакъ баракатаблъун гьабураб. Дица МухIаммад ﷺ  авараг сардилъ зобалазде вачана гьесда Дир махлукъаталъул гIажаибал жал рихьизаризе. ХIакълъунго, Аллагь ﷻ кинабго рагIулевги бихьулевги вуго».

ЖабрагIил малаикгун цадахъ авараг ﷺ  Масжидул Акъсаялда рещтIана. Гьеб букIана жеги ислам бачIиналдеги гIибадат гьабулеб бакIлъун.  Мажгиталъул кавабазда Буракъги бухьун, авараг ﷺ  жаниве лъугьана. Гьенире ракIарарал аварагзабаз нилъер аварагасда баркана. Аллагьасул вокьулес ﷺ  имамлъиги гьабун гьениб кIиго ракагIаталъул какги бана. Гьелда хадуб ЖабрагIил малаикас аварагасухъе ﷺ  цояб рахьдал, цогидаб жадул цIураб кIиго хъаба бачIана. Аварагас ﷺ  рахьдал цIураб хъаба тIаса бищидал, ЖабрагIилас абуна: «Инсанасул хасияталда рекъараб дин тIаса бищана дуца. Мунги дур умматги битIараб нухда рукIине руго. Жадул цIураб хъаба тIаса бищун букIарабани дур уммат мекъи ккелаан», - ян. Цинги Буракъалда рекIарав авараггун ﷺ  цадахъ, ЖабрагIил тIоцебесеб зодиве щвана ва каваби рагьеян ахIана. Каваби рагьун рачIиндал, аварагасда ﷺ  Адам авараг вихьана. Кваранаб рахъалда гьесул наслабазул алжан щварал рукIана, квегIаб рахъалда – жужахI щварал пасикъзабазул рухIал рукIана.  ТалихI щваразухъ балагьидал Адам гьимулев вукIана. Мунагьал гьаруразухъ валагьидал гIодулевги вукIана. МухIаммад ﷺ  авараг вихьидал, гIаламалъулго инсуца бищун лъикIасул саламалъе жаваб гьабуна. Цинги Адамица аварагасул ﷺ  рисалат ритIухъ гьабуна.

Гьелдаса хадур кIиабилеб зодире рахана.  Гьениб МухIаммад ﷺ  аварагас Закариял вас ЯхIя ва Марямил вас ГIиса аварагзабазе салам кьуна. Аварагасул ﷺ  саламалъе жавабги гьабун, кIиявго аварагасги МухIаммадил ﷺ  рисалат ритIухъ гьабуна.

Гьелда хадур лъабабилеб зодиве вахана. Гьенив аварагасда ﷺ  Юсуф авараг вихьана, гьесги аварагасул ﷺ  рисалат ритIухъ гьабуна. Ункъабилеб зодире рахиндал, Идрис авараг ватана. Гьесги аварагасул ﷺ  саламалъе жавабги гьабуна, рисалатги ритIухъ гьабуна. Щуабилеб зодиб ГIимранил вас Гьарун дандчIвана, гьесги цогиязго гIадин саламалъе жавабги гьабуна, рисалатги ритIухъ гьабуна. Гьениса анлъабилеб зодире рахана, гьенив ГIимранил вас Муса авараг ватана. Мусацаги саламалъе жаваб гьабуна ва цогиязго гIадин рисалатги ритIухъ гьабуна. Гьениса тIадехун рахуне журалаго Муса авараг гIодана. Аварагас ﷺ  гьесда цIехана: «Щай мун гIодулев?», - абун. Мусаца жаваб гьабуна: «Дун гIодулев вуго Алжаналъуре унел цIикIкIарасел гIадамал дир умматалдаса гурел, дида хадув вачIарав аварагасул ﷺ  умматалдаса рукIиналъ», - ин.

