Аслияб гьумералде

Ният бугони…

Ният бугони…   

Ният бугони…

Нилъеца ралел паризаял какал, кколел кIалал рукIа, тIобитIулеб закагIат-сахI, борхулеб хIеж-гIумра букIа, гьединго, суннатал гIамалал, гIибадат, тIагIат - гьеб кинабго гьабула хирияб Аллагьасул ﷻ калам Къуръаналда нахъги рилълъун. Гьединго, Аварагасул ﷺ хIадисазда, мазгьабазул гIалимзабазул рагIуда рекъон.  

 

Нилъеда тIадаб буго Аллагьги ﷻ цо гьавун, Гьесул ХIабибги ﷺ ритIухъ гьавун унго-унгояб къагIидаялъ лагълъи гьабизе. Гьеб гьабулеб мехалда Аллагьас ﷻ къабул гьабиладай яги гьабилародаян хIинкъиялдаги, къабулги гьабун цIоб-рахIмат лъеялдаги (хьулалда) гьоркьор рукIине.

Гьелъухъ нилъее ажру сабаб гьабизе Аллагьасда ﷻ тIадаб гьечIо, гьеб буго нилъеего гIоло гьабулеб гIамал. Аллагь ﷻ вуго гIадлуги битIарав, рахIмат-цIобги гIемерав Гъафуру рахIим, бокьараб жо бокьухъе гьабизе ихтияр бугев нилъ рижарав Халикъ. Амма Аллагьас ﷻ абун буго Жиндирго цIобалдалъун жазаъ гьабилин.

Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Иман лъурал гIадамал, жидеца лъикIал гIамалалги гьарурал, Дица гьез гьабураб гIадада хвезабуларо», - абун.

Амма гьабуралъухъ жазаъ гьабиледухъ гIамал, гIицIав Аллагьасе ﷻ гIоло бугищин абун, пикру гьабизе ккола чияс.

Бугин ккани, щай нилъер щибаб как бай жамагIаталда гьечIеб? Гьабулищ щибаб къойил тавбу? Щай дунялалъул ишазда хадурги лъугьун, дин-гIамал гьаби хадусеб иргаялда букIунеб? Дунял тIалаб гьабизе нилъ кирего щола, амма Аллагьасул ﷻ диналда хадур кире рахъунел? Хьвадулищ радал-къасигIаги мугIалимасухъе, дарс борсизе?

«Аллагь нужер ракIазухъ валагьула», - ян абун бугеблъиги лъалеб мехалда, гьабулищха нилъеца ракIбацIцIадго?

Гьарулел ишазулъ ният бацIцIадаб букIине ккола. Аварагасул ﷺ машгьураб хIадисалда буго муъминчиясул гIамалал нияталда роцун къабул гьарулеллъун рукIунин абун (Бухари).

Цоги абун буго, чан гIамалин гьечIеб жиб бихьизе дунялалъул пишалъун ккараб, амма лъикIаб нияталдалъун гьабидал Аллагьасе ﷻ бокьулеб, ахираталда кириги хъвалеблъун лъугьунебилан. Гьединго чан гIамал бугеб, жиб бихьизе ахираталъулаблъун бугеб, амма ният квешлъиялдалъун дунялалъул гIамалалде сверулеб.

Гьединлъидал кIочене бегьуларо щибаб гIамал гьабилалде бацIцIадаб ният букIине. Жеги, гIемер такрар гьабурабги буго, бугониги, радал тIаде рахъиндал ният гьабе щиб гIамал гьабуниги (сундаса цIунун чIаниги) гьеб Аварагасда ﷻ нахърилълъун (Аллагьас ﷻ гьабеян абураб гьабун, теян абуралдаса нахъе къан), гьесул ﷺ суннат бугин абураб къасдалда. Гьедин гьабиялъул хIасилалда инсан лъугьуна къоялъ гьабураб гIадатияб гIамалгицин гIибадатлъун лъугьаравлъун. Гьеб цIакъ кIвар цIикIкIараб ишги буго.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги щибаб лъикIаб гIамал Гьев ﷻ разилъуледухъ ракIбацIцIадго ихласалда гьабизе!

 

АхIмад Къурбанов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


Аллагьасе ﷻ рокьуларел

Исрап гьаби какун буго кинабго жоялъулъ. Гьелде кIвар кьезе ккола бусурманчияс. Щайгурелъул, жакъа исрап гьабулеб буго кваналеб кванилъ, гьекъолеб жоялъулъ. Кваналев чиясул столалда тIад букIуна чанго батIияб нигIмат. РетIунеб ратIлилъ гьабулеб исрапалъул пикру гьабе. Щивасул батула чанго соналъ...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.   Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал...


ГIемер ракIалде щвезабе

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьаб дуниял гьабула нилъер хIалбихьулеб матIахIлъун, нилъеца Гьесие мутIигIлъи ва ритIухълъи бихьизабулищали. ГIакълу жиндие кьурав инсанас пикру гьабизе ккеларищ щибизе жив гьаб дунялалде вачIаравали. Аллагьас ﷻ нилъее къанун бихьизабун буго щибаб...