Аслияб гьумералде

Рокьухъ щолеб

Рокьухъ щолеб

Рокьухъ щолеб

Агьлу-сунна вал жама-гIаялъул гIалимзаби тIад рекъараб жо буго щивав бусурбанчиясе Авараг ﷺ вокьизе тIадаб букIиналда. Авараг ﷺ вокьизе тIадаблъунги гьабун буго муъминзабазда, гьев ﷺ вокьи – иман камиллъилъун Аллагьас ﷻ гьабун букIиналъе гIоло. Аварагас ﷺ рехсараб машгьураб хIадисалда буго: «Дир напс кодоб бугев АллагьасхIаги! Нужер цонигияв унго-унголъун (Аллагьасда) иман лъуравлъун вукIунаро, гьесие дун жиндирго напсалдасаги цIикIкIун вокьулевлъун вукIинегIан», - абун (Бухари).

 

Жеги абулеб буго: «Дун вокьун щив чи вугониги, гьев вуго Аллагь вокьаравлъун. Дие мутIигIлъун щив чи вугониги, гьевги вуго Аллагьасе мутIигIлъаравлъун», - абун

Хирияб Къуръаналда Аллагьас ﷻ абулеб буго (магIна): «Дуца муъминзабазда абе Myx1aммад : «Нужее Аллагь вокьулев ватани ва нужер иманалъулъ ритӀухъалги ратани, нуж дида нахъ рилълъа, цинги нуж Аллагьасеги рокьизе руго ва Гьес нужер мунагьалги чуризе руго…», - ян абун («Алу ГIимран»). Гьединлъидал, Аллагьасдехун ﷻ ва Гьесул расуласдехун ﷺ бугеб рокьи букIине ккола бищун цебесеб кьерда. Аварагас ﷺ абунин Ибну-ГIабасидаса бицунеб буго: «Нужее Аллагь вокьа, Гьес нуж хьихьулел ругелъул, нужее дунги вокьа, Аллагьасе дун вокьулев вугелъул, нужее дир рукъалъул агьлуги бокьа, дие гьел рокьулел ругелъул», - абун (Тирмизи).

Гьаб дунялалда бусурбабазул къадар миллиардалдаса араб буго, гьединго жиндилъ как ахIулеб чан мажгит гьечIеб ракьалда тIад. Гьелщинал бусурбабазда гьоркьоса миллион чиясул халгьабун босани гьезгIаги бицунеб батила Аварагасул ﷺ. Гьединго мажгиталги, щибаб бакIалда как ахIи букIуна батIи-батIиял заманал рихьизарун, цинги щибаб какилъги битIула шагьадат ва Авараг ﷺ цо гьавун нугIлъи. Гьелдаса босун абула, дунялалда цониги лахIзат унарин хирияв Аварагасул ﷻ цIар рехсон ва гьесде ﷺ салават битIун гурониян. Гьебги буго Аллагьас ﷻ Аварагасе гьабураб хиралъи.

Авараг вокьи абуни, унго-унгояб хIалалда гьев ﷺ вокьизе ккани, хIакъикъияб куцалда гьев ﷺ лъазе ккола, лъазе ккани тIалаб гьабизеги ккола. Фикъгьиялъул тIахьазда хъван букIуна лъималазда как-кIалалъул малъизегIанго тIоцебе гьезда Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ бицун дагьабгIаги жо лъазабизе кколин абун. Бугониги, хIакъикъияб куцалда гьев ﷺ лъазе нилъеда бажаруларо, асхIабзабаздаги гьев ﷺ батIи-батIияб куцалда гурони лъалароан. Амма Абу-Бакар асхIаб вукIана Бичасул Авараг ﷺ бищун лъикI лъалев, гьев ﷺ цIикIун жиндие вокьулев, кинабго гьесие ﷺ къурбан гьабураздаса. АсхIабзабазе гьев вокьулев вукIараб куцалде ва гьесие ﷺ гIоло гьел сундуе хIадурарал рукIаралали балагьани бичIчIила нилъеда, дагьабгIаги, кинаб къагIида букIине кколеб гьесдехун ﷺ бугеб рокьиялъулали.

Нилъер рахъалдаса Аварагасдехун ﷺ бугеб рокьи абуни, гьеб буго нилъее ракIазулъ пихъ, черхалъе квен, кIиябго рукъалъулъ талихI, лъикIабщиналъе кьучI, гIибадаталъулъ къуват. Авараг ﷺ вокьуларев чи Аллагьасул ﷻ вализабаз чIаго хварав чилъун рикIкIуна. ЛъикIлъиялъул нуцIа жиндие рагьизе бокьарасе бищун лъикIабги

Аварагасул ﷺ гIумру лъазаби, гьесдехун ﷺ рокьи цIикIкIинабулеб гIамал гьаби буго. Рокьи цIикIинабулеблъунги рикIкIуна: Къуръан цIали, гьесул ﷺ гIумруялъул лъугьа-бахъинал лъазари, суннаталда тIадчIей гьаби, гIемер салават битIи (цIар рехсолеб рагIидалги) гIадал гIамалал. Аварагас ﷺ гьабуралда нахъ рилъине нилъеца цIикIкIун хIаракат бахъарабгIан, гьесдехун ﷺ рокьиги, черхалъулъ берцинаб гIамал-хасиятги лъугьуна.

Я Аллагь ﷻ! Дуца ниж гьаре Дур ХIабиб ﷺ вокьулел, гьесул ﷺ нух ккурал, Къиямасеб къоялъ гьевгун ﷺ цадахъ рахъун шафагIаталъги росун Алжаналда гьесул ﷺ мадугьалзабилъун! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...