Аслияб гьумералде

Кида кIоченеб...

Кида кIоченеб...

Кида кIоченеб...

ХIурматияб диналъул агьлу, дагъистаниял. Лъиего балъгояб гьечIо 23 июналда МахIачхъалаялдагун Дербенталда ккарал терроризмаялъул вахIшиял лъугьа-бахъинал. Гьелъул хIасилалда гIумруялдаса ратIалъана 20-ялдасаги цIикIкIун чи. Щалха гьел гIадамал рукIарал? Гьел рукIана полициялда хIалтIулел нилъерго диналъул вацал, гьединго насраниязул дин ккурал, гьезул килисаялда хъулухъ гьабулел рукIарал гIадамал.

 

Инсан чIвай ккола чIахIиял мунагьазул цояб. Гьеб буго ТIадегIанав Аллагьас рижарал лагъзал хвезари. БетIергьанасул ццим бахъин тIаде цIалеб вахIшияб мунагьги ккола гьеб. Ракълилаб къотIиялда ругел цогидал диназул церехъаби чIвазе исламияб диналъ ихтияр кьоларо. Хирияб Къуръаналда буго: «Жинца цониги нафсалде данде гуреб яги чIвазе бихьизабураб хIакъалдалъун гуреб куцалда нафс чIвай киналниги гIадамал чIваялда релълъун буго», - ян (сура «ал-Маидат», аят 32). Гьединаб мунагь кIудияб жо ккола чи чIвай.

Чи чIвай ккола цониги диналда хIалал гьабичIеб жо. Исламалъул ва гъазаваталъул цIаралда гъоркь дунялалда пасалъи гьабиялъ, расги гIайиб гьечIел гIадамал чIваялъ щибниги лъикIаб хIасилалде рачунаро.

Ахирзаманалъул балагьлъун кколеб буго терроризм. Гьелъул гьечIо щибго миллат, дин, гIаданлъи ва яхIгун намус. Гьеб буго инсаният пасат гьабизе ургъараб ва гьелда тIад хIалтIулеб бугеб вахIшияб къокъа. Гьедин гурони цоги къагIидаялда бичIчIизе ресги гьечIо.

Террористаз Къуръаналъул аятал кигIан гIемер цIаланиги, диналъул бицун гаргаданиги гьел руго исламалъул нух биххизабиялда тIад хIалтIулел ругел гIадамал. Гьаб буго информация тIолабго дунялалда хехго тIибитIизе киналго ресал ругеб заман. Бусурбаби гурел цогидал халкъазда цере кинаб къадру букIинеб гьез гьабулеб вахIшилъиялъул. Гьезул пикруялда ва гьезда цере бусурбабазул хIакъалъулъ кинаб пикру лъугьине рес бугеб? Гьединал мекъал ва нахъегIанал ишаз гурищ исламалдаса гIадамазул ракI буссинабун ва хIинкъзарун ругел. Лъица кьолеб ихтияр исламалдаса гIадамал нахъе тIуризаризе? Гьелдаса кIудияб такъсир цоги бугодай?

Гьаб нухалда гIадаб нахъегIанаб иш цебе киданиги букIинчIо. Киналниги диназул вакилзабазда гьоркьоб кьал кколеб иш гьабун буго. Кида ва лъида кIоченеб жидер килисаялде бусурбабаз гьабураб гьужум ва пасалъи? Исламалъ кинабго гIалам ахIулеб буго ракълиде. Исламалъул цIаралдаса хIалтIулез гьеб ахIи хвезабизе хIаракат бахъи тIокIабги кин бичIчIизе рес бугеб?

Щиб гIайиб ккун букIараб халкъалъул хIинкъи гьечIолъи цIунулел полициялъул гIолохъабазда? Гьезда хадур хутIарал бесдал лъималазда, къороллъуда хутIарал руччабазда, кIудияб пашманлъиялде ккарал улбузда кин бичIчIизабилеб гьеб лъугьа-бахъин?

Щивав чияс хъаравуллъи кквезе ккола тIоцебе жиндаго хадуб, бугодай дица гьабулеб мекъаб жо абун. Гьединго кIудияб хъаравуллъи къваригIуна лъимал-хъизамазда хадубги.

Гьаб буго техника цебетIураб гIасру. Лъималазегун гIолохъабазе тарбия кьолеб батулеб буго телефоналъгун щибго хIажат гьечIел интернет-сайтаз.

Гьаб заманалда тIолгодунялалъулго тIадецуй буго Россиялде. Нилъер ватIаналда рекъел-маслихIат бокьуларел камулел гьечIо. Гьедин бугелъул, нилъерго бетIерги, мина-ватIанги цIунизе цоги чи вачIунареблъиги лъан, берцинго рукIине хIаракат бахъизе ккола. Нилъго рукIине ккола цIодорго, гIакълу дандбазе ккола диналъул церехъабазулгун, гIалимзабазулгун ва гIакълу камилал харабазулгун.

Дунялалда лъугьа-бахъунебщинаб БетIергьанасул къудраталдалъун гурони лъугьунаро. Нилъеда тIадаб жо буго кинаб заман ва балагь бачIаниги, исламалъул нухги ккун, балагьалде сабругун, нигIматалде шукругун гIумру ракълида тIамизе хIаракат бахъи.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...


АсхIабзабазул Аварагасда ﷺ нахърилъин

АсхIабзаби рукIана Аварагасда ﷺ цIикIкIун нахърилъарал чагIи ва гьесдаса мисалги босарал.   Нафвал Хузалияс бицана: «ГӀабдурахӀман ибн ГIавф вукӀана нижер лъикIав гьалмагъ. Цо къоялъ гьес ниж рокъоре ахӀана. Нижеда цебе лъола чед. Цинги гIодизе лъугьуна, хвезегӀан Аллагьасул аварагасги ﷺ гьесул...


Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана, ЛъаратIа районалъул имамзабазул советалъул председателасул хIаракаталдалъун, Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай. Данделъиялда гIахьаллъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀиги. Гьалбадерида гьоркьор рукӀана районалъул имамзабазул советалъул председатель ШагIбан...


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


Руччабазул мактаб

ДРялъул муфтияталъул лъай кьеялъул управлениялъул хӀалтӀухъан ХIажиева Умагьани щвана Унсоколо росулъ бугеб руччабазул мактабалде. Гьенир цӀалулел руго батӀи-батӀиял ригьазул руччаби. Гьениб гара-чIвари гьабуна цӀалдохъабазулгун, школалъул мугIалимзабазулгун, бицана росдал школалъул лъималазул...