Аслияб гьумералде

Малик ибну Динар

Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.

 

Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел хӀадисал. Малик ибну Динарие асар гьабуна табигӀиназул вализабаз. Гьезда гьоркьоб хасаб бакӀ ккола МухӀаммад ибн ВасигIица.

Цо нухалъ Малик ибну Динар МухӀаммад ибну ВасигӀгун цадахъ гӀодов чIола. Гьез гӀумруялъул ва ризкъиялъул хӀакъалъулъ бицунеб букIана. Маликица абула: «Инсанасул жиндирго кванил нигӀматазул нахърателал рукӀин лъикӀаб жо буго, гьелдалъун гӀумру гьабизе кIолеб», - ян.

Гьелъие МухӀаммад ибну ВасигIица жаваб кьола: «ТалихI бугев чи вуго къаси квен гьабизе ресги бугев, жиндиего къаси квен батуларев яги къаси квен бугев радакь квен батуларев чи, гьелдаго цадахъ гьев чи ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ разияв вуго», - ян.

Сулайман Таймияс Маликил хӀакъалъулъ абуна: «Малик ибну Динаридаса дунял тарав чи дида киданиги вихьичӀо», - ян.

Малик ибну Динар гӀемер гӀодулаан Къуръан цӀалулаго ва гьелъухъ гӀенеккулаго. Къуръаналъул амру гьес кьварун тӀубазабулаан. Жиндирго гӀумруялда жаниб гьесда кӀвана гӀемерал гӀадамазе асар гьабизе ва гьел хӀакъикъаталде рачине.

Цо къоялъ цӀогьор лъугьуна Маликил рокъове, амма гьесда босизе жо гьениб батуларо. ЦӀогьор нахъе унев вукIаго, Маликица гьесде ахӀула: «Дуда гьаниб дунялалъул жо батичӀищ, ахираталъе пайдаяб щвезе бокьун батила дуе?» - ян.

Маликица абула: «Какие чуре ва кӀиго ракагӀаталъул как бай», - ян. ЦӀогьорас Маликица абураб куцалъ гьабула. Хадуб гьел цадахъ мажгиталде унеб мехалъ, Маликида гьикъула гьев чиясул хӀакъалъулъ. Маликица абула: «Гьев дихъе жо бикъизе вачӀун вукӀана, амма дица гьев живго викъана», - ян.

Малик ибну Динарица абуна: «Гьаб дунял тӀагӀунеб меседалдасан гьабураб букӀарабани, ахират абадиялъго хутӀизе бугеб хӀарщудасан гьабураб букӀарабани, нилъеца тӀаса бищизе кколаан абадиялъго хутӀизе бугеб хӀарщ, тӀагӀине бугеб меседалдаса», - ян.

Малик ибну Динар хвана гьижрияб 127 соналъ.

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Баркала кумекалъухъ

ХӀурматияб «Ас-салам» газеталъул редакция! Газета гьоркьобккун нижее, Хунзахъ районалъул ТӀадколоб росулъа ХӀажиев ГӀалискандил хъизамалъе, бокьун буго баркалаялъул калам загьир гьабизе нижее хӀажалъи ккедал кумекалъе ратарал гӀадамазе.   Исана 13 июналда цӀаги рекӀун нижер мина,...