Аслияб гьумералде

Кашфу-караматалъул хIакъикъат

Кашфу-караматалъул хIакъикъат

Кашфу-караматалъул хIакъикъат

Дагъистаналъул халкъалда жаниб цIакъ къиматаб жо буго кинаб бугониги кашфу-карамат загьирлъи. Гьелъул цо гьитIинабгIаги бутIа бугин рагIаницин гьев чиясе кутакаб хIурмат гьабизе гIедегIула нилъ. ХIасил гьабун абуни, балъголъи лъаялъул яги букIинисеб бихьиялъул дагьалнигии гIаламатал раккарав чи цеве гьавизе тIалаб гьабула киназго.

 

Гьелдаго цадахъ тIарикъаталъул устар вугин рагIани, гьесул карамат бугищин цIех-рех гьабула. Бугин абуни - къабул гьавун, гьечIин абуни - устарго гурин абураб гIадинаб пикру букIуна.

ШаргIалъ щибха абулеб бугеб? «РухIул баян» абураб тафсиралъул тIехьалда хъвалеб буго: «Муршидасе карамат – шартI гьечIо. АсхIабзабазул ва табигIиназул цо-цоязул гурони карамат букIинчIо. ХIатта умматалъулго бищун Аллагьасда аскIов хирияв, жиндир хIакъалъулъ аятги рештIарав, Авараг ﷺ накълулъидал гьесул бакIалда халифлъунги тарав, накълулъилалдего Аварагас ﷺ жамагIаталъе имамлъи гьабун как базеги тIамурав, тIоцебе Аллагьас жинде Алжаналъул рохелги бицарав, Сиддикъилан цIарги лъурав Абубакар-асхIабасулги кашфу-карамат букIинчIо».

Аллагьасда аскIов инсан хириявлъун вукIиналъе кашфу-карамат шартI букIарабани, гьесулги букIине ккелаанха гьеб. Валиясе кашфу-карамат шартI букIунгутIиялъе гьалдаса кIудияб далил щиб букIинеб, пикру гьабурав чиясе?

«РухIул баяналда» буго: «ХIакъаб нухда бугеб агьлуялъе бищун тIадегIанаб карамат – истикъамат буго, ай шаргIалда витIун хьвади, гьеб дурус гьаби. Цогидал караматал гьез халгьабулел жал гуро.

Вализабазул цояс, гъуялъул тIиналда букIараб лъим жиндие караматлъун, жибго тIаде бахун бачIиндал гьекъечIиланцин буго, дирго квералъ гъуялъубе, кваридаги бухьун, гелги бегьун бахъараб гурони бокьиларинги абун».

Кинаб жо бихьаниги вализабаз щибго милатги гьабуларо, гьелде рекIелгъейги букIунаро. Гьелъул хIакъалъулъ «Барикъат» абураб тIехьалда хъван буго: «ГIаламалдасаги ватIалъун гIалхуда Аллагьасе гIибадаталда чIун вукIаго, цо сордоялъ ГIабдулкъадир Геланиясе загьирлъанила дунял-гIаламго гвангъараб нур ва ахIанила вихьуларев чиясул гьаркьидалъун: «Ва ГIабдулкъадир, дуца цIакъ жигар бахъана дие гIибадат гьабиялъулъ, дуца гIибадатги гьабуна хIакъаб куцалда гьабиялъ. Гьанже дица дуда тIаса рехана хIарамал жалазул хIарамлъи ва дуе хIалал гьабуна кинабго жо. Гьанже мун дуего бокьараб гьабулев вукIа, дица дур киналго мунагьал чурана», - абун. Цинги ГIабдулкъадирица ахIана: «Я шайтIан, дица Аллагьасдалъун цIуни гьарула ширкалдаса», - абун. Цинги доб нурги тIагIанила, букIухъе бецIго сордоги лъугьанила ва ахIанила добго гьаракьалъ: «Ва ГIабдулкъадир, мун цIунанаха дур гIелмуялъ, дица гьаб макъамалъулъ чанги гIабидги загьидги къосинавун вукIана», - абун.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


ХIикматал махлукъатал

Медуза   Медузаялда абизе бегьула хIакъикъа-талдаги хIикматаб рухIчIаголъийилан. ГIалимзабаз чIезабун буго гьез гIумру гьабулеб букIанин 600 миллион соналъ цебе ва чанго нухалда дунял хваниги гьел чIаго хутIанин абун.   Гьезда гьечIо ракI, гьуърал, гIадалнах, ракьа. Амма лъала чан...


ГIалимзабазул советалъул резолюция

(Байбихьи цебесеб номералда)   ГIалимзабазул советалъ эбел-инсуе лъикIаблъун бихьизабулеб буго:   Лъималазулгун гьоркьоблъи бугеб агьлуялде, гьезул информациялъулаб сверухълъиялде, щибаб къойил гьезда хадуб хъаравуллъи кквей ва кӀвар цӀикӀкӀинаби. Хъизамалда жаниб цоцаде...