Аслияб гьумералде

Кваранаб тIаса бищулаан

Кваранаб тIаса бищулаан

Бусурбанчияс жигар бахъула гIумруялъул киналго рахъазда МухIаммад аварагасдаса ﷺ мисал босизе. Гьеб хурхараб буго как баялда ва диниял гIадатазда гуребги, щибаб къойил гьарулел ишаздаги – кванаялдаса байбихьун, хъизамалъул ва жамгIияталъул ургъел гьабиялде щвезегIан. Гьединал суннатазул цояб ккола кваранаб рахъалдасан гIамалал байбихьи ва кваранаб квер тIаса бищи.

 

Исламалъул гIадаталда квегIаб квер хIалтIизабула черх бацIцIад гьабиялда хурхарал ишал гьарулаго, масала, чури, мегIер ссунхи, ретIел бахъи. Масрукъица бицана, ГIайшатица абунин: «Аварагасе ﷺ бокьулаан жинца гьабулебщинаб жоялда жаниб рес бугеб мехалъ кваранаб рахъалъе тIоцебесеб бакI кьезе: какие чурулелъулъ, рас ххалелъул яги хьитал ретIиялъулъ».

Кваранаб квералдаса байбихьизе лъикIал ишал ккола ретIел ретIи, мажгиталде лъугьин, михъал ва малъул къунцIи, расал ххай, къвалакь бакI кIкIвай, какдаса хадуб салам кьей. Щиб букIаниги кьолеб, кваналеб ва гьекъолеб мехалъ кваранаб квер тIаса бищула. Кваранаб рахъалда кьижиги рикIкIуна лъикIаблъун. Гьединго бицунеб буго: «Аллагьасул Аварагас ﷺ кваранаб квер хIалтIизабулеб букIана какие чуриялъе ва кваназе, квегIаб квер хIалтIизабулеб букIана хIажатханаялде ине ва гьелда релълъарал хIалтIабазе», - ян.

Кваналеб мехалъ квегIаб квер хIалтIизаби мунагь гуро, амма гьеб цIакъ какараблъун буго. Гьоркьоса бахъула унтиялъ яги лъукъиялъ кваранаб квер хIалтIизабизе кIолареб мехалда.

Исламалда кваранаб квер тIаса бищиялъе чанго гIилла буго. Кваранаб рахъ рацIцIалъиялъул рахълъун рикIкIуна, гьелдалъун Аварагас ﷺ гьарулел рукIана лъикIал ва хIурматиял гIамалал. Къуръаналда рехсолел руго инсанасул гIамалал хъвалел малаикзаби: кваранаб рахъалда вугев Ракъиб малаикас лъикIал гIамалал хъвалел руго, квегIаб рахъалда вугев ГIатид малаикас квешал хъвалел руго. Къиямасеб къоялъ ритIухъал чагIазе жидерго гIамалазул тIехь кваранаб квералъ босизе бугила ва гьезда абизе бугила «асхIабул ямин» - кваранаб квералъул гIадамал абун. Гьединго хIадисалда буго шайтIан квегIаб квералъ кваналеб ва гьекъолеб букIиналъул, гьединлъидал, бусурбаби гьединаб хьвада-чIвадиялдаса рикIкIалъизе ва кинабго жоялъулъ кваранаб квер тIоцебесеб бакIалда лъезе кколин абун.

Гьеб суннат ккурав бусурбанчиясе кумек гьабула гьоркьоса къотIичIого Аллагьасул Расуласул ﷺ мисал ракIалда чIезабизе, лъикIал гIадатал рижизаризе ва дунялгун ахираталда пайда босизе.

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


ГIинкъал гIадамалги кIочон толаро

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...