Аслияб гьумералде

РитIухълъиялъул аслу

РитIухълъиялъул аслу

Халкъазда цебечIарал масъалабазул цояб ккола адаб гьечIолъи. Хасго гьеб загьирлъула гӀолеб гӀелалда гьоркьоб.

Адаб-хӀурмат, яхӀ-намус ккола сахаб жамгӀият букIиналъе лъолеб кьучӀалъул цояб. ГIемерисел масъалаби, захIмалъаби, ритӀухълъи гьечIолъи бугелъулха адаб гьечIолъиялъул хIасил. 

 

Адаб абураб рагIул магӀнаги ккола щивав чиясда жаниб лъикӀлъи, ритӀухълъи, лъикIал хасиятал рукIин. Умумуз абулаан, адабалъ гурони чи кIодоги гьавуларин, адаб теялъ гурони гIодовегIанлъизеги гьавуларин абун. 

Жидеего бокьа-бокьараб гьабулеб халкъ цебетӀоларо ва церетIезе ресги гьечIо. Гьединаб жамгIият ахир-къадги биххула, щущан уна.

Адабалъ инсанасул гӀумру берцин гьабула ва цогидазе лъикIлъиги щола. Адаб бугин абизе бегьула муъминчиясул ярагъ яги гьесул лъикӀав гьалмагъ. КигIан заман индалги адабалъул къимат холаро ва адабалда ракьалда хьвадулев вукIарав чи, цевеса аниги, кIочонги толаро.

Цо-цоязда ракIалда ккола жал кутакалда адаб цIунарал ва берцинаб тIабигIат чорхолъ бессарал чагIи ругилан. Гьединазда жидерго гIунгутIабиги рихьуларо. Инсан ругьунлъизе ккола жиндирго гӀунгутӀаби рихьизе ва гьелдаго цадахъ, адаб гьабизеги ругьунлъани, гьесда тIасан яги хадуб гьабулеб гIадамазул калам къанагIат гурони букIунаро. 

ГӀадамаз хӀаракат бахъула берцинаб ретӀел-хьит ретIизе, машина, рукъ тIалаб гьабизе ва гьелдалъун чIухIи бихьизабизе. КигIан гIемераб бечелъи букIаниги щиб, адабалъ гурони чи тIадегIан гьавулареб мехалда. Мина-картги, машинабиги ва цогидабги тIадегIанлъун бихьи ккола адабалъул къимат лъаларев чиясул пикру. 

Щивав муъминчиясе мисаллъун ккола МухӀаммад авараг ﷺ. Киналго муъминзабаз хӀаракат бахъула Аллагьасул Расуласул ﷺ тӀадкъаязда рекъон гӀамал гьабизе ва сундулъго гьесдаса мисал босизе.

Адаб гьечIолъиялъ бусурбабазда гьоркьоб гуребги, цогидазда гьоркьобги, балагьал загьирлъула. Гьелде кIвар кьезеги ккола. 

Киназдаго лъала, аварагзаби гурони, цониги чи камилав гьечӀевлъи. Аллагьас гӀадамал рижана мекъи кколеллъун, амма гьелъухъ балагьичӀого, щивав муъминчияс хӀаракат бахъизе ккола кIварабгIан куцалда камиллъизе. Жинцаго гьабулелъул хIисабалдаги вукIине ккола инсан.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...