Аслияб гьумералде

РитIухъавлъун вукIа

РитIухъавлъун вукIа

Исламалда ритIухълъи ккола цIакъ къимат бугел тIабигIатаздасан. Гьеб ккола инсанасе къимат кьолел сифатазул бищун кIвар бугездасанги. Гьелъ жанире рачуна Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабиялъулъ бацIцIалъи гIадал, шаргIиял тIадкъаял тIубай гIадал ва Аллагьасдехун ﷻ бугеб игIтикъадалъулъ бацIцIалъи гIадал лъикIал тIабигIатал.

ГIадамазда гьоркьоб ритIухълъи бугебгIанасеб мехалъ гьезда гьоркьоб цоцадехун божилъиги букIуна. Амма гIадамазда гьоркьоб гьереси тIибитIидал, цоцаде божилъи хола, дагIба-къец цIикIкIуна.

РитIухълъиялда хурхун цо лъугьа-бахъин рехселин. Пуланав чи Лондоналда имамлъун хIалтIулев вукIуна. Мажгиталде гьев унаан цого автобусалдаги рекIун. Цо нухалда автобусалъул шоферас гьесухъе, белтихъ нахъе гIарац кьолаго, 20 пенсалъ цIикIкIун кьола. Имамасда ракIалда ккола гьеб гIарац жиндир гурин ва нахъбуссун кьуни лъикIаб букIинин абун. Хадубги шайтIаналъ ракIалде ккезабула гьеб цIакъго гьитIинаб къадар бугин ва нахъбуссинабичIониги гьелъул ургъел гьабулев чи ккеларин абун. Кин бугониги, автобус лъалхъидал, рекIелъ рачIарал квешал пикрабаздаса тавбуги гьабун, имамас гIарац шоферасухъе нахъбуссинабула ва абула: «Гьаб гIарац дуца дихъе цIикIкIун кьун буго, нахъе босе», - ян.

ГIарацги нахъе босун, гьимизеги гьимун, шоферас абуна: «Гьаб районалъул цIияв имам гурищ мун? Цо чанго моцI буго дир мажгиталде вачIине бокьун. Гьаб гIарацин абуни дица ургъунго кьун букIана цIикIкIун дур хIал бихьизелъун», - ян.

Имам гIажаиблъун хутIана. Автобусалдаса рещтIиндал, тIуртIудизе лъугьана гьев. Цинги, тIоцебе батараб хIободеги вегун, жинцаго жиндаго абуна: «Я, дир Аллагь ﷻ, 20 пенсалъухъ шайтIаналъ ислам бичизе тIамизехъин вукIана дун», - илан.

Нилъер гIамал-хасияталдалъун чанги чи битIарав нухде вачIине рес буго. Гьединлъидал нилъ, ай бусурбаби рукIине ккола капуразе мисаллъун. Кидаго ритIухъаллъунги ракIбацIцIадаллъунги рукIине жигарги бахъизе ккола. Нилъер рукIа-рахъиналъухъ балагьун цогIаги чияс ислам босани, гьеб гьечIищ унго-унгояб талихI!? Гьаб дунялалдасаги, гьалда жаниб бугебщинаб жоялдасаги лъикIаб гьечIищ цо капурав чи исламалда вачIин. Амма кIочене бегьуларо нилъер квешаб гIамалалъухъги балагьун исламалдехун занну, ай балагьи цонигиясул квешлъани, гьелъул нилъее кIудияб мунагь букIинги.

ГIумар-асхIабас абун буго нужеца тIадчIей гьабейин ритIухълъиялда, гьелъие гIоло нуж чIвалел ругонигиян. Ибну ГIабасица абун буго: «Ункъо жо буго жал инсанасулъ ругони, инсанасда хайир батулеб: ритIухълъи, нич букIин, нигIматазе щукру гьаби, берцинаб тIабигIат букIин».

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...