Аслияб гьумералде

«Бисмиллагьи ррахIмани ррахIималъул» тарих

«Бисмиллагьи ррахIмани ррахIималъул» тарих

ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан ракьалде рещтIараб тIоцебесеб аят ккола «Бисмиллагьи ррахIмани ррахIим». ТIоцебе гьеб рещтIана Адам аварагасде. Гьеб рещтIиндал, гьес абуна: «Гьанже дида лъана дир зуррияталъе цIаялдалъун гIазаб гьабизе гьечIолъи, жал гьаб калимаялда даимлъун хадур», - илан.

 

– Хадуб гьеб «Бисмиллагь» рещтIана Ибрагьим аварагасде жив цIадаве рехизе манжаникъалъув лъурав мехалда. Гьелдалъун жив БетIергьан Аллагьас цIаялдасаги цIунана.

– Хадуб гьеб рещтIана Муса аварагасде. Гьелдалъун БетIергьанас ФиргIавнги гьесул къавмги гьалаг гьаруна.

– Хадуб гьеб рещтIана Сулайман аварагасухъе. Гьеб рещтIиндал малаикзабаз абуна: «Гьанже, валлагьи, камиллъана дур ханлъи, мулк», - ан.

– Гьеб «Бисмиллагь» ккола аварагзабазеги гьезул умматазеги рахIматалъул ва божи-аманаталъул аятлъун.

– Свалат-салам лъеяв МухIаммад аварагасухъе гьеб рещтIиндал «Сурату Намлуялъулъ», кIудияб фатхIо ккана, ай Ислам гIатIилъи ккана.

– Свалат-салам лъеяв Аварагас амру гьабун, «Бисмиллагь» лъуна Къуръаналъул щибаб сураталъул авалалда ва гьединго хъвалел дафатиразул, тIахьазул, ритIулел рисалатазул авалалда.

– БетIергьан Аллагьги гьедана Жиндир тIадегIанлъи, кIодолъиялдалъун «Муъминав лагъас цо щиб букIаниги жоялде тIаде «Бисмиллагь» бахъидал, гьеб жоялда баракат лъун гурони букIинарин, ай муъминчияс жинде тIаде «Бисмиллагь» бахъараб жо – квен-тIех букIа, гIарац букIа, цогидаб жо букIа – гьелда баракат лъолин абураб мурад.

– «Бисмиллагь» бахъарав, абурав чиясе жужахIалъул цIаялда цебе пардавлъунги чIола.

– «Бисмиллагьалъул» буго анцIила ичIго хIарп, гьелъ нахъчIвала гьеб абурав чиясдаса анцIила ичIавго забаният.

– Свалат-салам лъеяв Аварагас абуна: «ТIаде-гIанав Аллагьас Къалам бижараб мехалда гьелъие гьабуна нусго анбубат, (100 паста жаниб лъураб ручкаялъул мисал), щибаб анбубаталда гьоркьобги гьабуна щунусго соналъул нухлул манзил. Цинги ТIадегIанав Аллагьас гьабуна гьелде цо рахIматалъулаб балагьи. Гьеб балагьиялдалъун Къалам кIибихъана. Цинги ТIадегIанав Аллагьас абуна Къаламалде: «Дуца хъвай лавхIалда Къиямасеб къо чIезегIан лъугьине бугебщинаб жо», - ян. Къаламалъ абуна: «Щиб жоялдалъун байбихьи гьабилеб?» - абун. ТIадегIанав Аллагьас абуна: «Дуца байбихьи гьабе «Бисмиллагьи ррахIмани ррахIималдалъун», - илан. Къаламалъ гьеб хъвана анкьнусго соналда жаниб, ай анкьнусго соналде хъван бахъана. Цинги ТIадегIанав Аллагьас абуна: «Дир тIадегIанлъи-хиралъиялхIа, МухIаммадил умматалдаса кинав лагъас, ай лъица абуниги цохIо нухалъ «Бисмиллагьи ррахIмани ррахIим», Дица гьесие хъвала анкьнусго соналъ гьабураб гIибадаталъул кири», - ян.

(ЧIикIаса СагIид-афандиясул рухIияб ирсалдаса)

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...