Кваранаб тIаса бищулаан
Бусурбанчияс жигар бахъула гIумруялъул киналго рахъазда МухIаммад аварагасдаса ﷺ мисал босизе. Гьеб хурхараб буго как баялда ва диниял гIадатазда гуребги, щибаб къойил гьарулел ишаздаги – кванаялдаса байбихьун, хъизамалъул ва жамгIияталъул ургъел гьабиялде щвезегIан. Гьединал суннатазул цояб ккола кваранаб рахъалдасан гIамалал байбихьи ва кваранаб квер тIаса бищи.
Исламалъул гIадаталда квегIаб квер хIалтIизабула черх бацIцIад гьабиялда хурхарал ишал гьарулаго, масала, чури, мегIер ссунхи, ретIел бахъи. Масрукъица бицана, ГIайшатица абунин: «Аварагасе ﷺ бокьулаан жинца гьабулебщинаб жоялда жаниб рес бугеб мехалъ кваранаб рахъалъе тIоцебесеб бакI кьезе: какие чурулелъулъ, рас ххалелъул яги хьитал ретIиялъулъ».
Кваранаб квералдаса байбихьизе лъикIал ишал ккола ретIел ретIи, мажгиталде лъугьин, михъал ва малъул къунцIи, расал ххай, къвалакь бакI кIкIвай, какдаса хадуб салам кьей. Щиб букIаниги кьолеб, кваналеб ва гьекъолеб мехалъ кваранаб квер тIаса бищула. Кваранаб рахъалда кьижиги рикIкIуна лъикIаблъун. Гьединго бицунеб буго: «Аллагьасул Аварагас ﷺ кваранаб квер хIалтIизабулеб букIана какие чуриялъе ва кваназе, квегIаб квер хIалтIизабулеб букIана хIажатханаялде ине ва гьелда релълъарал хIалтIабазе», - ян.
Кваналеб мехалъ квегIаб квер хIалтIизаби мунагь гуро, амма гьеб цIакъ какараблъун буго. Гьоркьоса бахъула унтиялъ яги лъукъиялъ кваранаб квер хIалтIизабизе кIолареб мехалда.
Исламалда кваранаб квер тIаса бищиялъе чанго гIилла буго. Кваранаб рахъ рацIцIалъиялъул рахълъун рикIкIуна, гьелдалъун Аварагас ﷺ гьарулел рукIана лъикIал ва хIурматиял гIамалал. Къуръаналда рехсолел руго инсанасул гIамалал хъвалел малаикзаби: кваранаб рахъалда вугев Ракъиб малаикас лъикIал гIамалал хъвалел руго, квегIаб рахъалда вугев ГIатид малаикас квешал хъвалел руго. Къиямасеб къоялъ ритIухъал чагIазе жидерго гIамалазул тIехь кваранаб квералъ босизе бугила ва гьезда абизе бугила «асхIабул ямин» - кваранаб квералъул гIадамал абун. Гьединго хIадисалда буго шайтIан квегIаб квералъ кваналеб ва гьекъолеб букIиналъул, гьединлъидал, бусурбаби гьединаб хьвада-чIвадиялдаса рикIкIалъизе ва кинабго жоялъулъ кваранаб квер тIоцебесеб бакIалда лъезе кколин абун.
Гьеб суннат ккурав бусурбанчиясе кумек гьабула гьоркьоса къотIичIого Аллагьасул Расуласул ﷺ мисал ракIалда чIезабизе, лъикIал гIадатал рижизаризе ва дунялгун ахираталда пайда босизе.