Анкьабилеб зодире рахиндал гьенив Ибрагьим авараг ватана. Зодир ругел малайкзабазул КагIба, Байтул МагIмуралдаги ваччун, гIодовчIун вукIана Ибрагьим авараг. МухIаммадил ﷺ  саламалъе жавабги гьабун, гьесги аварагасул ﷺ  рисалат ритIухъ гьабуна.

Гьениса жеги тIадехун рахунаго гьел кIиялго Сидратул Мунтагьаялде щвана. Гьенивги чIун ЖабрагIил малаикас тIокIалъ цевехун ине дие изну гьечIин абуна. Гьеб бакIалдаса МухIаммад авараг ﷺ  живго ине ккана цевехун.

ТIаде-тIаде вахунаго гIажаибал, берцинал пардавалги рахъун, ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ цевечIана нилъер хирияв авараг ﷺ .

Нилъеда лъала Аллагьасе заман ва бакI гьечIеблъи. Авараг ﷺ  гьениве вахинавиялъул гIиллаги букIана гьесда Аллагьасул ﷻ махлукъаталъул гIажаиблъаби рихьизари.

 Аллагьас ﷻ аварагасда ﷺ  абуна: «Гьаб сардилъ мун Дихъ гьоболлъухъ вуго. Дуего бокьараб гьаре Дида», - ян. Аварагас ﷺ  жиндиего щибго гьаричIо. Гьес Аллагьасде ﷻ гьарана умматалда гурхIайин. Гьединав ХIабибасул ﷺ  умматалдаса нилъ ругелъул, гьев ﷺ  разилъуледухъ хьвадизе тавпикъ батеги щивазе! Амин!

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Цолъиялъулъ букIуна баракат

Шамил районалъул Гъоркьа Бакълъухъ росдал жамагIатгун дандчIвана ДРялъул муфтиясул заместитель Насрула Абубакаров, миллияб политикаялъул рахъалъ министерствоялъул ва районалъул администрациялъул вакилзаби. Гьениб бицана цоцазе кумек гьабизе, цадахъ рекъон вацлъиялда рукIине ва хасго гьаб рамазан...


ГIалимзабазул советалъул резолюция

2026 соналъул 11 февралалда тӀобитӀараб ДРялъул ГӀалимзабазул советалъул данделъиялъул хIасил гьабун, жакъа къоялъ чара гьечIел диниял, тарбия кьеялъул, хъизамалъул, жамгӀияталъул ва социялиял суалазул халги гьабун, ГӀалимзабазул советалъ, ТӀадегӀанав Аллагьасда ва жамгӀияталда цебе жидерго бугеб...


Суал-жаваб

Шукруялъул сужда кида гьабулеб? Щукруялъул сужда гьабизе суннатаб буго. Гьебги гьабула циндаго ракIалда букIинчIеб бакIалдаса нигIмат тIаде бачIиндал яги жиндаса балагь нахъчIвайдал. Гьединго, суннатаб буго шукруялъул сужда гьабизе квешаб унти бугев яги балагьалде ккарав чи вихьидал, Аллагьас I...


ХвезегIан хьитал ретIинчIев

ЦIар рагIарав гIалимчи Ибрагьим ХIарбияс бицана Бишр бин ХIарисияс абулеб рагIанин: «Нилъедаса ратIаралъарал цо-цо чагIи ракIалде щведал, ракIал чIаголъун рачIуна. Амма руго цо-цо чагIи жал рихьидал гIадамазул ракIал холел», - ян.   Гьаб макъалаялда бицен гьабизе бугевги ккола...


Хехдариялъ рачуна...

Хьул къотIи ккола тавакаллъи гьабиялъул тIубанго гIаксияб рахъ. Хьул къотIиялъ рухIги гIакълуги хвезабула. Напсалда хурхун абуни, гьелъ хвезабула жанисеб рахъалъул ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ божилъи гьаби, Гьесие ﷻ мутIигIлъи, сабру гIадал муъминчиясул хасиятал.   ГIакълуялъул рахъалъ инсан...