Аслияб гьумералде

МугIрузги цIалулеб

МугIрузги цIалулеб

МугIрузги цIалулеб

Бисмиллагьалъул хиралъи цIакъго кIудияб буго. Исламалъул гIалимзабаз тIехь хъвалеб мехалъ «БисмиЛлагь» хъван байбихьула. Бокьараб лъикIаб пиша гьабулеб мехалъ «БисмиЛлагь» абизе беццула.

 

Гьелъул хIакъалъулъ гIемерал хIадисалги асаралги рачIана.

Ибну ГIабасица рехсараб хIадисалда буго: «МугIалимас жиндирго цIалдохъанасда абидал "бисмиллагьи рахIмани рахIим" абеян, мугIалимасеги васасеги ва гьесул эбел-инсуеги Аллагьас ﷻ жужахIалдаса хвасарлъи хъвала», - ян.

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Цо нухалъ бусурбанчиясул шайтIанги капурчиясул шайтIанги дандчIвала. Амма капурчиясул шайтIан кьарияб букIана ва муъминчиясул щайтIан хIалакъаб букIана. Цинги кьариялъ гьикъула хIалакъалда: «ГьадигIанго цIакъ хIалакълъизе ккани дуе ккараб щиб?» -  абун. ХIалакъалъ жаваб гьабуна: «Дун цадахъ вугес рокъове лъугьуневщинахъе, кваналевщинахъе кидаго бисмиЛлагь бахъула. Гьединлъидал дунги бугоха гьадин хIалакъго», - абун. Кьариялъ бицана гьадин: «Дун цадахъ вугев чияс сундулъго бисмиЛлагь бахъуларо. Дун кидаго гьевгун цадахъ кванала, гьекъола, рокъобе цадахъ лъугьуна, цадахъ бегула, бахъуна», - абун.

Абу Муслим Хавланиясул гъараваш гьесие загьру кьолей йикIана. Амма загьруялъ зарал гьабулеб букIун гьечIо. Цинги гъаравашалъ гьесда бицуна загьру кьолеб букIанин ва гьикъула асар гьабунгутIиялъул хIикмат. Абу Муслимица гьелда гьикъула: «Дие загьру щай кьолеб букIараб?» - абун. «Мун херлъун вукIиналъ хвезе кьолеб букIана», - ян кIалъала гьейги. Гъаравашги тархъун гьес абула: «Дица кваналевщинахъе бисмиЛлагь бахъулеб букIана, гьединлъидал загьруялъ дие асар гьабичIо», - ян.

Хирияб Къуръаналда рехсей гьабурав Лукъманида гIодобе рехун батула «БисмиЛлагь» хъвараб кагъат, гьелъул хIурматги гьабун, кодобе босула. Гьеб сабаблъун ккарабила ТIадегIанав Аллагьас гьесие хIикматаб гIелму кьеялъе.

Къаси кьижулеб мехалъ къоло цо нухалъ «БисмиЛлагь» бахъун вегани, гьеб сордоялъ инсан шайтIаналдаса, гIадамазул, женазул квешлъи-заралалдаса, цIогьалдаса, цIаялдаса ва кинабниги балагь-къварилъиялдаса цIунула.

ГIикриматица ГIали-асхIа-басдасан бицараб хIадисалда буго: «Бисмиллагьи ррахIмани ррахIим» рещтIараб мехалъ мугIруз тасбихI гьабуна ва Маккаялъул агьлуялда гьеб рагIидал, мушрикиназ абуна: «МухIаммадица мугIрузе сихIру гьабуна», - ян. Цинги ТIадегIанав Аллагьас Маккаялъул агьлуялде тIаде кIкIуй битIула. Хирияв Аварагас ﷺ абула: «БисмиЛлагь ракIчIун цIалани, цадахъ мугIрузги тасбихI гьабула, амма гьесда рагIуларо», - ян.

 

МухIаммаднаби АхIмаев

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...